Malatya'da hayvancılık sektörünün mevcut durumu, üretim kapasitesi ve hayvan sağlığına yönelik çalışmalar dikkat çekici verileri ortaya koydu. Büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısında artış yaşanırken Malatya İl Tarım ve Orman Müdürü Osman Akar, yetiştiricilere yönelik destekler, hastalıklarla mücadele ve kesimhanelerdeki denetimler hakkında önemli bilgiler verdi.

Hayvan sağlığı konusunda çok yoğun bir şekilde çalıştıklarını dile getiren Malatya İl Tarım ve Orman Müdürü Osman Akar, bunun üzerinde hassasiyetle durdukları konuların başında geldiğini söyledi.

“TEKRAR AŞILAMA GERÇEKLEŞTİREBİLİYORUZ”

“Her hayvancılık işletmesine asgari 4-5 kez giriyoruz” diyen Akar sözlerine şöyle devam etti:

“Özellikle şap hastalığına karşı aşılama oranımız yüzde 100'ün üzerindedir. İlkbahar ve sonbahar olmak üzere iki aşılama kampanyamız bulunuyor. Her kampanyada aşılama oranımız yüzde 110, yüzde 120 seviyelerine çıkabiliyor. Peki, ‘Olmayan hayvanı mı aşılıyorsunuz?’ diye sorulabilir. Hayır, durum öyle değil. Bazı genç hayvanlarda rapel dediğimiz ikinci aşılama yapıyoruz. Yani 6 ayda bir değil, bu hayvanlarda 4 ayda bir, hatta bazen 20 gün arayla tekrar aşılama gerçekleştirebiliyoruz. Bu nedenle aşılama oranımız yüzde 100'ün üzerine, yüzde 110-120 seviyelerine çıkabiliyor. Yanlış anlaşılmasın; 100 hayvanın bulunduğu bir işletmede 120 hayvan aşılanmış gibi görünmesinin nedeni, bazı hayvanlara ikinci kez aşılama yapılmasıdır. Özellikle genç hayvanlarda uyguladığımız bu tekrar aşılamalar nedeniyle oranlarımız yüzde 100'ü aşabiliyor.”

BÜYÜKBAŞ HAYVAN VARLIĞI YÜKSELİYOR

Malatya’da hayvancılık sayısının giderek artığına dikkat çeken Akar, “Malatya'da hayvancılık konusunda hayvan sayımız giderek artıyor. Gerek küçükbaş gerekse büyükbaş hayvan varlığımızda yükseliş trendi söz konusu. Bunu da önemsiyoruz. Yanlış hatırlamıyorsam büyükbaş hayvan sayımız 160 binlerden 210 binlere yükseldi. Aynı şekilde küçükbaş hayvan sayımız da 350 binlerden 400 binin üzerine çıktı. Malatya'da hayvan varlığı henüz çok yüksek seviyelerde değil. Hayvan hareketliliği de çok yoğun değil. Ancak buna rağmen artış trendi devam ediyor ve insanlar yavaş yavaş hayvancılığa yöneliyor. Zaman zaman sektörü terk edenler olsa da profesyonel bir şekilde sektöre girenler de var. Hatta şu anda hayvancılığa girmek isteyen vatandaşlarımız bulunuyor” şeklinde konuştu.

“BU YÖNDEKİ TALEPLERİ DE ALDIK”

Bakanlığın hayvancılığa yaptığı desteklerden bahseden Akar, “Bakanlığımız da bu konuda çeşitli destekler sağlıyor. Gerek büyükbaş gerekse küçükbaş hayvancılıkta ‘Kırsalda Bereket’ projelerimiz var. Belki bu projeler kapsamında vatandaşlarımız istediğimiz oranda desteklenemedi. Bu konuda vatandaşlarımızın yaşadığı bazı sistemsel sorunlar da olabilir. Ancak genel olarak projeler kapsamında önemli destekler sunuldu. Büyükbaş hayvancılıkta vatandaşlarımıza hayvan temin edildi. Talep etmeleri hâlinde 5 ya da 7 yıl vadeli, faizsiz kredi imkânı sağlandı. Ayrıca ilk yılın bakım masrafları ve sigorta giderleri devlet tarafından karşılandı. Daha sonra benzer şekilde küçükbaş hayvancılık projeleri de uygulamaya konuldu. Dolayısıyla bu yöndeki talepleri de aldık” söylemlerine yer verdi.

