Trafikte en sık karşılaşılan ihlaller arasında kırmızı ışıkta geçme, hız limitlerini aşma, telefonla konuşma, emniyet kemeri takmama ve yaya geçitlerinde geçiş önceliğine uymama geliyor. Malatya gibi gelişmekte olan ve deprem sonrası yeniden yapılandırma süreci yaşayan bir şehirde, bu ihlallerin ciddi kazalara ve can kayıplarına yol açtığı biliniyor.
2025 yılı itibarıyla Türkiye genelinde trafik cezalarına zam geldi. Malatya’da da aynı tarifeler uygulanıyor. İşte güncel bazı ceza miktarları:
Kırmızı ışıkta geçmek: 2 bin 168 TL, hız limitini yüzde 10-30 aşmak: 2 bin 168 TL, hız limitini yüzde 50+ aşmak: 9 bin 268 TL, alkollü araç kullanmak (ilk yakalanma): 9 bin 268 TL, emniyet kemeri takmamak: 993 TL, telefonla konuşmak: 2 bin 168 TL, drift atmak: 46 bin 393 TL, ehliyetsiz araç kullanmak: 18 bin 678 TL, sahte plaka kullanmak: 46bin 302 TL.
Bu cezalar, kâğıt üzerinde yüksek rakamlar olsa da uygulamada istenilen caydırıcı etkiyi yaratmıyor. Özellikle Malatya’da sürücülerin çoğu, cezayı ödemeyi göze alarak kural ihlallerine devam ediyor ya da cezanın kesileceği denetim noktalarının sayıca azlığından cesaret alıyor.
SORUN YALNIZCA CEZA MİKTARINDA DEĞİL
Malatya’da yaşanan trafik sorununun temelinde sadece cezaların caydırıcı olup olmaması değil, sürücülerin trafik bilincinin yetersizliği yatıyor. Uzmanlar, özellikle genç sürücüler arasında kurallara uymamanın normalleştirildiğine dikkat çekiyor. Deprem sonrası sosyal travmaların ve psikolojik yıpranmanın da trafikteki dikkatsizlik oranını artırdığı vurgulanıyor. Bir diğer önemli mesele ise trafik eğitimlerinin yetersizliği. Şehirde düzenlenen trafik bilgilendirme seminerleri ve bilinçlendirme kampanyalarının sayısı oldukça sınırlı. Özellikle motosiklet kullanıcılarının kask takmaması, ehliyetsiz araç kullanımının yaygınlaşması ve alkollü araç kullanma oranının yükselmesi dikkat çekiyor.
Malatya’nın deprem sonrası yeniden inşa sürecinde trafik planlamasının geri planda kaldığı yönünde eleştiriler var. Yeni konut alanları ve geçici yaşam bölgelerinin şehir merkezine olan bağlantıları yeterince düzenlenmediği için bazı güzergâhlar aşırı yükleniyor. Bu da kaza riskini artırıyor ve sürücüleri hız yapmaya ya da alternatif güvensiz yollar kullanmaya zorluyor. Trafik uzmanları ve sivil toplum kuruluşları, Malatya’da trafik sorununun çözümü için iki temel noktaya dikkat çekiyor: daha sıkı ve etkin denetim ile yaygınlaştırılmış trafik bilinci eğitimi. Şehir merkezinde ve kavşak noktalarında akıllı kamera sistemlerinin artırılması, hız denetimlerinin sıklaştırılması ve mobil trafik ekiplerinin görev alanlarının genişletilmesi öneriliyor. Ayrıca okullarda ve toplu yaşam alanlarında trafik bilincini artıracak kampanyalar düzenlenmesi, genç sürücülere yönelik özel eğitim programları hazırlanması ve deprem sonrası şehir planlamasında trafik akışının öncelikli olarak ele alınması gerektiği belirtiliyor. Malatya, deprem sonrası yeniden ayağa kalkmaya çalışırken, trafik düzeni ve kazalar konusundaki sorunlar giderek büyüyor. Cezaların yüksekliği tek başına yeterli bir çözüm değil. Sorunun kökeninde sürücü bilinci, denetim eksikliği ve plansız şehirleşme yatıyor.
MUHABİR: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ
