Malatya’daki hasar tespit raporlarının değiştirilmesine yönelik Hakimbey Apartmanı örneğini vererek açıklayan İnönü Üniversitesi Öğretim Görevlisi İnşaat Mühendisi Vehbi Aluçlu, Bingöl çevresinde olası depremlerin Malatya’ya etkisini BUSABAH TV’de yayınlanan Haftanın Nabzı programında yorumlayarak, “Deprem Bingöl-Palu arası bize uzak olduğu için bizi daha az sarsacak. Diyelim orada 6.8 oldu. Biz burada belki 6.2 hissedeceğiz. Belki 6 hissedeceğiz. Sizin binanızın ve zemininizin durumuna göre hissetme oranınız düşecek ya da artacak. Sizin bu raporunu değiştirdiğiniz binaların akıbetini o zaman göreceğiz” dedi.

Malatya Sonmanşet Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Sinem Hatun Davut’un moderatörlüğünde BUSABAH TV Youtube kanalında yayınlanan Haftanın Nabzı programına İnönü Üniversitesi Öğretim Görevlisi İnşaat Mühendisi Vehbi Aluçlu konuk oldu. Aluçlu, programda özellikle hasar tespit raporları ve olası Bingöl depremleri hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu.

“HASAR TESPİTLERİNİN ÇOK SAĞLIKLI YAPILDIĞINI DÜŞÜNMÜYORUM”

Deprem sonrası yapılan hasar tespit süreçlerini eleştiren Aluçlu, ilk dönem uygulamalarının yeterince sağlıklı olmadığını belirterek şunları söyledi:

“Hasar tespitlerinin de çok sağlıklı yapıldığını düşünmüyorum. Çünkü depremin olduğu ilk dönemler daha bir ay olmuştu ya da olmamıştı. Sadece arabanın içinden oturup resimler çekilerek tespitler yapıldı.”

Çekiçle yapılan kontrollerin yanlış anlaşıldığını ifade eden Aluçlu, yöntemin amacını şöyle açıkladı:

“Şimdi çekiçle yapılan değil de yani çekiçle aslında orada sıvayı kaldırıp çatlağın büyüklüğünü görmek istiyor gelen mühendis. Yani orada bir çalışma var en azından. Ama hiç binaya girmeden resmini çekerek sadece tespitler yapıldı. Sadece fotoğraf üzerinden. Yani o tespitlerde birçok sıkıntı var. Çekiçle yapıldığı anlamı yanlış anlaşılıyor. Yani orada bir düzeltme yapmam gerekiyor. Çekiçle vururken oradaki betonun üzerindeki sıvayı döküp betonun içerisindeki olan çatlağı görmek için o çalışmayı yapıyor. Yani orada yine en azından bir çalışma var. Görüntü olarak çekişle kontrol edildi diye ifade edilen işlem aslında öyle değil. Yani yapılan çalışma çatlağın derinliğini görme çalışması.”

“BU RAPORLAR NASIL DEĞİŞTİRİLİYOR?”

Rapor değişikliklerine dikkat çeken Aluçlu, “Burada benim anlatmak istediğim bu raporlar nasıl değiştiriliyor? Kim tarafından değiştiriliyor? Neye göre değiştiriliyor? Bunlara iyi bakmak lazım” kritik sorular yöneltti.

Hakimbey Apartmanı örneğini hatırlatan Mühendis Aluçlu, geçmişten ders çıkarılması gerektiğini vurgulayarak, “Sivrice depremindeki hasarlı binalarımız Maraş depreminde yıkıldı. Çok güzel bir ders almamız gereken binamız var. Hakimbey Apartmanı. Hakimbey Apartmanı’nda ne olmuştu? Sivrice depreminde hasar almıştı ve müdahale yapılmadan Maraş depremine yakalanmıştı” ifadelerine yer verdi.

BİNGÖL’DEKİ OLASI DEPREM MALATYA’YI NASIL ETKİLER?

Bingöl’de yaşanacak olan olası depremin Malatya’ya uzaklık faktörünü yönünden etkisini örnekle açıklayan Aluçlu şunları söyledi:

“Deprem Bingöl-Palu arası bize uzak olduğu için bizi daha az sarsacak. Diyelim orada 6.8 oldu. Biz burada belki 6.2 hissedeceğiz. Belki 6 hissedeceğiz. Sizin binanızın ve zemininizin durumuna göre hissetme oranınız düşecek ya da artacak. Şimdi uzaklaştıkça merkezden etkilenme oranınız azalıyor. Yani Palu-Bingöl arasındaki deprem Malatya’da çok büyük bir etki oluşturmayacak. Ama Erzincan-Bingöl arası ya da Nazımiye fayı Malatya’da daha fazla hissedilecek.”

Raporu değiştirilen ya da güçlendirilmemiş binalar için ise uyarıda bulunarak, “Sizin bu raporunu değiştirdiğiniz binaların akıbetini o zaman göreceğiz” diye konuştu.

“BİLİMSEL HASAR TESPİTİ ŞART”

Hasar tespitinin mutlaka bilimsel yöntemlerle yapılması gerektiğini vurgulayan Aluçlu, performans analizinin öneminden bahsederek, “Hasar tespiti binanın tek tek ayrı ayrı performans analizlerinin yapılması gerekiyor. Performans analizi yapılmayan bir bina hasar tespiti gözlemsel olarak yapılırsa buna çok itibar edemeyiz. Bilimsel veri elimizde olmadığı sürece yani rakamsal veriler elimizde olmadığı sürece hiçbir şeyi net konuşmamız mümkün değil” şeklinde konuştu.

Performans analizinin nasıl yapıldığını açıklayan Vehbi Aluçlu, “Performans analizinde zemin tespiti yapılıyor. Tekrar zeminden sondajlar yapılarak o zemin hakkında gerekli bilgi toplanıyor. Ondan sonra betondan karotlar alınarak betonun yani her katta en az üç noktadan ayrı ayrı beton karotları alıyorsunuz. Onları kırıyorsunuz ve onların üzerinden betonun kalitesini ölçüyorsunuz. Zemin etüdü, beton karot numunesi, donatı kontrolü… Betonun içerisinde ne kadar donatı var? Projesine uygun olarak donatılar konulmuş mu, konulmamış mı? Projesindeki donatılar sayı olarak yeterli mi? Çap olarak yeterli mi? Bu üç veri toplandıktan sonra binanın performans değeri o zaman çıkartılıyor. Bu ne demek? Bu artık bu bina hakkında bilimsel bir veri anlamına geliyor. Yoksa gidip binaya bakarak gözlemsel yapılan çalışmalar hiçbir geçerliliği olmayan çalışmalar. Eğer bundan sonraki adımı bu şekilde yapabilirsek o tespitlerimiz doğrultusunda hatalı tespit yapılan binaların gerçek tespitleri yapılarak o binayı yıkma şansımız olacak. Rapor değiştirilmiş olsa dahi, bizim elimizde artık rakamsal veriler, bilimsel veriler olduğu için bu binanın yıkılıp ya da güçlendirilme ihtimali varsa buna bakılıp ona göre her binayı kendi içerisinde çözmemiz gerekiyor” açıklamalarında bulundu.

Muhabir: SİNEM HATUN DAVUT