AKRAN İLİŞKİLERİ

HÜSEYİN KOCAMAN

07-10-2026 14:08

Çocuk yetiştirmek yalnızca anne ve babanın sorumluluğunda olan bir mesele değildir. Bir çocuğun kişiliğinin, davranışlarının ve hayata bakışının şekillenmesinde ailesi kadar çevresi, özellikle de akranları büyük bir rol oynar. Çocukların birbirleriyle kurduğu ilişkiler, çoğu zaman yetişkinlerin fark edemediği ancak geleceğe doğrudan etki eden önemli bir güçtür. Çocuklar büyürken sadece anne ve babalarını değil, arkadaşlarını da örnek alırlar. Bir arkadaşının konuşma biçimi, davranışları, hayata bakışı, başarıya veya başarısızlığa verdiği tepki başka bir çocuk üzerinde etkili olabilir. Bu etki bazen olumlu, bazen de olumsuz yönde karşımıza çıkar. İşte tam da bu nedenle “Çocuktur, arkadaşlarıyla oynuyor” diyerek geçiştirmemek gerekir. Akran ilişkileri, çocukların sosyal gelişiminde son derece önemlidir. Bir çocuk arkadaşlık kurmayı, paylaşmayı, yardımlaşmayı, empati yapmayı, sorun çözmeyi ve gerektiğinde kendi sınırlarını korumayı büyük ölçüde akran ilişkileri içerisinde öğrenir. Sağlıklı arkadaşlıklar çocuğun özgüvenini artırır, kendisini değerli hissetmesini sağlar ve topluma uyumunu kolaylaştırır. Ancak bunun tam tersi de mümkündür. Yanlış arkadaşlıklar; çocuğun davranışlarında, eğitim hayatında ve aile ilişkilerinde ciddi değişimlere yol açabilir. Şiddete eğilim, okuldan uzaklaşma, kötü alışkanlıklara yönelme, sorumluluklardan kaçma veya kendisini değersiz hissetme gibi durumların arkasında zaman zaman sağlıksız akran ilişkileri bulunabilir. Burada yetişkinlere önemli bir görev düşüyor. Çocuğun kimlerle arkadaşlık kurduğunu merak etmek, onun arkadaşlarını tanımaya çalışmak, okul çevresini ve sosyal hayatını takip etmek çocuğun özgürlüğünü kısıtlamak anlamına gelmez. Tam tersine, onu anlamaya çalışmaktır. Elbette burada kontrol etmek ile rehberlik etmek arasındaki farkı iyi bilmek gerekir. Çocuğa sürekli “Şununla arkadaş olma, bununla görüşme” demek yerine, neden bazı davranışların doğru veya yanlış olduğunu anlatmak çok daha sağlıklı bir yaklaşım olacaktır. Çünkü çocuklar sadece söylenenleri değil, kendilerine nasıl davranıldığını da öğrenirler. Bir çocuğun arkadaş çevresinde kabul görmek istemesi son derece doğaldır. Bazen sırf grubun dışında kalmamak için istemediği davranışları bile yapabilir. Bu nedenle çocuklarımıza “Hayır” diyebilme becerisi kazandırmak, kendi kararlarını verebilecek özgüveni geliştirmek ve yanlış bir davranış karşısında arkadaş grubundan ayrılabilecek cesareti kazandırmak zorundayız. Unutmamak gerekir ki akran ilişkileri yalnızca bugünü değil, yarını da etkiler. Çocuğun bugün kurduğu arkadaşlıklar; onun kendisini nasıl gördüğünü, insanlarla nasıl iletişim kurduğunu ve ilerleyen yıllarda nasıl bir birey olacağını etkileyebilir. Bu nedenle “Akran ilişkisi” deyip geçmemek gerekiyor.  Çocuklarımızın geleceğini yalnızca ders notlarıyla, sınav sonuçlarıyla veya okul başarısıyla değerlendiremeyiz. Onların kimlerle vakit geçirdiği, nasıl arkadaşlıklar kurduğu, arkadaşlarının yanında kendisini nasıl hissettiği ve o ilişkiler içerisinde nasıl bir kişiliğe dönüştüğü de en az akademik başarı kadar önemlidir.  Bazen bir arkadaş, bir çocuğun hayatına güzel bir kapı açabilir. Bazen de yanlış bir arkadaşlık, o çocuğun önüne yıllarca taşıyacağı sorunlar bırakabilir.  Bu nedenle anne babalara, öğretmenlere ve topluma düşen görev açık: Çocuklarımızın arkadaşlıklarına müdahale etmekten önce onları anlamalı, dinlemeli ve doğru yönlendirmeliyiz.  Çünkü çocuklarımızın hayatında her arkadaş sadece bir arkadaş değildir. Kimi zaman bir arkadaş, bir çocuğun bugününü; kimi zaman da geleceğini şekillendiren en güçlü etkenlerden biri olabilir. Öyleyse çocuklarımızın çevresine daha dikkatli bakalım. Onları yargılamadan dinleyelim, arkadaşlarını küçümsemeden tanımaya çalışalım ve en önemlisi, doğru ile yanlışı ayırt edebilecekleri sağlam bir karakter kazanmaları için yanlarında olalım. Çünkü geleceğimizi emanet edeceğimiz çocukların geleceği, bugün kurdukları ilişkilerde şekilleniyor.

