21. Yüzyılın Son Çeyreği Kentlerin Yüzyılı Olacak!

ASIM DEMİRKÖK

13-05-2025 10:51

Ya insan ne olacak?
1-Tarih öncesi toplumların toplayıcılık, avcılık ve başkalarının birikimlerinin talanı üzerine yaşamlarını sürdürdüklerini, birçok bilim adamı dile getirmektedir. Yerleşik düzene geçişin insanlık tarihinde önemli bir yerinin olduğu, uygarlığın ise ancak yerleşik düzene geçişle başladığını tarihçiler dile getirmektedirler. Günümüz yeryüzü haritasına baktığımızda, geri kalmış toplumların büyük bir bölümünün, geçmişte yerleşik düzene ya geç geçmiş, ya da geçememiş toplumlar olduğunu görürüz.
2-Fabrikalar döneminde, kentlerle fabrikalar, işçi ile işveren aynı sokağı paylaşıyordu. Herkese aynı şeyler öğretiliyor ve kavramlar ezbere dayandırılıyordu. Temel öğretimin adı, öğretilene tam itaat idi. İşverenin işçiye, amirin memura, üstün alta, kocanın kadına, babanın çocuğa söylediklerinin, doğru mu değil mi diye düşünülmesi ve sorgulanması ayıp ve yanlış sayılıyordu.
3-18. Yüzyılın başlarında ‘Ulus Devletler’ kurulurken ulus devletten sorumlu ‘Kapitalistlerdi.’ Üreten onlardı. Ürettiklerini satacak, yeniden üretecekler de onlardı. Kapitaline kapital eklemelerinin başka bir formülü yoktu. Batıda ulus devletlerin önündeki engel, mallarını istedikleri gibi kendi dillerinden anlamayacak pazarlık yapmada zorlandıkları üç ‘imparatorluk’ vardı. ‘Avusturya Macaristan İmparatorluğu, Rus İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu.’ Ne yapıp ettiler ve üç imparatorluğu 20. Yüzyılın ilk çeyreğinde (Birinci Dünya Savaşı) bölüp parçalayarak 20 milyon insanın ölümü ve milyonlarca insanları yerlerinden yurtlarından edip tehcire zorlayarak, kafalarına uygun yerlerin haritalarını çizerek, imparatorlukların yerine ’ulus devletler’ inşa ettiler.
4- Bunlar olurken:O tarihlerde üç söylem ve üç ideoloji dolaşıma sokuldu. Birincisi Kapitalistlerin hakim olduğu ‘LİBERAL’ Paradigma söylemi; Batı Avrupa’yı . Fransa, İngiltere, Amerika’yı da içine alan ve diğerleri. İkinci paradigma söylemi; Ulus Devletlerin Merkezine oturduğu kapitalistlerin yönettiği tek kişi hakimiyetine teslim ettikleri ‘FAŞİST’ paradigma söylem; Almanya’da ‘Hitler’ İtalya’da ‘Mussolini’ İspanya’da ‘Franko.’ Üçüncüsü Paradigma söylem; Sovyetlerin başını çektiği ‘Komünist’ Parti Devletinin Merkezine oturduğu sosyalist devletler.
5- Ne olduysa oldu. Bu kez ‘Ulus Devletler’ dünyaya sığamadılar. Dünyayı birbirlerine dar ettiler (İkinci Dünya Savaşı.) Bu öyle acımasız, öyle yıkıcıydı ki, artık savaşı bomba yüklü uçaklar, bir de buna ‘Atomu’ yükledin mi? Ölenler binlerle değil, yüz binlerle sayılıyordu. Bombanın düştüğü yerde ot bile bitmiyordu. Bu zalim savaş birincinin üç katı 60 milyonun ölümüyle sonuçlandı. Ve dünya ikiye ayrıldı. Faşist paradigma söylemi yerini iki Paradigma söylemine, Kapitalist - Liberal ve Komünist - Sosyalist Paradigma söylemine bıraktı. Gele gele geldik yıl 1989’a. Bu kez Kapitalist- Liberal Paradigma söylemi, Komünist - Sosyalist sistemi şutlayıp sistemin dışına atıp, tek başına dünyanın başına oturdu.
