HATALI POLİTİKALAR SONUCU YOK EDİLEN BİR İLÇE: MADEN.  YETTİ Mİ? VE ŞİMDİ…

HADİ ÖNAL

30-04-2026 09:47

Maden ilçesi, Doğu Anadolu’nun yukarı Fırat bölümünde, Dicle nehri kenarında Torosların devamı olan Mihrap Dağı eteklerinde, dar bir vadinin yamaçlarında kurulmuştur. Maden İlçesi, zengin yer altı kaynakları ve köklü ticari geçmişiyle bölgenin önemli ekonomik merkezlerinden biri olma özelliğini yüzyıllarca sürdürmüştür. Tarih boyunca bakır başta olmak üzere çeşitli madenlerin çıkarıldığı bu topraklar, hem adını hem de ekonomik kimliğini madencilik faaliyetlerinden almaktadır.

Maden ilçesi, Türkiye’nin en eski maden işletmelerinden birine ev sahipliği yapmıştır. Osmanlı döneminden bu yana bakır madeni işletmeciliği yapılan bölgede, bakır, krom, demir, kurşun, çinko ve diğer maden çeşitleri çıkartılmış ve halen de çıkartılmaktadır. Maden, yıllarca, Elazığ’ın olduğu kadar çevre il ve ilçeler için de istihdam merkezi olmuştur. Tarihi zenginliği ile de ön plana çıkan Maden, 1762 yılında yapılan kıdemli Maden eminliği sarayı ve devamında hükümet konağı olarak kullanılan binası, 1899’da Sultan II. Abdülhamid tarafından yaptırılan Saat Kulesi, Cami Kebir’i yanı sıra Çitli Höyüğü ve Şeyh Muhammet Kattal Türbesi gibi kültürel varlıkları ile de eşsiz bir hazineye sahiptir. Osmanlı döneminden kalma taş evleri, tarihi camileri, doğal alanlarıyla ile geçmişi yaşayan ve yaşatan bir ilçedir.  Osmanlının önemli maden işletmesine sahip olan bu ilçedeki bakır işletmesi, Cumhuriyetle birlikte yabancı şirketlerden alınarak devletleştirilmiş ve 1936 yılında da Etibank'a devredilmiştir. Modern yöntemlerle işletilen fabrika sadece bir üretim yeri değil aynı zamanda Maden’de yaşamayı cazip hale getirmiştir. Maden Bakır İşletmesi, ekonomik açıdan çok gelir getiren kuruluşlar arasında yer almış ve ülkenin bakır ihtiyacını karşılamakla kalmamış, yurt dışına da sevk edilerek ülkeye ciddi anlamda döviz girdisi sağlanmıştır. Maden Bakır İşletmesine ilk dönemde ilçeye birçok ilden hatta Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden çalışmak için işçiler gelmiştir. Bir dönem ilçe nüfusu 30.000 dolaylarına çıkmış; tenis kortları, sinema salonları, gazinolar, işletmelerle birlikte yeni imar alanları açılmış ve ilçe en parlak dönemini yaşamıştır.

Maden, bakır işletmesinin özelleştirilmesi ve kapasitesinin düşürülmesi sonucu kan kaybına uğramış göç veren ilçeler kervanında başı çeker duruma gelmiştir. Maden’de yaşayan insanlar bugün için tedirgin, masum ve mağdurdurlar. Özelleştirme sonucu bu ilçedeki maden işletmesi kapatılmış ancak maden çıkarma işlemi sürdürülmüştür. Günümüzde çıkartılan bakır cevheri ve içerisinde barındırdığı altın ve gümüş madenleri trenlerle başka illere işlenmek üzere taşınmaktadır. Maden’de bakır cevheri çıkarıldıktan sonra geriye kalan cüruf olduğu gibi şehrin yüzüne akıtılmakta ve bu duruma da henüz bir çare bulunmuş değildir. Özel şirketin hafriyat dökümü sonrası oluşturduğu, doğal olmayan heyelan Maden’i yaşanmaz hale getirmiştir. Sahipsizliğin ve ilgisizliğin kol gezdiği bu tarihi ilçe maalesef yavaş yavaş yok olmaktadır.

Maden ilçesinin yanı sıra şimdi de Maden ve Sivrice köylerinin ortak ovası olan Bermaz ovası ve Doğu Anadolu’nun incisi Hazar gölü de yok edilmeye çalışıldığını öğrendik. Bilindiği üzere Maden ilçesine bağlı Bermaz ovası, bahçe tarımı ağırlıklı bir ovadır. Çileği, fasulyesi ile ünlü bu ovasının yaslandığı dağlarda başta keven ve kekik olmak üzere değişik türde endemik bitkiler ve bitkilerin çiçeklerinden elde edilen bal üretimi yapılmaktadır.