Sektörden çekilmelerin yanında hayvancılığa geri dönüşler de oldukça güzel olduğunu dile getiren Akar, üstelik bu dönüşlerin profesyonel bir şekilde gerçekleştiğini belirtti.

“SÜT DESTEĞİMİZ DE BULUNUYOR”

Hayvancılığa olan dönüşleri desteklerini kaydeden Akar, “Biz de bu süreci destekliyoruz. İki yıl önce buzağı desteklemeleri, duruma göre bin-2 bin lira civarındaydı. Şimdi bu rakam 15 bin liraya kadar çıktı. Kuzu desteği ise bin-bin 500 lira civarında. Yani bu destekler azımsanacak seviyede değil. Örneğin 100 baş koyunu olan bir yetiştirici, yalnızca kuzu desteğinden 150 bin lira alabiliyor. Bunun dışında süt desteğimiz de bulunuyor. Üreticilerimizin sütünü, özellikle soğuk sütü destekliyoruz. Büyükbaş hayvancılıkta da benzer desteklerimiz var. Dolayısıyla devletin bu konuda yoğun bir şekilde destek sağladığını özellikle ifade etmek istiyorum” açıklamasında bulundu.

Hayvan sağlığında olduğu gibi bitkisel üretimde de çalışmalarının devam ettiğini söyleyen Akar, hayvanların kayıt altına alınması konusunda da hassasiyet gösterdiklerini, her hayvancılık işletmesine yaz-kış, asgari 4-5 kez girmek zorunda kaldıklarını belirtti. Akar, bunun keyfî bir uygulama olmadığını, yerine getirmeleri gereken görev olduğunu ifade etti.

“HASTALIĞIN 21 GÜNLÜK BİR KULUÇKA SÜRESİ VAR”

 Hayvan hastalıklarına da değinen Akar, Malatya'da çok yoğun bir hastalık sorunu bulunmadığını dile getirerek şunları söyledi:

“Zaman zaman lokal olarak şap hastalığı görülebiliyor. Ancak kim ne derse desin, ‘Malatya tamamen ari, burada hastalık çıkmaz’ demek doğru değil. Böyle bir şey söz konusu değil. Çünkü hayvan hareketliliği var. Vatandaşın haberi olmadan Konya'dan ya da Hakkâri'den hastalıklı bir hayvan getirilmiş olabilir. Üstelik hastalık mikrobu hayvana bulaştıktan hemen sonra kendini göstermiyor. Hastalığın 21 günlük bir kuluçka süresi var. Bu süre boyunca hayvan hastalığı yayabiliyor. Dolayısıyla biz hastalığı tespit ettiğimizde başka hayvanlara bulaşmış olması da mümkün. İthal hayvanlar gelmeden önce kan örneklerini alıyoruz. Bu örnekleri tüm hastalıklar yönünden inceliyoruz. İthal hayvanlar geldiklerinde karantina ahırlarına alınıyor. Biz de geldikleri andan itibaren gerekli kontrolleri yapıyor ve kan örneklerini alıyoruz. Hayvanları yalnızca şap hastalığı açısından değil, birçok hastalık yönünden analize gönderiyoruz. Analiz sonuçlarını değerlendirdikten sonra hayvanların millileştirme işlemlerini gerçekleştiriyoruz. Herhangi bir sağlık sorunu tespit edilmesi durumunda ise hayvanlar bekletilmeden kesime gönderiliyor.”

