Malatya’da 6 Şubat depremleri sonrasında hem amatör spor kulüplerinin tesis altyapısının zarar görmesi hem de yeni kurulan devasa TOKİ yerleşkelerinde (İkizce, Gelinciktepe, Battalgazi ve Yeşilyurt yeni yerleşim alanları vb.) sosyal donatı ve spor tesisi eksikliği, şehrin gençliği ve spor hayatı için kritik bir sorun teşkil etmektedir.
Bu sorunun kalıcı olarak giderilmesi ve yeni yerleşim yerlerinin birer "beton yığını" olmaktan çıkarılıp sosyal yaşam alanlarına dönüşmesi için atılması gereken adımlar ve izlenebilecek çözüm yolları şu başlıklar altında toplanabilir:
1. TOKİ Bölgelerinde Spor Tesisi Eksikliğinin Giderilmesi
Yeni kurulan uydu kentlerde (özellikle binlerce konutun yer aldığı İkizce gibi bölgelerde) sadece konut değil, gençlerin ve çocukların enerjilerini atabileceği alanların planlanması hayati önem taşır:
- Entegre Sosyal Donatı Projelerinin Hızlandırılması: İkizce örneğinde olduğu gibi, TOKİ ve ilgili bakanlıklar (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı) iş birliğiyle her büyük yerleşim ada grubuna paket projeler halinde semt sahaları eklenmelidir.
- Okul Bahçelerinin Spor Alanı Olarak Değerlendirilmesi: TOKİ bölgelerinde inşa edilen veya inşaatı süren okul komplekslerinin kapalı spor salonları ve açık basketbol/futbol sahaları, ders saatleri dışında mahalledeki gençlerin ve amatör sporcuların kullanımına açılmalıdır.
- Modüler ve Taşınabilir Tesisler: Büyük tesislerin inşası zaman alacağı için, acil ihtiyaç olan bölgelerde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü desteğiyle çim yüzeyli mini futbol sahaları (semt sahaları) ve portatif kapalı çadır spor salonları hızla kurulmalıdır.
2. Amatör Spor Kulüplerinin Tesis Sorununun Çözümü
Depremlerde mevcut sahaları, kulüp binaları ve antrenman tesisleri yıkılan veya ağır hasar alan amatör spor kulüpleri için şu stratejiler izlenmelidir:
- Ortak Kullanım Tesisleri (Kampüsleşme): Kulüplerin her birine ayrı münferit tesis yapmak hem maliyetli hem de uzun zaman alacağı için, merkezi konumlarda (örneğin Özalper, Yeşilyurt ve Battalgazi bölgelerinde) tüm amatör kulüplerin ortaklaşa kullanabileceği "Amatör Spor Kampüsleri" inşa edilmelidir. Bu kampüslerde ortak soyunma odaları, idari binalar ve çok amaçlı sahalar yer almalıdır.
- Yerel Yönetim ve ASKF İş Birliği: Malatya Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri, amatör spor kulüplerine lojistik, malzeme ve saha tahsisi konusunda destek vermeli; belediye tesislerinin kapılarını amatör kulüplere ücretsiz ya da sembolik ücretlerle açmalıdır.
- Özel Sektör ve Sponsorluk Modelleri: Şehirdeki büyük sanayi kuruluşları, ticaret ve sanayi odaları (MTSO) ile organize sanayi bölgesi (OSB) yönetimleri, amatör spor kulüplerine "tesis sponsoru" olmaya teşvik edilmeli, sosyal sorumluluk projeleri kapsamında kulüplere kalıcı gelir getirecek tesisler kazandırılmalıdır.
3. Finansman ve Planlama Adımları
- Afet Sonrası İyileştirme Fonları: TOKİ yerleşkelerinin planlamasına başlangıçta dahil edilmeyen sosyal donatılar için merkezi bütçeden ek ödenek çıkarılmalı; Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın yatırım programlarında Malatya’ya özel bir parantez açılmalıdır.
- Gençlerin Katılımı: Kurulacak spor tesislerinin ve sahaların yer seçiminde, bölgedeki gençlerin, mahalle muhtarlarının ve Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu (ASKF) temsilcilerinin görüşleri alınarak en erişilebilir noktalar planlanmalıdır.
Malatya’nın deprem yaralarını sararken sosyal ve sportif anlamda da ayağa kalkabilmesi, konut inşası kadar spor ve gençlik altyapısının da eş zamanlı olarak tamamlanmasına bağlıdır. Büyükşehir Belediyesi ve İlçe Belediyeleri, bakanlıklar ve sivil toplum kuruluşlarının ortak koordinasyonu bu eksikliğin giderilmesinde en temel anahtardır.