En eski Türk inançlarına göre yer ile gök bölünmez bir bütündür. Başta güneş ve ay olmak üzere bütün gök cisimlerinin Türk kültürü içinde bir karşılığı vardır. Selçuklu dönemi mimari yapılarında sıkça karşılaştığımız Oğuz Yıldızı veya 8 köşeli Selçuklu Yıldızı da bunlardan biridir.
En eski destanlarımızdan biri olan Oğuz Kağan destanında, Oğuz’un iki eşinden biri olan ve gök bağlantılı ilk eşinden doğan oğullarının isimleri, Gün, Ay ve Yıldız’dır. Oğuz Yıldızının da Oğuz’un küçük oğluna dayandığı düşünülebilir. Oğuz Kağan’ın çocuklarının adlarına bakıldığında kozmik bütünlüğün sağlandığı görülmektedir. Oğuz’un diğer üç oğlunun adı ise, Gök, Dağ ve Deniz’dir. Böylece Oğuz Kağan, Tanrının kendisine verdiği güç ile tüm yeryüzünün kağanı olma özelliğini taşır.
Selçuklu kültür ve sanatının temel figürlerinden biri olan sekiz köşeli yıldızın Ortadoğu’da kurulmuş eski medeniyetlerde ve İslam dünyasında yaygın olarak kullanıldığı, sayı biliminde ise, 8’in cenneti anlatan bir sembol olduğu bilinir.
Ayrıca çeşitli dini kaynaklarda İslamiyet’in 8 esasa dayalı olduğu, bunlara 8 cennet kapısı dendiği, 8 köşeli yıldızın da sekiz cenneti simgelediği belirtiliyor. Yıldızın her bir köşesinin simgelediği 8 cennet kapısı şöyle adlandırılmaktadır:
1.Dar-ı Celal
2.Dar-ı Karar
3.Dar-ı Selam
4.Cennetü’l-Huld
5.Cennetü’l-Mev’a
6.Cennetü’l-Adn
7.Cennetü’l-Firdevs
8.Cennetü’l-Naim.
Selçuklu yıldızının temsil ettiği 8 kavram ise şöyle sıralanabilir:
1.Merhamet
2.Şefkat
3.Sabır
4.Doğruluk
5.Sır tutmak
6.Fakirliğini ve aczini bilmek
7.Cömertlik
8.Şükretmek.
Oğuz Kağan destanında Oğuz töresinin, Oğuz boylarının dirlik ve düzenini sağladığı bilinir. Bu sistem, Türklerin İslamlığı kabulünden sonra dinin etkisiyle İslam’ın getirdiği hayat düzenine uyum sağlamıştır. Oğuz Yıldızının eskiden taşıdığı değerlerin İslam dini çerçevesinde yorumlanarak aynı yıldızın Ortadoğu ve Anadolu’da kullanıldığı ve Türkler arasında ön plana çıktığını görmekteyiz.
Selçuklu mimari eserlerinin birçoğunda gördüğümüz sekiz köşeli yıldız figürü, Anadolu’nun çeşitli şehirlerinde karşımıza çıkar. Sözgelimi Erzurum’daki Çifte Minareli yapının, Malatya’daki Ulu Cami’nin ve Divriği’deki Ulu Caminin kubbelerinin içini 8 köşeli yıldız süslemektedir. Hacı Bektaş-ı Veli’nin Nevşehir’deki dergâhının kubbesinde yine 8 köşeli yıldız karşımıza çıkar. Selçuklu döneminde Anadolu’da İpek Yolu üzerinde yapılan han ve kervansarayların tümünün arması 8 köşeli yıldızdır.
Osmanlı Devletinin bayrağında bulunan yıldız 8 köşelidir. II. Abdülhamid’in tuğrasındaki yıldız 8 köşelidir. Azerbaycan bayrağında ve Türkmenistan devlet armasında yine 8 köşeli yıldız bulunmaktadır.
Sonraki dönemlerde Osmanlıdan beri devam eden Polis Teşkilatının sembolü de 8 köşeli yıldızdır. Konya Büyükşehir Belediyesinin ve Malatya Battalgazi Belediyesinin sembolü yine 8 köşeli yıldızdır.
Tanzimat ve Cumhuriyet dönemlerinde yapılan kılık kıyafet düzenlemelerine de 8 köşeli yıldız motifi yansımıştır. Yöremizde erkeklerin başlarına giydikleri kasketi 8 köşelidir.
Kısacası, Ortaasya’da halen Oğuz Yıldızı; Anadolu’da ise Selçuklu Yıldızı olarak bilinse bile Oğuz Kağan’dan günümüze Türklerin yaşadığı farklı coğrafyalarda 8 köşeli yıldızın sürekli olarak kullanıldığını görüyoruz.