“MALATYA ET ÜRETİMİNDE OLDUKÇA İYİ DURUMDA”

“Malatya'nın besi kapasitesi gerçekten çok iyi” diyen Akar, “Kentimizde 500, bin, hatta 5 bin başlık çok güzel besi işletmelerimiz bulunuyor. İthal hayvan alımında da Türkiye'de en fazla ithalat yapılan beşinci il konumundayız. Malatya'ya oldukça fazla sayıda ithal hayvan geliyor. Besi hayvancılığının yanı sıra süt hayvancılığında da hayvan sayımıza oranla iyi bir konumdayız. Genellikle Angus ve Angus benzeri hayvanlar geliyor. Küçükbaş hayvancılıkta ise Hereford ve benzeri ırklar bulunuyor. Ayrıca Belçika Mavisi gibi ırklar da geliyor. Ancak ağırlıklı olarak Angus tercih ediliyor. Malatya'da bin ve 5 bin baş kapasiteli işletmelerimiz var. Gerçekten çok büyük ve güzel işletmelere sahibiz. Malatya bu konuda oldukça iyi bir konumda. Bir bilgi daha vermek istiyorum. Malatya, et üretimi konusunda gerçekten çok iyi durumda. Çevre illere buradan et gönderiyoruz. Yani et Malatya'dan diğer illere gidiyor. Kentimizde iki tane üst düzey işletme kesimhanesi bulunuyor. Hayvanlar burada kesilerek karkas hâlinde başka illere gönderilebiliyor. Bunun yanı sıra bazı hayvanlar da Malatya'dan başka illere götürülerek orada kesiliyor” ifadelerini kullandı.

“KESİM SÜREÇLERİNİ YAKINDAN TAKİP EDİYORUZ”

Damızlık dişi hayvanların kesimiyle ilgili de konuşan Akar sözlerini şöyle noktaladı:

“Damızlık değeri bulunan hayvanların kesimine kesinlikle müsaade etmiyoruz. Özellikle onaylı kesimhanelerde işletmelerin kendi veteriner hekimlerinin yanı sıra bizim de veteriner hekimlerimiz görev yapıyor. Kesim süreçlerini yakından takip ediyoruz. Ancak damızlık bir hayvan artık doğum yapamıyorsa, kist gibi sağlık sorunları varsa veya ayağı kırılmış, sakatlanmışsa bu tür durumlarda kesimine izin veriyoruz. Bunların dışında damızlık değeri bulunan hayvanların kesimine müsaade etmiyoruz. Her kesimhanede kesim sürecini denetlemek üzere bir veteriner hekimimiz bulunuyor. Veteriner hekimlerimizi yıl boyunca görev yapmak üzere kesimhanelerde görevlendirdim. Böylece gerçekleştirilen her kesimin denetimini sağlıyoruz. Geçmiş yıllarda zaman zaman insanlar eleştiri amacıyla genç hayvanların kesildiğini dile getiriyor. Belki bazı dönemlerde böyle durumlar yaşanmış olabilir. Örneğin hayvanın para etmediği, yemin pahalı olduğu dönemlerde üretici, ekonomik nedenlerle hayvanını kesime göndermiş olabilir. Dişi hayvanların da kesildiği yönünde iddialar gündeme gelebiliyor. Ancak meseleye genel olarak baktığımızda durumun böyle olmadığını görüyoruz. Çünkü hayvan sayısı artış trendindeyse bu, sektörde hayvan varlığının azalmadığını gösterir. Eğer hayvan sayısı düşüşe geçseydi bu eleştirilerde haklılık payı olabilirdi. Ancak hem küçükbaş hem de büyükbaş hayvan sayımız artıyor. Elbette zaman zaman bireysel kesimler yapılmış olabilir. Bir vatandaş evinin önünde kendi danasını ya da ineğini kesmiş olabilir. Bu tür durumlar hakkında kesin bir şey söyleyemem. Ancak büyük ve onaylı kesimhanelerde toplu şekilde genç ya da damızlık hayvan kesilmesi söz konusu değil. Çünkü kesimhanelerde veteriner hekimlerimiz görev yapıyor ve kesim süreçlerini denetliyor. Bu tür kesimlere kesinlikle müsaade edilmiyor.”

MUTLU SARIGÜL