Bir kamu yöneticisinin başarısını neyle ölçmeliyiz? Görev yaptığı şehirde ortaya koyduğu hizmetlerle mi, kriz yönetimiyle mi, vatandaşla kurduğu iletişimle mi; yoksa hafta sonu yaptığı spor sırasında giydiği kıyafetle mi?
Son günlerde bir valinin bisiklet sürerken tayt giymesi üzerinden başlayan tartışmalar, kamuoyunun dikkatini asıl konuşulması gereken konulardan uzaklaştırdı. Ardından gelen görevden alma kararı ise bu tartışmayı daha da büyüttü. Elbette bir valinin görevden alınmasının gerçek gerekçesi konusunda resmî açıklamalar esastır. Ancak kamuoyunda oluşan algı, bu kararın spor kıyafetiyle ilişkilendirildiği yönünde oldu.
Oysa bisiklet, dünyanın en gelişmiş ülkelerinde teşvik edilen bir ulaşım ve spor aracıdır. Bisiklet kullananların büyük bölümü de güvenlik ve sağlık açısından özel bisiklet kıyafetleri tercih eder. Bu kıyafetler bir moda tercihi değil, sporun gereğidir. Maraton koşucusunun ayakkabısı, dağcının ekipmanı ne kadar doğal ise, bisikletçinin taytı da o kadar doğaldır.
Toplum olarak bazen şekle gereğinden fazla önem veriyor, özden uzaklaşıyoruz. Bir yöneticinin kıyafetine gösterilen hassasiyetin, görev başarısına, şeffaflığına, dürüstlüğüne ve halk için ürettiği projelere de gösterilmesi gerekmez mi?
Kamu görevlileri elbette makamlarının temsil sorumluluğunu taşır. Ancak onların da mesai dışında spor yapma, sağlıklı yaşamı teşvik etme ve insani yönlerini gösterme hakları vardır. Toplumun yöneticilerden beklediği şey, sadece resmî törenlerde görünmeleri değil; halkın içinde olmaları, örnek olmaları ve sağlıklı yaşamı desteklemeleridir.
Bugün birçok belediye bisiklet yolları yapıyor, "hareketli yaşam" kampanyaları düzenliyor, çevreci ulaşımı teşvik ediyor. Bir yöneticinin bizzat bisiklete binmesi, aslında bu anlayışın en güçlü mesajlarından biridir.
Elbette kamuoyunda her karar eleştirilebilir. Ancak eleştirinin ölçüsü, kişinin özel hayatındaki yasal ve doğal tercihleri değil; kamu görevindeki icraatları olmalıdır. Aksi hâlde toplum olarak liyakati değil görüntüyü, hizmeti değil algıyı tartışır hâle geliriz.
Demokratik toplumlarda yöneticiler yaptıkları işlerle değerlendirilir. Eğer bir görevden alma kararı varsa, bunun kamuoyuna açık, somut ve objektif gerekçelerle anlatılması güven duygusunu güçlendirir. Aksi durumda söylentiler gerçeklerin önüne geçer ve kurumlara duyulan güven zarar görür.
Sonuç olarak mesele bir tayt meselesi değildir. Mesele, kamu yönetiminde değerlendirme ölçütlerinin ne olması gerektiğidir. Eğer bir yöneticiyi kıyafeti üzerinden yargılamaya başlarsak, yarın başarılarını da aynı yüzeysellikle değerlendirme tehlikesiyle karşı karşıya kalırız.
Toplumun ihtiyacı olan şey; görüntü üzerinden yürüyen tartışmalar değil, hizmetin, liyakatin ve hukukun esas alındığı bir yönetim anlayışıdır.