Yeni bir proje ile Maden ilçesinde özel bir şirketin çıkardığı bakır cevherinin yükleme ve sevkiyat işler için Maden’den 20 Km. uzaklıktaki Gezin istasyonu seçilmiş. Maden Tren İstasyonu dururken Gezin İstasyonun seçilmesi; Bermaz ovasının yok edilmesi, Hazar gölünün özelliğini kaybetmesi demektir. Kaldı ki seçilen bu İstasyon “Ulusal Öneme Haiz Hazar Gölü Sulak Alanı ve Nitelikli Tarım Havzası kapsamında Sit alanıdır.” Coğrafi işaretli Elazığ keven balına kaynaklık eden keven bitki örtüsü de bu yörededir. Bir şirket ve onun patronu para kazanacak diye bir yöreyi, bir gölü feda etmek hangi akılla, hangi vicdanla, hangi gerekçelerle izah edilebilir? Birilerinin bunu açık ve net bir biçimde anlatması gerekir.  Çeşitli kimyasallarla arındırılan bakır cevherinin depolanması ve sevkiyatının bu alandan yapılmasının yıllar içerisinde gerek ovada yapılan tarım etkileyeceği, keven ve kekik balının tarihe karışacağı Hazar Gölü’nün yok olacağı gerçeği, bir şirket patronunun kazancından daha mı az önemlidir? Kaldı ki Bakır cevherinin çıkarıldığı sahanın hemen yanındaki Maden tren istasyonu vardır. Yıllaca Eski adı Guleman olan Alacakaya’dan çıkartılan krom bu istasyonda trenlere yüklenmiştir.  Kimyasallarla yoğunlaştırılan bakır ve içerisindeki altın ve gümüş cevherinin toplama ve sevkiyatının  20 Km uzaklıktaki Gezin İstasyonuna taşınması ileride dönüşü mümkün olmayan felaketlere yol açacaktır. Kaldı ki T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 09.04. 2015 tarih ve 4078 sayılı olurları ile “Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan” olarak tescillenen 288.460 dekarlık alan içerisinde bulunan Gezin Tren İstasyonunun seçilmesinin haklı hiçbir gerekçesi yoktur. O halde bu yerin seçilmesinin ardında ve altında yatan nedir?  Birileri sanki bize, bu toprakları terk edin mi diyor? Yok mu Maden’in ve onun beldesi Gezin ve Bermaz ovasının sahibi? Yok mu Elazığ’ın sahibi? Yok mu bu ülkenin sahibi?

