Malatya’nın Battalgazi ilçesine bağlı Orduzu Bahçebaşı bölgesi, 6 Şubat depremlerinin ardından hızla yeniden inşa edilmeye başlandı ve 11 bin yeni TOKİ konutuyla önemli bir toplu yaşam alanı haline geldi. Ancak bu modern yerleşim alanının hemen yanı başında bulunan Katı Atık Bertaraf Tesisi bölge sakinleri için ciddi bir sorun teşkil ediyor. Konutların bazı etaplarında yaşamın başlamış olmasına rağmen, tesisin yaydığı yoğun duman ve kötü koku özellikle günün belirli saatlerinde mahalleyi adeta bir sis gibi sarıyor. Anahtar teslimlerinden sonra hızla başlayan ve halen devam eden yerleşim süreci, bu durumun sağlık açısından oluşturabileceği potansiyel riskleri de beraberinde getiriyor.
TOKİ, BELEDİYEYE YÖNLENDİRDİ
Bahçebaşı Mahallesi’nde halen devam eden inşaat çalışmaları bulunuyor. Teslim edilen TOKİ’lerin eksikleri ise devam ediyor. Bu bağlamda TOKİ konutlarının içinde bile katı atıkların yakıldığı görülüyor. Hem inşaatların içinde hem çevrede yakılan atıklar, yasal olmamakla birlikte vatandaşı canından bezdirmiş durumda. Vatandaşlar gün içinde defalarca tekrar eden bu siyah dumanlar nedeniyle çoğu zaman nefes alamaz hale geldiklerini belirtirken, TOKİ şikâyet hattı ise konuya ilişkin şikâyetlere, “Belediyeler ile görüşmelisiniz, bu hat teslim edilen TOKİ konutlarının daire içi eksik şikâyet hattıdır. Bilgi ve yetkimiz dışındaki kısma müdahale edemeyiz” şeklinde cevap veriyor.
BÖLGEDE 50 BİNDEN FAZLA KİŞİ YAŞAYACAK
Burası tamamlandığında yaklaşık 50 binden fazla kişinin yaşayacağı tahmin ediliyor. Böyle büyük bir yerleşim alanının hemen yanı başındaki çöp tesisinin de yakılan atıkların da oluşturacağı yüksek riskler tahminleri zorluyor. 2014 yılında dönemin Belediye Başkanı Ahmet Çakır tarafından faaliyete geçirilen tesise ilişkin yapılan açıklamada, “Yeni Katı Atık Bertaraf Tesisi’nin devreye alınmasıyla mevcut çöp sahasında rehabilitasyon çalışmaları yapılacak, alan ağaçlandırılacak” diyerek, tesisin 10 ila 16 yıl hizmet vereceğini ifade etmişti.
SAMİ ER: BU TESİS KALDIRILACAK
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, 2025 yılı Mayıs ayından yaptığı açıklamada, “Orduzu’da bir çöp bertaraf tesisimiz var. Burada artık yeni yerleşim alanları kuruldu. Kapıkaya’da Fransa Kalkınma Ajansıyla bir projemiz var. Çalışmalar var. Buraya yeni bir tesis inşallah yapacağız. 1.3 milyar liralık bir harcama yapılacak” demişti.
FRANSA KALKINMA AJANSININ PROJESİ NE?
Peki, Sami Er’in bahsettiği proje ne? Fransa Kalkınma Ajansı 6 Şubat depremlerinin ardından Malatya’da çevre odaklı önemli bir projeye destek veriyor. Ajans, deprem sonrası ortaya çıkan enkazın geri dönüştürülmesi ve sürdürülebilir atık yönetiminin sağlanması amacıyla 10 milyon Euro tutarında hibe ve finansman sağladı. Türkiye’de bir ilk olma özelliği taşıyan “Enkaz Ayrıştırma ve Geri Dönüşüm Projesi” kapsamında hayata geçiriliyor. Söz konusu çalışma ile hem çevreye zarar veren atıkların kontrol altına alınması hem de geri dönüşüm yoluyla ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.
MALATYA, 81 İL ARASINDAN EN KÖTÜ HAVAYA SAHİP 3’ÜNCÜ ŞEHİR: BAHÇEBAŞI’NDA İSE…
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre, Malatya, Türkiye’nin 81 ili arasında en kirli havayı soluyan üçüncü şehir konumunda. 6 Şubat depremlerinin ardından başlayan yoğun yeniden inşa çalışmaları, şehrin hava kalitesini ciddi şekilde düşürdü. Enkaz kaldırma faaliyetleri, asbest riski, beton santrallerinin şehir içine kadar kurulması ve 100 bini aşkın yeni konutun yükselmesi, iş makinelerinin artışıyla birleşince, havada sürekli yükselen toz ve dumanlar Malatya’yı adeta nefes alınamaz bir ortama dönüştürdü. Yeni yerleşim alanlarında yapılan yoğun altyapı ve üst yapı çalışmalarıyla birlikte şehir merkezindeki hava kirliliği daha da belirginleşti. Uzmanlar, bu durumun sadece çevresel değil, aynı zamanda sağlık açısından da ciddi riskler taşıdığını vurguluyor. Bahçebaşı’nda ise durum çok daha vahim…
Muhabir: TÜRKAN YILDIZ KAYA