DİĞER YAZILARI Site Yönetmek, Sadece Aidat Toplamak Değildir! 01-01-1970 03:00 Başarmanın Önündeki Engel: Korkularımız 01-01-1970 03:00 Sabır, İnsanı Muradına Erdiren Bir Erdemdir 01-01-1970 03:00 İçimizdeki Barış, Yarının Gücü 01-01-1970 03:00 Unutkanlık 01-01-1970 03:00 RUH SAĞLIĞI 01-01-1970 03:00 MALATYA’DA VİCDAN SÖMÜRÜSÜ! 01-01-1970 03:00 Bir Şehre Ait Hissetmek 01-01-1970 03:00 GEÇİNMENİN YOLLARINI ARAMALIYIZ 01-01-1970 03:00 Geçmişin Gömme Dolapları 01-01-1970 03:00 SPOR YAPMAK 01-01-1970 03:00 Madde Bağımlılığıyla Mücadele   01-01-1970 03:00 Sağlıklı Beslenme 01-01-1970 03:00 Er Meydanında Yaşayan Bir Gelenek 01-01-1970 03:00 Teknoloji İnsanlığı Yüceltmek İçin Vardır 01-01-1970 03:00 Fuarlar ve Şehrin Kazanımı  01-01-1970 03:00 Kararsızlık 01-01-1970 03:00 Yazıhan Besi OSB 01-01-1970 03:00 Sahip Olduğumuz En Büyük Zenginlik: Rutinlerimiz 01-01-1970 03:00 Misafirperverlik 01-01-1970 03:00 Çevre Duyarlılığı 01-01-1970 03:00 Okullarımız Yeniden Güvenin Adresi Olmalı 01-01-1970 03:00 Kardeş Olmak 01-01-1970 03:00 Uzakta Okumak 01-01-1970 03:00 Açlıkla Sınanmak 01-01-1970 03:00 İhmal Edilen En Değerli Hazinemiz, Sağlığımız 01-01-1970 03:00 Ev Taşımak... 01-01-1970 03:00 Yanlış ve Doğru 01-01-1970 03:00 Yapay Zekâ Riski… 01-01-1970 03:00 Mutsuzluk ve Gençlik 01-01-1970 03:00 Gençler Neden Evlenemiyor? 01-01-1970 03:00 Eğlencenin Değişen Yüzü: Aileden Bireyselliğe 01-01-1970 03:00 Sonbaharın Sessiz Güzelliği 01-01-1970 03:00 Çocukluğumuzdan Bugüne 01-01-1970 03:00 HAYATA POZİTİF BAKMAK ÇOK GÜZEL BİR SANAT 01-01-1970 03:00 Sınavdan Sınava Geçen Bir Ömür 01-01-1970 03:00 HAYVAN SEVGİSİ BİR VİCDAN MESELESİ 01-01-1970 03:00 Okul Öncesi Alışveriş Telaşı 01-01-1970 03:00 SEVGİ DİLİMİZDE KALDI, KALBİMİZDEN UZAKLAŞTI 01-01-1970 03:00 Yaşlılık Üzerine 01-01-1970 03:00 Malatya’nın Tescilli Lezzetleri, Şehrin Değerleri 01-01-1970 03:00 Malatya Adliyesi İçin Yeni Bir Başlangıç 01-01-1970 03:00 Teknoloji Üzerine… 01-01-1970 03:00 İş Güvenliği Kağıt Üzerinde Değil, Hayatın İçinde Olmalı 01-01-1970 03:00 Ormanlarımızı Korumak, Geleceğimizi Korumaktır 01-01-1970 03:00 Ormanlarımızı Korumak, Geleceğimizi Korumaktır 01-01-1970 03:00 SEVGİ DİLİMİZDE KALDI, KALBİMİZDEN UZAKLAŞTI 01-01-1970 03:00 Malatya’yı Tanıtmak, Değerlerimize Sahip Çıkmaktır 01-01-1970 03:00 Yardımlaşma 01-01-1970 03:00 Tarım ve Hayvancılık: Geleceğin Güvencesi 01-01-1970 03:00 Yaşlılık Üzerine 01-01-1970 03:00 Güne Enerjik ve Dipdiri Uyanmak 01-01-1970 03:00 Şiddete Karşı Dur Demek 01-01-1970 03:00 Sağlığımızın Kıymetini Bilmek 01-01-1970 03:00 Malatya: Tarihin ve Doğanın Buluştuğu Şehir 01-01-1970 03:00 Zaman akıp giderken… 01-01-1970 03:00 İş Kazası Kader Değil, Sessizliğin Sonucu 01-01-1970 03:00 Malatya’nın Kültürle Yeniden Yükselişi 01-01-1970 03:00 İyiliğin Gölgesine Düşen Kötülük 01-01-1970 03:00 Eşleştirmeyin, eleştirmeyin! 01-01-1970 03:00 Değişen Sadece Teknoloji mi? 01-01-1970 03:00