Malatya’nın gururu Turgut Özal Tıp Merkezi’nde (TÖTM) bulunan Çocuk Kemik İliği Nakil Ünitesi’nde 101 çocuğa kemik iliği nakli gerçekleştirildi. Bu kapsamda Malatya Turgut Özal Kongre ve Kültür Merkezi’nde Çocuk Kemik İliği Nakli Ünitesi hakkında tanıtıcı bir bilgilendirme toplantısı yapıldı. Toplantıya Vali Yardımcısı Ahmet Korkmaz, İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, İl Sağlık Müdürü Erhan Berk, İl Milli Eğitim Müdürü Behçet Bakır, Turgut Özal Tıp Merkezi Başhekimi Doç. Dr. Erol Karaaslan, tıp merkezinde tedavisi başarı ile sonuçlanan hastalar ve aileleri katıldı.
Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı’nın okunması ile başlayan programın açılış konuşmasını yapan Çocuk Kemik İliği Nakli Sorumlu Hekimi Prof. Dr. Arzu Özşahin Akyay, kemik iliği naklinin sadece tıbbi bir süreç olmanın ötesinde bir çocuğun hayatını yeniden kazandığı dönüm noktası olduğunu kaydetti.
“ÖZVERİ İLE ÇALIŞAN BİR EKİPLE HİZMET SUNMAKTAYIZ”
Çalışmalarının aralıksız bir şekilde devam edeceğini söyleyen Özşahin Akyay, “Bugün burada üniversitemizin kuruluşunun 50’nci yılında ve Cumhuriyetimizin 101’inci yılında 101’inci çocuk kemik iliği naklini gerçekleştirmenin mutluluk ve gururunu sizlerle paylaşmak için toplandık. Bizler de bu mucizevi tedaviyi hastalarımıza uygulamayabilmek için şehrimizde kemik iliği nakil ünitemizi 2017 yılında Adana, Kayseri, Samsun hattının doğusunda ilk çocuk iliği kemik merkezi olarak açmış bulunmaktayız. Kemik iliği nakil merkezimizde toplam 9 hasta yatak kapasitesi mevcut ve özveri ile çalışan bir ekiple hizmet sunmaktayız. Nakil merkezimize gelen taleplerin hepsine en kısa zamanda yanıt vererek sıra beklemeden hastalarımızın nakillerini gerçekleştirmekteyiz. Bugün 101’inci kemik iliği naklimizi gerçekleştirmiş olsak da ileriye dönük daha fazla hayat kurtarmak daha fazla insana umut olmak, süreci daha da mükemmel hale getirmek için çalışmalarımıza aralıksız olarak devam edeceğiz. Kemik iliği nakli hayatı tehdit eden birçok hematolojik, immün ve bazı genetik hastalıklarda hayat kurtarıcı bir tedavi yöntemidir. Sağlıklı kök hücreler doku tipi uygun olan vericilerden elde edilir. Bu vericiler aile içinden veya dışında olabilir. Kök hücreler kemik iliğinde diğer hücrelerin üretimini sağlayan ana hücrelerdir. Kemik iliği naklinde hastaya kök hücreler nakledilir ve bozuk üretim yapan hücrelerin yerini sağlıklı kök hücreler alır. Kök hücreler 3 kaynaktan elde edilebilir. Aferez yöntemi ile kandan, kemik iliğinden ve kordon kanından” şeklinde konuştu.
“AVRUPA’DA EN ÇOK KEMİK İLİĞİ NAKLİ YAPAN 4’ÜNCÜ ÜLKEYİZ”
Doğu Anadolu bölgesinde çocuk kemik iliği nakli yapan tek merkezin Turgut Özal Tıp Merkezi olduğunu dile getiren Akyay, “Kemik iliği nakil denemeleri ilk olarak 1950’lilerin ortalarında fareler daha sonra köpeklerde başlamıştır. 1965 yılında erişkin ve 1968’de çocuklarda ilk başarılı kemik iliği nakli gerçekleşmiştir. 1990’da Dr. Donall Thomas kök hücre transplantasyonu ile ilgili keşiflerinden ve lösemi tedavisi için kemik iliği naklini gerçekleştirdiği için Nobel Tıp Ödülünü kazanmıştır. Türkiye’de erişkinlerde ilk allojenik kemik iliği nakli 1978’de Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde Prof. Dr. Korkut Özerkan tarafından gerçekleştirilmiştir. Çocuklarda ilk kök hücre nakli 1989 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde yer alan Bizim Lösemili Çocuklar Vakfı adına Prof. Dr. Sema Anak tarafından gerçekleştirilmiştir. Şu anda ülkemizde 120 erişkin 42 çocuk kemik iliği nakil merkezi bulunmakta. Türkiye dağılımına baktığımızda Doğu Anadolu bölgesinde çocuk kemik iliği nakli yapan tek merkez bizim merkezimizdir. 2018 yılına kadar toplamda 7 bine yakın çocuk kemik iliği nakli yapılmış. Sağlık Bakanlığı verilerin baktığımız zaman ülkemizde 162 kemik iliği nakil merkezinde yılda 5 bini aşan kök hücre nakli uygulanmakta. Avrupa’da en çok kemik iliği nakli yapan 4’üncü ülkeyiz. Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi Türkkök özelikle aile içinde verici bulamadığımızda akraba dışı verici bulduğumuz önemli bir ulusal kemik iliği bankamız. 2015 yılında açıldı, 2017 yılında Dünya Kemik İliği Bankası üyesi oldu ve şu anda akraba dışındakilerin yaklaşık yüzde 90-95’ine Türkkök’ten verici bulabiliyoruz. Kanser ile ilişkili ve kanser dışındaki hastalıklara nakil yapabiliyoruz. Kanser dışı hastalıklarımız kemik iliği yetmezlikleri, Akdeniz anemesi, immün yetmezlikleri ve bazı metabolik hastalıklar. Kanser ile ilişkili olarak da en çok lösemililere nakil yapıyoruz. Kemik iliği naklinin 5 fazı vardır; 1. Faz hazırlama rejiminin uygulanması, 2. Faz kök hücrenin toplanması ve uygulanması, 3. Faz Nötropenik faz (enfeksiyonlara açık faz), 4. Faz engrafman (kök hücrenin tutunup çalışmaya başlaması) ve 5. Faz engrafman sonrası zaman” ifadelerine yer verdi.
