Raylı sistem, bir şehrin ulaşım altyapısında çağ atlamasını sağlayan en önemli yatırımlardan biridir. Şehir içi trafiği rahatlatır, toplu taşımayı daha hızlı, güvenli ve konforlu hale getirir; aynı zamanda şehir ekonomisine ve yaşam kalitesine doğrudan katkı sağlar. Ancak raylı sistem yalnızca bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda şehir yönetiminin vizyonunu ve geleceğe dair planlarını da ortaya koyar.
Malatya, yıllardır raylı sistem konusunu gündemine almış, seçim dönemlerinde bu proje defalarca vaat edilmiş bir şehir. Ama ne yazık ki somut bir adım hâlâ atılmış değil. Belediye seçim kampanyalarında büyük umutlarla anlatılan raylı sistem projesi, yapılan açıklamalara göre, “Ulaştırma Bakanlığı tarafından fizibil bulunmadı” gerekçesiyle rafa kaldırılmış durumda. Daha da ilginci, bu açıklamada raylı sistem için Malatya’nın nüfusunun en az üç katına çıkması gerektiği ifade edildi. Yani yaklaşık 2 milyon 250 bin nüfus gerekiyor denildi. Oysa Malatya’nın 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla nüfusu yalnızca 750 bin 491.
Bu durum, halkta ciddi bir soru işareti bırakıyor: Raylı sistemin uygulanabilirliği gerçekten nüfusla mı sınırlı, yoksa başka etkenler mi söz konusu? İşte bu sorunun yanıtını, çok yakın tarihte Batman örneği bize net bir şekilde gösterdi.
Batman Valiliği ve Batman Belediyesi’nin iş birliğiyle düzenlenen lansman toplantısında, BAT-RAY adı verilen raylı sistem projesi kamuoyuna tanıtıldı. Batman Valisi ve Belediye Başkan Vekili Ekrem Canalp’in verdiği bilgiye göre, projede dört etap planlanmış. İlk etap 6,7 kilometrelik güzergâhı kapsıyor ve 2027 yılında hizmete açılması hedefleniyor. Sistem tamamlandığında toplam uzunluğu 37,7 kilometreye ulaşacak ve yılda 20,6 milyon yolcuya hizmet verecek. İlk etapta ise günde yaklaşık 20 bin yolcu taşınması planlanıyor.
Dikkat çekici bir nokta, Batman’ın nüfusudur. Malatya’dan yaklaşık 100 bin daha az, yani 650 bin civarında bir nüfusa sahip. Buna rağmen Batman raylı sistem projesini başlatıyor ve 2027 yılı itibarıyla vatandaşlarına hizmet vermeye hazırlanıyor. Bu tablo, Malatya için düşündürücüdür. Malatya’nın üç kat nüfusa ulaşması beklenirken, daha küçük bir şehir olan Batman vizyon ve planlama ile raylı sistemi hayata geçiriyor.
Batman örneği, raylı sistemin yalnızca nüfusla değil, aynı zamanda şehir yönetiminin vizyonuyla doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor. Malatya’da raylı sistemin hâlâ beklemede olmasının nedeni, nüfus kriteriyle açıklanıyor. Ancak Batman’ın daha küçük nüfusa rağmen adımı atması, bu kriterin zorunlu bir eşik olmadığını ortaya koyuyor. Yani mesele sadece nüfus değil, planlama, vizyon ve belediye yönetiminin kararlılığıdır.
Malatya halkı, bu tablo karşısında haklı olarak soruyor: Bizden daha küçük şehirler raylı sisteme geçerken, Malatya neden hâlâ bekliyor? Şehir içi trafiğin giderek büyüyen sorunları, kalabalık otobüsler, uzun bekleme süreleri ve yetersiz toplu taşıma araçları, her gün binlerce vatandaşın yaşamını doğrudan etkiliyor. Raylı sistemin hayata geçmemesi, Malatya’da ulaşımda ciddi sıkıntılara yol açıyor.
Raylı sistem sadece bir ulaşım çözümü değil, aynı zamanda bir şehir vizyonudur. Şehir yönetiminin geleceğe dair planlarını ve halkın yaşam kalitesini artırma çabalarını gösterir. Batman bu adımı atarken, Malatya hâlâ bekliyor. Bu durum, yalnızca ulaşım sorunu olarak değil, şehir vizyonu eksikliği olarak da değerlendirilebilir.
Malatya’nın raylı sistem konusunda harekete geçmesi, şehir için bir ihtiyaç değil, artık bir zorunluluktur. Trafik sorunları büyüyor, toplu taşımadaki aksaklıklar vatandaşın günlük yaşamını olumsuz etkiliyor. Batman örneği, Malatya’nın benzer bir adımı atması için ilham verici olmalı. Küçük nüfusa rağmen büyük vizyonu olan şehirler, altyapı yatırımlarını hayata geçiriyor. Malatya’nın da bu vizyonu göstermesi ve vatandaşını bekletmeden raylı sistemi başlatması gerekiyor.
Sonuç olarak, raylı sistem, sadece bir ulaşım aracı değil; şehirlerin geleceğe dair vizyonunu ve yönetim kararlılığını simgeleyen bir yatırımdır. Batman bu vizyonu gösterdi. Şimdi gözler Malatya’da: Ne zaman benzer bir adım atılacak? Ne zaman Malatya da raylı sistemle çağ atlayacak? Halkın sabrı tükenmeden, şehir yönetiminin bu projeye öncelik vermesi artık bir ihtiyaçtır.