6- Bu öyle bir oturuş ki birileri eline bırakın Atomu, ‘Nükleer’ kıyameti’ ile ‘Biyoteknoloji’ (Kovid belasını) kıyametini eline geçirince, insanlığın üzerinde naralar atarak dünyada 7 milyon insanı üzerinde gezinmeye başladılar. Allah sonumuzu hayreyleye.
7- Yeni bir dönemin içine giriyoruz-yaşıyoruz. Fabrikalar kentlerden sanayi bölgelerine, işçiler kentin içinden kenar mahallelere taşınırken öğretilenler de aynı olmaktan çıkmaya başladı. Birileri bilgisayara taşınırken, birileri sokağa taşınıyordu. Artık rekabet başlamıştır. Herkesi farklılaştıran bir dönem yavaş da olsa başlamıştır. Farklılaşma sorgulamayı, sorgulama ise yorumlamayı doğuruyordu. Hiç kimse kendine öğretilenle ve verilenle yetinmiyordu. Bilgi yerinde durmuyordu. Ona ulaşan ertesi gün yeniden ulaşmak zorunda kalıyordu. Bir gün önceki kavramla bir gün sonrayı yorumlamak zorlaşıyordu. Kentlerde öğretilenler ve verilenler, yeniden yeniden sorgulanmaya ve yorumlanmaya başlandı. Bu nedenle de 21. yüzyıl kentlerin yüzyılı olacaktır.
8- Akıllı kentler, akıllı evler, akıllı sokak ve caddeler akılı araba ve kullandığınız tüm alet ve edevatlar akıllanarak yoluna devam ediyor.
9- On bin yıl önce insan eliyle yiyeceğini toplayıp, avlayacağı hayvanı eliyle yaptığı sopa ve taşlarla avlamaya çalışırken, bugün kullanıp tüketeceği her şeyi aklıyla ürettiği ‘Akıllı İnsanlar’ yapay zekalar kendine sunuyor.
10- İnsan Toplumu olarak yürüdüğümüz bu yolu ‘’Avcı- Toplayıcı, tarım, sanayi, bilgi toplumu’’ anlamaya ve anlamlandırmaya çabalıyorum. İnsanlık bu yönde ilerlerken önümüzdeki dönemde ‘’insanın akılsızı ne olacak?’’ Hiç düşündünüz mü? 

DİĞER YAZILARI 89 yaşıma yol alırken yolumun iki ışığı 01-01-1970 03:00 Gazetecilikte Haberi Kim Yazıyor, Gerçeği Kim Savunuyor? 01-01-1970 03:00 Bildiğimiz dünyanın sonu: Eşitlik mi, belirsizlik mi? 01-01-1970 03:00 Dünyanın Yeni Sahipleri mi Doğuyor? 01-01-1970 03:00 YAŞADIĞIMIZ DÜNYA TOPLUMLARI NEREYE EVRİLİYOR? 01-01-1970 03:00 Ben Yoruldum, Ya Siz? 01-01-1970 03:00 28 Mart 2026 Toplantısının Ardından: Malatya’mız Medyasının İşlevi Ne Olmalı? 01-01-1970 03:00 Sözün Bittiği Yerde Bir Ömür Konuşur 01-01-1970 03:00 Küresel Vicdan, İnsanlığın Çığlığına Ait Bir Çıkış Arıyor 01-01-1970 03:00 Malatya’da 2030 İçin Tarımla Sanayi 01-01-1970 03:00 Malatya 2030: Sanayi, Sürdürülebilirlik ve İnsan Gücü 01-01-1970 03:00 Malatya Kadim Kent Kültürünün Yol Haritası 01-01-1970 03:00 2026 Yılına Girerken Bizleri Ne Bekliyor? 01-01-1970 03:00 Kaliteli insan unsuru olmadan parti içi demokrasi ve liyakat nasıl gerçekleşir? 01-01-1970 03:00 Dan Brown’un Sırların Sırları Kitabı Bizlere Ne Söylüyor? 01-01-1970 03:00 Yaşadığımı Çağın İçinde İnsanlık Krizini Yaşıyor 01-01-1970 03:00 Bir Sabah Kalkıp Elimizi Uzattığımızda; Yoksalar Ne Yaparız? 01-01-1970 03:00 Bilinçli kent dediğimizde ‘bilinçten’ ne anlıyoruz? 01-01-1970 03:00 Şehrimiz geleceğe nasıl yürümeli? 01-01-1970 03:00 Geleceğe nasıl bakmalıyız? 01-01-1970 03:00 Gerçeklikten Kaçmak mı, Yüzleşmek Mi 01-01-1970 03:00 İnsan Bilincinin Anlam Arayışı 01-01-1970 03:00 Yapay Zeka çağında insanın yeri ne olmalı? 01-01-1970 03:00 Yaşamımızın üç dilsiz öğretmenleri 01-01-1970 03:00 Bana sordun insana ait ne diyorsun diye 01-01-1970 03:00 Yaşamın içinde yürürken bagajım doldu taştı 01-01-1970 03:00 Her Gün Yeni Bir Başlangıç 01-01-1970 03:00 Yenilenme İle Geleneğin Arasındaki Diyalektik İlişki 01-01-1970 03:00 Toprak Unutulmuşun Peşinde Bölüm 5 01-01-1970 03:00 Toprağın altından gelen sesler 4 01-01-1970 03:00 Toprağın Altından Gelen Sesler 3 01-01-1970 03:00 Toprağa mı Yazsam 1 01-01-1970 03:00 Çarşı Merkezine Yapılacak Yeni Dükkanlar Ne Olacak? 01-01-1970 03:00 Baba-Oğul, Ana-Kız Çatışması 01-01-1970 03:00 Nemi Olmaya Çalışıyorum? 01-01-1970 03:00 DEĞİŞİM EVRENLE BİRLİKTE YÜRÜR 01-01-1970 03:00 PKK SİLAHINI BIRAKMALI VE DEVLET DE SİLAHINI SUSTURMALI VE AFFETMELİ 01-01-1970 03:00 Bizler Niye Kucaklaşmak Zorundayız 01-01-1970 03:00 Bugün Benim Yaş Günüm 01-01-1970 03:00 Söylesem Bana Yazık Söylemesem Yine Bana Yazık 01-01-1970 03:00 PARÇALANMIŞ ÖRSELENMİŞ KÜLTÜRÜMÜZÜN! FARKINDAMISINIZ? 01-01-1970 03:00 Aynaya aynanıza bakar mısınız? 01-01-1970 03:00 Giderek Değişen Yalnızlaşan Bir Dönemin İçindeyiz 01-01-1970 03:00 Çin Temel ve Ortaöğretimde Yapay Zekâyı Odağına Alıyor 01-01-1970 03:00 Malatya Kaysı Sorununu Nerede Aramalı? 01-01-1970 03:00 Dünya Yeni Şeylere Gebe Ha Doğdu Ha Doğacak 01-01-1970 03:00 Bizlere Ne oluyor Böyle 01-01-1970 03:00 BU ÜLKE BİZİM BU MALATYA HEPİMİZİN 01-01-1970 03:00 Sorunlarımız Gittikçe Yığılıyor; Aşamıyoruz 01-01-1970 03:00 ‘Malatya’da Cumhuriyet Sonrası Tarımsal Gelişme’ 01-01-1970 03:00 İnsanlar Neden İletişim Kopukluğu Yaşıyor? 01-01-1970 03:00 Bu Gidişle Nereye Varacağız? 01-01-1970 03:00 Geçmişten Geleceğe Bir Not 01-01-1970 03:00 MALATYA’DA KIŞ HAZIRLIKLARI 01-01-1970 03:00 Dünya Yeni Şeylere Gebe 01-01-1970 03:00 Yaklaşan Dalga Dünyaya ve Bize Ne Söylüyor? 01-01-1970 03:00 Yarınlara Ne Bırakmak İstiyoruz? 01-01-1970 03:00 Küreselleşme – Malatya– Kayısı 01-01-1970 03:00 Yaklaşan Tehlike! 01-01-1970 03:00 Sami Er Başkan’ım 01-01-1970 03:00 Ayıptır, Yazıktır, Günahtır 01-01-1970 03:00 Malatya Yerleşkemizin Depremle İlişkisi 01-01-1970 03:00 Yanlış İliklenmiş Gömlekle Malatya’mız Nereye Gidiyor? 01-01-1970 03:00 Şehrimizi Bu Hale Kim Getirdi? 01-01-1970 03:00