Malatya’da hayat pahalılığı ve durmak bilmeyen zamlar, vatandaşların yanı sıra kent içi ulaşım ve nakliye hizmeti sunan esnafı da vurmaya devam ediyor. Akaryakıt fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasıyla birlikte ne yapacağını şaşıran esnaf, sanayi ve vergi giderlerinin altında ezildiğini dile getirdi. Yaşanan bu gelişmelerin ardından, Malatyalı taksici, dolmuşçu ve nakliyeci esnafının kapısını çaldı. Esnafların dile getirdiği ortak nokta ise bütçelerin tamamen eridiği, cepten harcamaya başladıkları ve bu zamların artık kaldırılamaz boyutlara ulaştığı oldu.

Kentin ekonomik dinamiklerini doğrudan etkileyen bu artışlar, yolcu sayısındaki düşüşle birleşince ulaşım sektörünü adeta kilitlenme noktasına getirdi. Deprem sonrası toparlanma mücadelesi veren esnaf, sanayi bakımları ve vergi maliyetlerinin yanında artan yakıt giderlerini karşılamakta zorlanırken; hem yolcuların mağdur olmaması hem de kendi çarklarının dönebilmesi adına yetkililerden acil bir çözüm adımı bekliyor.

TAKSİCİ ESNAFI MASRAFLARIN ALTINDA EZİLİYOR

Akaryakıt ve işletme maliyetlerinin bütçelerini tamamen sarstığını belirten taksici esnaflarından Serdar Bulundu, “Esnaf olarak zor durumdayız. Devletimiz sağ olsun, devlet çalıyor, çırpıyor, bizden çıkarıyor masraflarını. Vallahi çıkarıyor yani, ne yapacağız? yani şu kilometreye bugün 6-7 lira yakıt yakıyor bu. Kilometreye göre... vergisidir, sigortasıdır çok pahalı, altından kalkamıyoruz. Bakımları daha da pahalı. Bir sanayiye masraflara gittiğin zaman 60-70 milyardan aşağı çıkamıyoruz içinden” ifadelerini kullandı.

Aynı dertten muzdarip olan bir diğer taksici esnafı Ali Boşlukcan Karasal ise,  “Biz en son taksimetreye zam yaptığımızda mazot fiyatları 50-55 TL aralığındaydı, şu an 91 TL. Zaten bizi büyükşehirlerle kıyaslıyorlar. Malatya'da ticari taksi tamamen bitti. Çünkü bizim gelir vergisi, stopaj, KDV hepsini bize yüklediler. Bir de üstüne bu mazot zammı... Yani durumumuz hiç iyi değil bir taksici olarak. Şu an bizi kurtarmıyor" dedi.

DEPREM FELAKETİ VE KÜRESEL KRİZ ESNAFIN BELİNİ BÜKÜYOR

Fiyat artışlarını küresel gelişmelere ve yaşanan büyük afetlere bağlayan İrfan Demirel ise, “Zaten hani bugün yakıt 90-91 lira oldu. Benzin bilmem 80 küsur oldu. Tüp aynı kez o şekillere geçti. Yani esnaf da perişan, biz de perişanız, herkes perişan yani. Bu Ortadoğu'nun bir savaşın etkisiyle oldu. Dünya gerçi bunu etkiledi de, hani bugün bütün dünya etkilendi bundan. Sadece Türkiye değil. Bu cumhurbaşkanının elinde olan bir şey de değil. Amerika'nın, bir siyonistin gazına geldiler, oyununa geldiler ve aynı bu şekil olduk. Hani yazık yani bu insanlara, yazık günah. Vallahi iş yapamıyoruz. Çünkü yok, yapsak da hani bir şey anlamıyoruz. Ben bir yolcu alıyorum, 1000 yapıyoruz, biz burada taksiciyiz. Hani şuraya götüreyim, benziniysen zaten 80-90 lira olmuş. Ben ne anladım bundan? Sabahtan beridir daha bir işe gitmemişim. Yok, yani çaresi yok. Herkes bunu zaten görüyor, Allah da görüyor, kul da görüyor. Zaten Malatya'nın halini de görüyorsunuz. Hani büyük depremler yaşadık, o da bizi etkiledi. Bütün esnafı etkiledi. 11 tane il bugün yıkıldı. Artık biz zammı da unuttuk, Artık, kendi derdimize düştük. Dünya zaten ekonomisi hep yakıtın üzerinde döner. Bugün yakıt gelmese her şey ortada belli, durur. Durma noktasına gelir. Her şey yakıta bağlı. Hani senin yediğin ekmek bile yakıta bağlı. Gezdiğin, tozduğun şey hepsi yakıta bağlı. Bu işte Amerika'nın bir oyunu dünyayı etkiledi” şeklinde konuştu.

