Malatya Galericiler Sitesi’nde 30-35 yıldır otomobil ticareti yapan esnaf Bayram Oğuzbey, sektörün içinde bulunduğu zorlu süreci ve vatandaşın değişen alım alışkanlıklarını anlattı. Piyasadaki nakit darlığı ve yüksek faiz oranları nedeniyle satışların durma noktasına geldiğini belirten esnaf Oğuzbey, Malatya Sonmanşet gazetesine konuşarak, artık para kazanmakta zorlandıklarını dile getirdi.
Sektörün uzun süredir durgun bir dönemden geçtiğini vurgulayan esnaf Bayram Oğuzbey, piyasada nakit para bulunmamasının ticareti doğrudan olumsuz etkilediğini belirtti. Araç fiyatlarının ve yüksek bakım maliyetlerinin vatandaşı zorladığını aktaran esnaf Bayram Oğuzbey, alım gücü düşen yurttaşların çoğunlukla kredi ve borçlanma yoluna başvurduğunu ifade etti.
Otomobil piyasasındaki genel durgunluğun ana nedeninin nakit yetersizliği ve alım gücünün düşmesi olduğunu belirten esnaf Oğuzbey; yüksek modelli ile pahalı araçların galerilerde çürümeye terk edildiğini, satılanların ise yalnızca düşük bütçeli modeller olduğunu ifade etti. Ancak son dönemde bu ucuz araç kategorisinde dahi alıcının kalmadığına dikkat çekerek araç bulmanın son derece kolay, satacak müşteri bulmanın ise imkansız hale geldiğini dile getirdi. Parası olan vatandaşların otomobili bir yatırım aracı olarak görmekten vazgeçip altın ve faize yöneldiğini vurguladı.
“PİYASADA NAKİT PARA YOK, MÜŞTERİ BORÇA BATARAK ARAÇ ALIYOR”
ikinci el araç piyasasında yaprak kımıldamadığını söyleyen esnaf Oğuzbey “Piyasanın genel durumu hiç iyi değil. Neden iyi değil? Piyasada nakit para olmadığından dolayı, milletin alım gücü olmadığından dolayı... Tamir ve bakım masrafları çok pahalı olduğu için millet de aracını yenilemek istiyor. Ancak para olmadığından dolayı mecbur krediye başvuruyor; borca, harca giriyor. Bu durum da milleti ister istemez batırıyor. Sıfır araç alımlarına bakıyorsunuz; müşterilerin sadece yüzde 10’u gidip nakit parayla alabiliyor, geri kalan yüzde 90’ı hep borçla, krediyle araç alıyor” dedi.
“MİLLET SADECE AYAĞIMI YERDEN KESSİN DİYOR AMA O BİLE SATILMIYOR”
Vatandaşların bütçelerine göre yöneldiği araç segmentlerini aktaran esnaf Oğuzbey “Piyasada ekseri 1 milyon ila 1,5 milyon liralık araçlar gidiyor. 1 milyonluk ortalama, düşük model araçlar dönüyor. Yüksek modeller kesinlikle gitmiyor. Vatandaş 'Ayağımı yerden kessin, yeter ki bineyim' düşüncesiyle 1 milyonluk araçlara bakıyor. Kilometresi düşük, temiz olsun istiyor. Ama son zamanlarda o 1 milyonluk araçlar da gitmiyor, onda da zaten millette para kalmadı. Müşteri istiyor ki 20 yıllık araba olsun ama kilometre 20 binde kalsın, sıfır gibi olsun. Böyle bir şey mümkün mü? Senelik 20 bin kilometreye çarptığın zaman 10 senelik araç 200 bin kilometreye gelir, 20 senelik araç 400 bine gider. Müşteri imkansızı arıyor” sözlerini aktardı.
“SATIŞ YAPMAK ALMAKTAN ÇOK DAHA ZOR”
Otomobil alım-satım dengesinin tamamen bozulduğunu belirten esnaf Oğuzbey, “Şu an araç satmak, araç almaktan çok daha zor. İstediğin aracı her yerde bulursun ama satacak müşteriyi bulmak çok zor. Satmaya kalktın mı gelen Krediyle alayım, borçla alayım, der. Biz 30-35 yıldır bu işi yapıyoruz ama şu anda kesinlikle para kazanamıyoruz. Paramızı arabaya bağlamayıp altına yatırsaydık paramız ikiye, üçe katlanmıştı. Parası olan hemen altına koşuyor. Altın şu anda herkesi ekonomist yaptı!
Adam diyor ki; ‘Ben neye bineyim ya, niye arabaya para bağlayayım?’ Bir adam 1 milyon lirasını bankaya atsa aylık 50 bin lira faizi var. Geçen ay 1 milyon 200 bin liraya 200 gram altın geliyordu, şu an o altın 1 milyon 350 bin lira oldu. Adam oturduğu yerden 150 milyon kâra geçti. O kârın 50 bin lirasını verip aylık araba kiralıyor. Ne muayenesiyle uğraşır, ne sigortasıyla, ne kaskosuyla, ne sanayisiyle... Vatandaş artık araç satın almak yerine kiralamaya yöneliyor” ifadelerini kullandı.
“HURDAYA O PARA VERİLMEZ!”
35 yıllık ikinci el araç satıcısı esnaf Oğuzbey’in araç alacak vatandaşlara verdiği şaşırtıcı tavsiye ise, “Ben galericiyim, ikinci el satıyorum ama vatandaşa ikinci el değil, kesinlikle sıfır araç almalarını tavsiye ediyorum. İkinci el araçlar sıfırdan pahalı hale geldi! Ben kar koyuyorum, diğeri kar koyuyor, bayi satarken kar koyuyor; herkes kar koymanın peşinde. Örnek veriyorum: Sıfır Toyota Corolla 1 milyon 760 bin lira. Aynı aracın 10 senelik, 200 bin kilometredeki eskisine 1 milyon 250 bin lira istiyorlar. Arada 500 bin lira fark var. 10 senelik döküntü, hurda haşat aracı ne diye alayım? Bugün sanayiye bir bakıma gidiyorsun 50-100 bin lira para tutuyor. Bütün bunların hesabını yapacaksın. 10 senelik bitik arabaya 1 milyon 250 bin vereceğine, git 500 bin lira daha üstüne koy, onu da sıfır faizli krediyle veya kampanyayla al, sıfır arabaya bin. İkinci el almak şu ortamda mantıksızdır” şeklinde konuştu.
“MAZOT VE ALTIN DÜŞMEDİĞİ SÜRECE BU PİYASA AÇILMAZ”
Hükümete ve yetkililere de çağrıda bulunan deneyimli esnaf Oğuzbey, akaryakıt ve altın fiyatları kontrol altına alınmadığı veya belirli bir seviyede sabitlenmediği sürece otomotiv piyasasında çarkların yeniden dönmesinin mümkün olmadığını vurgulayarak sözlerini tamamladı.
ROJBİN ASTEKİN
