Malatya’nın tarım ve hayvancılık geleceği açısından uzun süredir gündemde olan Yazıhan Mısırdere Tarıma Dayalı İhtisas Besi Organize Sanayi Bölgesi, artık kâğıt üzerindeki bir projeden çok daha fazlasını ifade ediyor. Yaklaşık 3 bin 200 dönümlük alanda kurulan, toplam 99 parselden oluşan ve tam kapasiteye ulaştığında 16 bin 750 büyükbaş hayvana ev sahipliği yapması planlanan bu yatırım, Malatya’nın hayvancılıkta yeni bir üretim merkezine dönüşmesi açısından önemli bir fırsat. Üstelik burası yalnızca hayvanların yetiştirileceği bir alan olarak düşünülmüyor. Et kombinasından yem fabrikasına, biyogaz tesisinden güneş enerjisi yatırımlarına, soğuk hava depolarından kesimhanelere kadar birbirini tamamlayan birçok tesisin bir arada bulunacağı entegre bir üretim merkezi hedefleniyor. Böyle bir yapı, hayvancılığı sadece ahırların içine sıkıştırmaktan çıkarıp yemden nakliyeye, veterinerlik hizmetlerinden et işlemeye, enerjiden tarımsal üretime kadar geniş bir ekonomik zincirin oluşmasını sağlayabilir. Malatya’nın kırmızı et sektöründeki mevcut ekonomik hacmi düşünüldüğünde, bu yatırımın kent ekonomisine sağlayabileceği katkı da küçümsenecek gibi değil. Tam kapasiteyle çalışacak bir Besi OSB, üretim miktarını artırırken aynı zamanda istihdam yaratacak, yan sektörleri hareketlendirecek ve Malatya’nın bölgesel ölçekte et tedarikindeki rolünü güçlendirecektir. Burada asıl mesele ise yatırımın yapılmış olması değil, yatırımın hayata geçirilebilmesi. İlk etapta 58 parsel yatırımcılara tahsis edilmiş durumda. Yatırımcıların önemli bölümü projelerini hazırlamış ve tesislerini kurmak için gerekli süreçleri başlatmış durumda. Ancak tam bu noktada destek meselesi karşımıza çıkıyor. 58 projeden yalnızca 9’una destek iddiası. Gündeme gelen bilgilere göre, ilk etapta tahsis edilen 58 parsel için hazırlanan projelerden yalnızca 9’unun TKDK desteğinden yararlanabildiği, 49 projenin ise destek kapsamı dışında kaldığı ileri sürülüyor. İşte burası üzerinde özellikle durulması gereken nokta. Eğer bu durum bütçe yetersizliği nedeniyle ortaya çıktıysa, karşımızda yalnızca birkaç yatırımcının yaşadığı bir sorun yok demektir. Burada Malatya’nın hayvancılık kapasitesini artıracak büyük ölçekli bir yatırımın zamanlaması söz konusu. Parsel tahsis edilecek, yatırımcı bulunacak, proje hazırlanacak, altyapı tamamlanacak; fakat işletmelerin kurulacağı aşamada finansman ve destek sorunu yaşanacaksa, projenin en kritik halkası eksik kalmış olur. Üstelik destek alamayan projelerin yeniden değerlendirilmesi için bir sonraki dönemin beklenmesi söz konusuysa, bu durum yatırımların gecikmesine ve maliyetlerin daha da yükselmesine neden olabilir. Malatya’nın kaybedecek zamanı yok. Malatya deprem sonrasında ekonomik yapısını yeniden ayağa kaldırmaya çalışırken, üretim kapasitesini artıracak her yatırımın ayrı bir önemi bulunuyor. Hayvancılık da bu anlamda yalnızca bir sektör değil, kırsal ekonominin ve gıda arzının önemli unsurlarından biri. Besi OSB’nin tam kapasiteyle çalışması; üretici, yemci, nakliyeci, veteriner, kasap, et işleme tesisi ve daha birçok sektörde ekonomik hareketlilik oluşturabilir. Aynı zamanda bölgede hayvancılığın daha modern, planlı ve kontrollü koşullarda yapılmasına imkân sağlayabilir. Bu nedenle meseleye yalnızca “kaç işletme kurulacak?” diye bakmamak gerekiyor. Asıl soru şu: Bu işletmeler ne kadar hızlı üretime başlayacak ve Malatya ekonomisine ne zaman katkı sağlayacak? Büyük yatırımın önü destekle açılmalı. Yazıhan Mısırdere Besi OSB için artık yeni bir aşamaya geçilmiş durumda. Altyapısı tamamlanan, parselleri tahsis edilen ve yatırımcıları hazır olan bir projenin bundan sonraki aşamada finansman ve destek mekanizmalarıyla güçlendirilmesi gerekiyor. Elbette kamu kaynaklarının belirli kriterlere göre dağıtılması anlaşılabilir bir durumdur. Ancak büyük ölçekli ve bölgesel ekonomik etkisi yüksek yatırımlarda, destek mekanizmalarının yatırımın tamamını ve hedeflenen kapasiteyi dikkate alacak şekilde planlanması da önem taşıyor. Özellikle destek alamadığı belirtilen projelerin hangi gerekçelerle kapsam dışında kaldığının açıkça ortaya konulması, yatırımcıların önünü görmesi açısından büyük önem taşıyor. Eğer sorun bütçe ise, çözüm yollarının aranması; teknik veya mevzuata ilişkin eksiklikler varsa bunların yatırımcılarla paylaşılması gerekiyor. Çünkü burada sadece 58 yatırımcının projesinden söz etmiyoruz. Burada binlerce hayvanın yetiştirileceği, yüzlerce işletmenin ve yan sektörün besleneceği, istihdam oluşturacak ve Malatya’nın üretim gücünü artıracak bir ekonomik yapıdan söz ediyoruz. Yazıhan Besi OSB, doğru şekilde hayata geçirildiğinde Malatya’nın kayısıdaki üretim kimliğine hayvancılığı da güçlü biçimde ekleyebilir. Bunun için ise artık beklemekten çok, yatırımcının önündeki engelleri kaldırmak gerekiyor. Malatya’nın ihtiyacı yeni projelerin sadece açıklanması değil; başlayan projelerin tamamlanması, tamamlanan altyapının üretime dönüşmesi ve yatırımcının işletmesini kurabilmesi. Yazıhan’daki büyük yatırımın gerçek başarısı da parsel sayısıyla değil, kapıları açılan işletmeler, üretilen et, oluşturulan istihdam ve Malatya ekonomisine kazandırılan katma değerle ölçülecek. Kısacası, Besi OSB için artık sıra yatırımcının önünü açacak güçlü ve sürdürülebilir destek mekanizmasında.