DİĞER YAZILARI Elazığ Valisi sayın Numan Hatipoğlu'na açık mektup 01-01-1970 03:00 VİCDANI OLMAYANIN UTANMASI DA YOKTUR 01-01-1970 03:00 19 Mayıs, Türk milletinin hafıza tazeleme günüdür 01-01-1970 03:00 Bilim körlüğü, körlerin göremediği Hazar Gölü ve çevresi... 01-01-1970 03:00 Dicle Nehrinde neden balık yaşamaz? 01-01-1970 03:00 EŞEKSİNİZ DEDİNİZ AMA BU KADARI DA FAZLA! 01-01-1970 03:00 KİFAYETSİZ MUHTERİS 01-01-1970 03:00 23 NİSAN MİLLİ EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMI 01-01-1970 03:00 BİZ NE YAPTIK DA OKULLARIMIZ BU HALE GELDİ? 01-01-1970 03:00 ŞİRAZE- ŞAFT- ZIVANA 01-01-1970 03:00 ZULÜM EN ÇOK SESSİZLİĞİ SEVER 01-01-1970 03:00 NEREDE BU ÇEVRECİLER? 01-01-1970 03:00 Sizi Gidi Nankörler! 01-01-1970 03:00                 Tarih, ihaneti affetmez! 01-01-1970 03:00 Kadir Gecesi 01-01-1970 03:00 Her Zulüm İlahi Adaletin Ateşinde Kavrulmaya Mahkûmdur 01-01-1970 03:00 İSTİKLAL MARŞI'NIN KABULÜ 01-01-1970 03:00 Allah, Bu Suskunluğu Asla Affetmeyecektir 01-01-1970 03:00 Merhamet 01-01-1970 03:00 Günceli Güncelledik 01-01-1970 03:00 Yorum Sizden 01-01-1970 03:00  Hoş Geldin Ramazan 01-01-1970 03:00  Şehitler Tepesi 01-01-1970 03:00 Şeytanlaşmış İnsanlar 01-01-1970 03:00  İyi İnsan Olmak Bir Süs Değil, Bir Duruştur 01-01-1970 03:00 Sadakatini Satan Çoban 01-01-1970 03:00 Yol Olur 01-01-1970 03:00 BAYRAĞA UZANAN EL, MİLLETİN NAMUSUNA UZANMIŞTIR 01-01-1970 03:00 Kanlı 20 Ocak: Azerbaycan’ın Bağımsızlığa Giden Yolundaki Dönüm Noktası 01-01-1970 03:00 Ne Günlere Kaldık Ey Gâzi Hünkâr! 01-01-1970 03:00 KİBİR: KALBİ ESİR ALAN BİR HASTALIKTIR 01-01-1970 03:00 Eşkiya Dünyaya Hükümdar Oldu! 01-01-1970 03:00 2025: İnsanın İnsana Zulmünün Takvime Kazındığı Yıl 01-01-1970 03:00  Mesela… 01-01-1970 03:00             Nedenlerin İzinde (44) 01-01-1970 03:00 Tekmelenenler Türkü Söylemez 01-01-1970 03:00 Bu daha le le’si bir de lo lo’su var! 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE(43) ADI: TÜRKİYE CUMHURİYETİNİ YOK ETME PROJESİ 01-01-1970 03:00 ÖĞRETMENLER GÜNÜ VE ÖĞRETMENLERİMİZ 01-01-1970 03:00 Nedenlerin İzinde (42) Emanet ehline verilmezse ne olur? 01-01-1970 03:00 Aydınlıktan korkanlar 01-01-1970 03:00 Hukukun üstünlüğü endeksinin neresindeyiz? 01-01-1970 03:00 UNESCO VE ATATÜRK 01-01-1970 03:00 TBMM’si, Türkiye büyük menfaatler meclisi mi oldu? 01-01-1970 03:00 ABİDİK GUBİDİK”, ÇA… ÇA… ÇA! VATANDAŞIN KİLOSU KAÇA? 01-01-1970 03:00 Merhaba Diyarbakır özledik be Diyarbakır seni! 01-01-1970 03:00 SUSTUM! 01-01-1970 03:00 Milletvekillerinin görevi nedir? 01-01-1970 03:00 28. ULUSLARARASI HAZAR ŞİİR AKŞAMLARININ ARDINDAN 01-01-1970 03:00 28. ULUSLARARASI HAZAR ŞİİR AKŞAMLARI 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (37) 01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde (36)  Sorgulanmak neden korkutur? 01-01-1970 03:00 Guguk kuşu ve guguk düzeni 01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde (34-Sonun Başı) 15 TEMMUZ AYDINLANMADAN TÜRKİYE’YE HUZUR YOK! 01-01-1970 03:00 BEN SİZİN BABANIZIM: BEN NE DERSEM DOĞRUDUR, NE DERSEM O OLUR 01-01-1970 03:00 MİLLİ GELİR MASALI 01-01-1970 03:00 YEL BEYİNLİ YELKOVANLAR 01-01-1970 03:00 TURPUN BÜYÜĞÜ HEYBEDE 01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde (32) 01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde(31) KANAL İSTANBUL YA-PI-LA-CAK? 01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde(30) 01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde(29) 01-01-1970 03:00 30 AĞUSTOS ZAFERLER AYI VE TÜRK GENÇLİĞİ 01-01-1970 03:00 Nedenlerin İzinde (28) 01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde (26)    01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde (25) 01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde (24) 01-01-1970 03:00 Nedenlerin izinde (20) 01-01-1970 03:00 Nedenlerin İzinde (19) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (18) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE(16) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (15) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (14) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (13) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (12) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (10) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (9) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE(8) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE( 7) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (6) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (5) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZNDE (4) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (3) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (2) 01-01-1970 03:00 NEDENLERİN İZİNDE (1) 01-01-1970 03:00 GİZLİ TANIK MI, GİZLİ TEZGÂH MI? 01-01-1970 03:00 GERÇEK TAŞLAMASI GEREKEN ŞEYTANLAR 01-01-1970 03:00 ZULMÜN KARŞISINDA SUSMAK ONA ORTAK OLMAKTIR 01-01-1970 03:00 KURBAN BAYRAMI 01-01-1970 03:00 YÜREĞİMİN PUSULASI 01-01-1970 03:00 BU DEVLET BİZİM, BU ÜLKE HEPİMİZİN 01-01-1970 03:00 Fatih’in Ruhu ve Bugünün Gençliği 01-01-1970 03:00 VİCDANIN AYNASINDA ASALETLE DURMAK 01-01-1970 03:00 KENDİMİZE SAYGIMIZ OLSUN 01-01-1970 03:00 ŞEHRİYAR 01-01-1970 03:00 GÖNÜL ERENLERİMİZ VE SEVGİ 01-01-1970 03:00 GÖNÜL ERENLERİMİZ VE SEVGİ 01-01-1970 03:00 KÜFRE SESİZ KALMAK, KÜFRE ORTAK OLMAKTIR 01-01-1970 03:00 SAMSUN’DAN DOĞAN IŞIK: 19 MAYIS RUHU 01-01-1970 03:00  TÜRKÇE’MİZ: SESİMİZ, NEFESİMİZ 01-01-1970 03:00 KISSADAN HİSSE 01-01-1970 03:00 YÖNETİLMİYOR SAVRULUYORUZ! 01-01-1970 03:00   NİZÂM’ÜLMÜLK VE DEVLET YÖNETİMİ 01-01-1970 03:00  YALANA ŞAHİT ARANIYOR 01-01-1970 03:00 İki Mektup 01-01-1970 03:00 23 NİSAN; ÇOCUK BAYRAMI DA EGEMENLİK NEREDE? 01-01-1970 03:00 ZAMLI HAYATIN KARANLIK TARAFI 01-01-1970 03:00 YUMURTAYA KULP ARAYAN ZAVALLILAR! 01-01-1970 03:00 YÜZSÜZLÜK 01-01-1970 03:00 ŞİİRİ NİÇİN SEVERİM, BİLİR MİSİNİZ? 01-01-1970 03:00 BEKLE, SUS DA NEREYE KADAR? 01-01-1970 03:00 RAMAZAN BAYRAMI 01-01-1970 03:00 GAKGO’NUN FERYADI: AH VULAN AH! VAH Kİ NE VAH! 01-01-1970 03:00 BEŞ DİLDE BİR DRAM 01-01-1970 03:00 ÇANAKKALE ZAFERİ 01-01-1970 03:00 YANLIŞ YANLIŞTIR! 01-01-1970 03:00 BAŞ MI DEDİNİZ DURACAKSINIZ ORDA! 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE’DE SİYASET 01-01-1970 03:00 HOŞ GELDİN RAMAZAN 01-01-1970 03:00 ÖNCE EDEP, İLLA EDEP! 01-01-1970 03:00 HIYARIN AŞKINA DA KIYDILAR 01-01-1970 03:00 NE GÜNLERE KALDIK YARABBİ! 01-01-1970 03:00 DENSİZLER VE DENSİZLİKLERİ 01-01-1970 03:00 AĞLA GÖNÜL AĞLA BÜYÜK YASIN VAR! 01-01-1970 03:00 İNSAN, SEVGİYLE İNSANDIR 01-01-1970 03:00 EMEKLİ ÖĞRETMENLER ADINA O GAZETEYİ KINIYORUM 01-01-1970 03:00 Elazığ Belediyesi, Ne İstiyorsunuz Öğretmenlerden? 01-01-1970 03:00 MOZİK Mİ FIFIRİK Mİ? 01-01-1970 03:00 HADDİNİ BİLMEK 01-01-1970 03:00 Gelecek, Zamanın Kıymetini Bilenlere Gülümser 01-01-1970 03:00 ALLAH İLE ALDATMAK 01-01-1970 03:00 HUBRİS SENDROMU 01-01-1970 03:00 DEYİM VE ATASÖZLERİNİN DİLİ 01-01-1970 03:00 AKIL VE İNSAN 01-01-1970 03:00 BEN ÖĞRETMENİM 01-01-1970 03:00 Atatürk’ü Anmak ve Anlamak 01-01-1970 03:00 Cumhuriyet 01-01-1970 03:00 Cumhuriyet İlk Şehidi Mehmet Zeki Dündar Alp(3) 01-01-1970 03:00 Cumhuriyet İlk Şehidi Mehmet Zeki Dündar Alp (2) 01-01-1970 03:00 Cumhuriyet İlk Şehidi Mehmet Zeki Dündar Alp(1) 01-01-1970 03:00 Hâlet Efendi 01-01-1970 03:00 2024-2025 Eğitim Öğretim Yılına Buruk Bir Merhaba! 01-01-1970 03:00 Değerleri Olmayanın Değeri Olur mu? 01-01-1970 03:00 Ağustoslar Türklerin zafer aylarıdır 01-01-1970 03:00 Türk Dünyası Bir Degerini Daha Kaybetti 01-01-1970 03:00 Sustuğumuz Sürece Her Yalan Bin Yılan Olur(X) İsraf 01-01-1970 03:00 Evlatlarımıza Kıyıyor Geleceğimizi Karartıyorlar 01-01-1970 03:00 “Yaratılanı Öldürürüm, Yaradan’dan Ötürü!” 01-01-1970 03:00