“2024 YILINDA 10 KEMİK İLİĞİ NAKLİ GERÇEKLEŞTİRDİK”
Çocuk Kemik İliği Nakil Ünitesinin Ekim 2017’de açıldıığını kaydeden Akyay, “Bir profesör, bir doktor öğretim üyesi, bir uzman, 6 hemşire, bir koordinatör, 2 personelimiz bulunmakta. 2017 yılında 2, 2018 yılında 14, 2019 yılında 20, 2020 yılında 11, 2021 yılında 20, 2022 yılında 14, 2023 yılında 11 ve 2024 yılında 10 kemik iliği nakli gerçekleştirdik. Kliniğimizde kemik iliği nakil tipine göre 82 allojenik aile içi, 11 allojenik akraba dışı ve 8 otolog nakil gerçekleştirdik. Kemik iliği naklinde Talasemi hastalığında başarı oranımız yüzde 100, Aplastik anemide yüzde 95, lösemide yüzde 71, lenfomada yüzde 85, HLH yüzde 75, Myelodisplastik sendromda yüzde 100, İmmün yetmezlikte yüzde 95 başarı oranımız var. Başarı oranlarımızın hepsi dünyadaki başarı ranlarının üzerindedir. İlk naklimiz 8 yaşında aplastik anemili (kemik iliği yetmezliği) olan bir hastaydı. En küçük hastamız doğuştan immün sistemi çalışmayan 3 aylık bir bebekti” söyleminde bulundu.
“ÇOCUKLARA VE AİLELERİNE ÜMİT OLMUŞTUR”
Turgut Özal Tıp Merkezi’nin birçok hasta için ümit kapısı olduğunu belirten Başhekim Doç. Dr. Erol Karaaslan, “Çocuk kemik iliği nakil ünitemiz 2017 yılında ilk hastasını kabul ederek çocuklarımız ve aileleri için umut dolu bir kapı açmıştır. Bugüne kadar toplam 101 çocuğa yeni bir yaşam, aileleri içinde bir ümit olmuştur. Bu rakamlar yalnızca bir istatistik değil aynı zamanda çaresizliğe karşı verilenen mücadelenin, ailelerin sevinç gözyaşlarının ve paylaşılan umutların hikayesidir. Bu başarının temelinde geçmişten bugüne emek veren tüm yöneticiler, sağlık çalışanları ve destek sağlayan paydaşların özverili katkıları bulunmaktadır. Hepinizin bildiği gibi 6 Şubat’ta yaşanan deprem ile birlikte bölgemiz ciddi bir sınav vermiştir. Ancak bu zorlu sürece rağmen Turgut Özal Tıp Merkezi Çocuk Kemik İliği Nakil Ünitesi hizmetini aksatmadan sürdürmüş ve şifa bekleyen çocuklarımızın yanında olmaya devam etmiştir. Deprem sonrasında hizmetlerini kesintisiz sürdüren tek merkez olarak bölgemizdeki çocuklara ve ailelerine ümit olmuştur. Burada dayanışmanın gücünü ve azmin ne denli büyük olduğunu bir kez daha görmüş bulunuyoruz. Sağlık alanındaki gelişmelerin ve yatırımların yalnızca bireylerin değil tüm toplumu şekillendirdiğini biliyoruz. Başhekimlik olarak ünitemizin daha iyi koşullarda hizmet verebilmesi adına her türlü desteği vermeye devam edeceğini belirtmek istiyorum. Turgut Özal Tıp Merkezi’miz dünyanın birçok ülkesinden sağlık turizmi kapsamında başta karaciğer nakil hastaları olmak üzere onkolojik hastalar için de bir ümit kapısıdır. Bu dönemde hastanemizde yapacağımız fiziki değişimlerin yanında teknolojik altyapımızı da güçlendirerek nitelikli sağlık hizmetlerimizi daha da artıracağız. Ayrıca erişkin kemik iliği nakil ünitemiz son 5 yıl içerisinde özel ve kamu hastanelerinin bulunduğu bir listede birinci sırada yer almaktadır” diye konuştu.
