Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Malatya, bu kapsamda birçok tarihi zenginliği de içinde barındırmakta. Bu bağlamda Onar Kaya Mezarları, Kaya Kiliseleri bir çok medeniyete ev sahipliği yapmasıyla ve onlardan bazı unsurları bünyesine katmasıyla önemli mekanlardan biri olarak karşımıza çıkmakta.
Onar Kaya Mezarları, Kaya Kiliseleri Arapgir İlçesi, Onar Mahallesi, Kayadibi mevkiinde; doğu – batı yönünde uzanan derenin kuzey yamacında 19 Kaya mezar odası yer almaktadır.
MEZAR ODALARI GENİŞLETİLEREK YAŞAM VE İBADET MEKÂNI OLARAK KULLANILMIŞ
Odaların kapıları, yaklaşık 150 cm. yükseklikte olup 2 – 2,5 m. yükseklikteki nişlerin içinde yer almakta ve üzerlerinde 15 x 20 cm.’lik mazgalları bulunmaktadır. Kaya mezar odalarının yüksekliği genellikle 2,5 m. yükseklikte olup zeminde 70 x 170 ölçülerinde 50 cm. derinliğinde sanduka biçimli oyuntular yer almaktadır. Girişin karşısı ve yanlarında olmak üzere, odada yerden 50 cm. yükseklikte; karşılıklı üç tane kline yer almaktadır. Klineler 2 m. en, 1 m. yükseklik ve 80 cm. derinlikte yarım kubbe formunda kayalara oyulmuştur. Ölçüler odadan odaya değişmekle birlikte aşağı yukarı verilen ölçülerdedir. Bazı mezar odaları genişletilmiş olup yaşam ve ibadet mekânı olarak kullanılmıştır.
KAYA ODASININ DUVARLARINDA ATLAR, DEVE VE İNSAN FİGÜRLERİ BULUNMAKTA
Bazı hücrelerin tavan ve duvarlarında geometrik ve figürlü süslemeler mevcut olup 60 x 50 cm. ölçülerinde girişi bulunan kaya odasının duvarlarında otlayan atların, deve ve insan figürlerinin bulunduğu resimler yer almaktadır.
ZAMAN İÇERİSİNDE FARKLI FONKSİYONLARLA KULLANILAGELMİŞ
Roma Döneminde kaya mezar odası, Bizans Döneminde ise bir bölümü kilise olarak kullanılmıştır. Selçuklu ve Osmanlı dönemleri ile sonrasında da farklı fonksiyonlarla kullanıldıkları düşünülmektedir.
Onar Kaya Mezarları, Kaya Kiliseleri, 28.04.2011 tarihinde 1. Derece Arkeoloji Sit Alanı olarak tescillenmiştir.
Muhabir: HANİFE SARI