“CEPTEN YEMEYE BAŞLADIK”

Özellikle taşımacılık ve nakliye işi yapan esnafların yaşadığı mağduriyetin boyutunu gözler önüne seren Samet Demir, “Şu şekilde söyleyeyim; bizim taşımacılık, nakliye işimiz var. Şu anda tırlara biz yakıt alırken, yani bizim kâr marjlarımız zaten vergilerden, yol cezalarından dolayı bayağı düşmüştü. Bu son zamlardan sonra biz artık cepten yemeye, yani kendi cebimizden harcamaya başladık. Bu akaryakıt zamları bizim gibi esnafları iyice içeri çekmeye başladı. Özellikle kendi araçlarımızla mesela ben... Her gün köye gidip geliyoruz, 20 kilometre yol. Bu yol zarfında yani şu anki yakıtlarda yani biz hemen hemen iki günde bir, günlük aracımıza 2.000 lira yakıt koyuyoruz. Bu şekilde bizi çok etkiliyor. Ha bu zamların bence yani bir el atılması lazım, bir şekilde bir yoluna bakılması lazım” diyerek maliyetlerin esnafı bitirme noktasına getirdiğini söyledi.

“MİLLET YÜRÜYEREK GİDİP GELİYOR, ARABALARIN İÇİ BOMBOŞ”

Toplu taşımadaki yolcu azlığına ve sanayi masraflarına dikkat çeken Sezai Yiğitvar, “ Zaten kazanç yok, işte yok. Tek bir tane yolcum var. Kazancın yüzde 80'i, yüzde 90'ı gidiyor. Yani bizim için, hani taşımacılık çok sıkıntılı şu anda. Yolcu olmadığı gibi sanayi zaten bizim kanımızı emiyor. Burası da yakıtla gelince, iyice çok kötü durumlara düştük. Yetkililer bilmiyorlar mı yani bunun böyle olduğunu? Ama esnafa yardımcı olan yok. Yani bana zam vermekle bu işler olmaz yani. Zamların önü kesilmediği sürece, bana isterse 100 lira olsun yani, ben adam götürmedikten sonra ben ne yapayım ben o zammı? öyle her aklına esen zam yükseltemez” sözlerini kullandı.

"ÜCRETLERE ZAM GELİYOR, ARKASINDAN HEMEN AKARYAKITA ZAM EKLENİYOR"

Fiyat artışlarının Malatya'nın ekonomik gerçekleriyle uyuşmadığını ve zamların dur durak bilmediğini vurgulayan Erhan Büyükfırat, “Akaryakıt fiyatlarına son üç ayda kaç defa zam geldi bilmiyorum yani. Üç ay önce 50-55 liraydı mazot, şu an 92 lira. Bizim ücretlere de bir sefer zam geldi, sadece bir sefer zam geldi ve 35 lira oldu. Yani esnaf bence zor durumda yani. Akaryakıta çok zam geliyor. Yani işimiz de zaten fazla yok. Ama akaryakıta gerçekten çok zam geldi. Geçen sefer sadece 8 lira geldi. Yetkililere akaryakıtı biraz düşürmeleri daha iyi olur. Zaten ücretlere zam geldi ama arkasından hemen akaryakıta zam geliyor. Hemen hiç arada boşluk bırakmıyorlar, zaman bırakmıyorlar. Ya 35 lira bence şu an normal ama akaryakıt çok pahalı. Yani 3 ay öncesine bakarsa insanlar akaryakıt 50-55, 60 civarındaydı, şu an 92 lira oldu” sözleriyle özetledi.

Son olarak dolmuşçu esnafının içinde bulunduğu tabloyu aktaran Süleyman Çitil, "Valla biz bir esnaf olarak battık. Mazotun litresi olmuş 85-90 lira. E seferlere de git... yolcular da rahatsız. Yolcular da artık nefret etmeye başladı minibüs zamlarından dolayı. Allah sonunu hayır getirsin yani. Bu gidişatımız hiç iyi değil. Valla abi yani düşürsünler. Bizim fiyatı mı yükseltsinler, şeyi mi düşürsünler abi..." dedi. Yanındaki bir diğer esnaf ise, "Abi tarifeyi yükselttiler ama değişen hiçbir şey olmadı abi. Tarife 35 lira oldu, biz 25'ken daha güzel kazanıyorduk. Onun üstüne 4-5 kere zam geldi. Şu an 90 lirayı bulmuş ağabey mazot. Yani bir çarşıya gel gidişimiz 200 lira, aha minibüsün içini de çekebilirsin. İki kişi var. Yapacağımız bir şey yok." İfadeleriyle sözlerini tamamladı.

ROJBİN ASTEKİN