Başarılarından dolayı nakil ekibine teşekkür eden Malatya İl Sağlık Müdürü Erhan Berk ise, “6 Şubat depremlerinden en çok etkilenen illerin başında gelen Malatya’da depremi değil gurur duyduğumuz 101’inci çocuk kemik iliği naklini konuşuyoruz. Burada başta Sayın rektörümüz olmak üzere tüm üniversite yönetimine teşekkür ediyorum. Bu başarı aslında bir deprem felaketi yaşamış şehirde ‘Biz şehrimizi terk etmiyoruz, buradayız, insanımıza hizmet ediyoruz ve en iyi sağlık hizmetini sunmak istiyoruz’ demektir. Bu da Turgut Özal Tıp Merkezi’nin bizler için bir onur ve gurur kapısı olduğunu tekrar gösterdi” dedi.
“BİR MARKA DEĞERİ HALİNE GELDİLER”
İnönü Üniversitesi’nin artık karaciğer naklinin yanında erişkin hematoloji, kemik iliği nakli ve çocuk kemik iliği nakli ile de anılmaya başladığını söyleyen Rektör Prof. Dr. Nusret Akpolat, “Bugün çok mutlu olduğumuz ve gurur duyduğumuz bir an yaşıyoruz. Gurur anları insanı duygulandırıyor, heyecanlandırıyor ve geleceği dair umutlarımızı artırıyor. Biz bugün burada üst yönetici olarak bu sayıların 101 ile ifade edilmesinin gururunu ve gelecek adına olan umudumuzun yeşermesinin mutluluğunu yaşıyoruz. 101 sayısı istatistiki anlamda çok şey ifade etmeyebilir. Erişkin hematoloji bölümümüz bugün bine yaklaşan bir kemik iliği nakil sayısıyla karşımızda, karaciğer nakil sayısına baktığımızda 3 bin 900’leri bulmuş durumda. Kemik iliği nakil ekibimiz 2 öğretim üyesi, 6 hemşeri ve bir uzmandan oluşuyor. Bu ekibin fedakarlığını ve özverisini tarif etmek mümkün değil. İnönü Üniversitesi hep karaciğer nakli ile anılırdı artık özellikle erişkin hematoloji, kemik iliği nakli ve çocuk kemik iliği nakli de üniversitemizin bir marka değeri haline geldiler. Erişkin hematoloji birimimizde de kemik iliği nakli bin 800’ü geçmiş durumda” ifadelerine yer verdi.
“TEDAVİ SÜRECİ ÇOK HIZLI İLERLEDİ”
Turgut Özal Tıp Merkezi’nde tedavi görerek sağlığına kavuşan Besra Bölen ise yaşadığı süreç hakkında bilgi vererek, “2016 yılında Elazığ’da tedaviye başladım sürekli rahatsızlıklar oluyordu, kan değerlerimiz düşüyordu. İlk olaral Elazığ’da tedaviye başladığımızda böyle uzun bir süreçten geçeceğimizi hiç düşünmemiştik. Ta ki buraya gelene kadar. Buraya geldiğimizde tedavi süreci çok hızlı ilerledi. Burada bizlere çok fazla ilgi gösterildi. Başta doktorumuz olmak üzere tüm hemşirelere ve personellere teşekkür ediyorum” diye konuştu.
Tedavi gören bir başka hasta olan Mustafa Koca’nın annesi Hilal Koca ise löseminin çok zor ve yıpratıcı bir süreç olduğunu kaydederek, “Lösemi çok ağır bir süreç. Rabbim hiç kimseye yaşatmasın. Burada bulunan bütün hastalara Rabbim acil şifalar versin. Çok zor günlerimiz oldu ve bu zor günlerimizde Arzu hocamız gecesini gündüzüne kattı. Bizi hiç yalnız bırakmadı. Bizim için bir aile oldular. Lösemi çok ağır ve yıpratıcı bir süreç. O çocukların çaresizliği ve bir annenin gözünün önünde çocuğunun öyle çaresiz çırpınışını görmesi çok ağır. Çok şükür biz o günleri atlattık bu süreçte kayıplarımızda oldu. Dilerim herkes buradan şifa ile ayrılsın” açıklamasında bulundu. Program nakil biriminde çalışan doktor ve personellere çiçek takdim edilmesi ve toplu fotoğraf çekiminin ardında sona erdi.
Muhabir: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ
