Darende’li Mehmet Muhsin Sözen ve Kahraman Maraş’lı Dulkadiroğlullarından Ülfet Sözen’in çocukları olarak 24 Mayıs 1936’da Elazığ’da dünyaya gelen Metin Sözen, babasının meteoroloji müdürü olması nedeniyle ilk ve orta öğretimini Türkiye’nin nin farklı şehirlerinde yapmak zorunda kaldı.
İlkokulu Malatya ve Konya’da okuduktan sonra; orta ögrenimine Konya’da başladıysa da Antalya, Adana, İzmit ve Kabataş Lisesinde devam etti.
Yüksek eğitime İstanbul Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi’nde başladı ve aynı üniversitesinin Tarih Kürsüsü'ne 1960 yılında asistan olarak kabul edildi. 1967 yılından itibaren ise İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü’nde Tarih ve Restorasyon Kürsü’sünde asistanlığa devam etti. Aynı üniversitede 1973 yılında doçentlik, 1979 yılında ise profesörlük unvanını aldı.
Hâlen İTÜ deki öğretim üyesi görevine ek olarak, Türkiye'nin doğal ve kültürel mirasını korumak amacıyla 1990 yılında vakıf statüsünde kurulmuş sivil toplum kuruluşu olan Çekül’ün başkanlık görevini yürütmeye devam etmektedir.
Ayrıca TBMM'ye bağlı olan saray, köşk ve kasırların ve içindeki tarihi eşyaların daha iyi korunması için oluşturulan ve de Milli Saraylar Dairesi Başkanlığı bünyesinde olan Bilim ve Değerlendirme Kurulu başkanıdır.
Babası Mehmet Muhsin Sözen o yıllarda yeni kurulmakta olan Meteoroloji kurumunda uzman konumundaydı. Bu yüzden illerde müdürlükleri ihdas etmek için babası sık sık yer değiştirmek zorunda kalıyor, Metin Sözen’de ilk sömestre bir okulda başlayıp ikinci sömestri başka ilde başka okulda bitirmek zorunda kalıyordu. Kendi ifadesiyle bu olay onun insan ilişkilerinin güçlenmesine ve gittiği yerde kendini kabullendirmesine neden olmuştur.
Malatya ve Battalgazi (Eski Malatya) nin kültür varlıklarının yeniden kazandırılması konusunda çok büyük yardımları ve katkıları vardır.
Surlar kaybedilirse şehir kaybedilir diyerek ilk olarak Eskimalatya’nın surlarının onarılmasını sağlamış, ardından Poyraz Konağının müze yapılması, Kervansaray’ın işlevsel hale getirilmesi, Ulu Cami’nin restorasyonu için kolları sıvamıştır. Ayrıca beş konaklar, İstanbulluoğlu Konağı, Yeşilyurt’daki iki sokağın restorasyonu için ekibini seferber etmiştir.
Safranbolu’nun bu kadar tanınıp turistik bir merkez haline gelmesinde Metin Sözen’in yadsınamayacak ölçüde katkısı vardır.
Metin Sözen, Safranbolu ile ilgili bir anısını şöyle anlatıyor: Safranbolu’ya gittiğimde bir esnafa uğradım ve kendimi tanıttım. Esnaf önlüğünü çıkardı ve sizi ben gezdireceğim diyerek bana mihmandarlık yapmaya başladı. Biraz yürüdükten sonra kuvvetli bir gong sesiyle irkildim. Beni gezdiren esnaf gururla, saat tam 12. Saatimiz hiç şaşmaz tam 40 yıldır biz bakarız bu saate. Hiç geri kalmaz. Bizim saatimiz!
Bu aidiyet duygusu beni şaşırttı ve burayla ilgili düşüncelerimi değiştirdi. Burada çok güzel şeyler yapacağımızı hissettim. Safranbolu’lulara söylediğim söz şuydu. “Sizi ancak siz koruyabilirsiniz”. Safranbolu’ya “Kendini koruyan kent” yakıştırmasını yaptım. Onlarda kentlerini hakkıyla korudular. Yaptıklarımdan ötürü vefa gösterip bir caddeye de ismimi vermişler.
Malatya için de önerdiği soruyu tüm Malatya’lılara onun adına ben soruyorum.
Bizi Malatya’lı kılan şey nedir?
Peki... !
Malatya’mızı koruyabildik mi?
Şehrimize sahip çıkabildik mi?
...
...
Ülkemize ve şehrimize büyük emekleri geçen Metin Sözen 2 Ağustos 2025 tarihinde rahmete kavuştu.
Mekanı cennet olsun…
Yine bir değerimizi andık ve de sizlere hatırlattık...
Selam olsun Malatya’mın güzel insanlarına…