Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Malatya, bu bakımdan bünyesinde birçok önemli unsuru barındırmakta. Kültürümüzde önemli bir yer edinen çeşmeler de bu önemli unsurlar arasındaki yerini almakta.

Yapımından bu güne yöre halkına hizmet eden çeşmeler içinde bulunduğu dini ve kültürel özellikler hakkında önemli ipuçları vermesinin yanında çok değerli hayratlar olarak da karşımıza çıkmakta.  Bu bağlamda Malatya’nın Arapgir ilçesinde bulunan Canpınarı Çeşmesi ve Çobanlı (Şakir Paşa) Çeşmesi de günümüze kadar ulaşabilmiş çok değerli yapıtlar olarak bizi karşılıyor. 

CANPINARI ÇEŞMESİ

Malatya’nın birbirinden değerli çeşmeleri arasında bulunan Canpınarı Çeşmesinin genel özelliklerine bakıldığında şunlar aktarılabilir:  Canpınarı Çeşmesi Ormansırtı Mahalle’si Köyiçi mevkiinde yer almaktadır. Dinsel ve kültürel bir yapı olarak karşımıza çıkan yapı Geç Osmanlı mimari çağını yansıtmaktadır. Canpınarı Çeşmesi ayrıca mahalle camisinin 10 m kadar güneybatısındadır. Kesme taştan, kemerli / içe kavisli nişin duvarındaki demir su oluğunun hemen üzerinde 30 x 26 x 30 cm ebatlarındaki su tasının konulduğu niş vardır. Buranın üzerindeki uzun ebatlı yapı taşının üzerine 4 satır Arapça yazı ve tam olarak okunamayan bir tarih vardır. Büyük ihtimalle H. 1287 (?) (Miladi 1871) de yapıldığı mümkündür. Yapı taşının üzerindeki bozuk yazının üzerindeki çeşme kitabesinde ise düzgün biçimli 4 satır Arapça yazı yer almaktadır. Kitabenin kenarları zikzak motifiyle çevrelenmiştir. Çeşmenin üst örtü sistemi de taş kaplama olup betonla tamirat geçirmiştir. Çeşme halen kullanılmaktadır.

ÇOBANLI (ŞAKİR PAŞA) ÇEŞMESİ

Çobanlı (Şakir Paşa) Çeşmesi ise Çobanlı Mahalle’sinde bulunmaktadır. Çeşme Osmanlı mimari çağının özelliklerini yansıtmaktadır. Çobanlı (Şakir Paşa) Çeşmesi, Çobanlı Şakir Paşa Camisinin (H. 1308 / M.1891) 10 m kadar kuzeyinde, yönü doğuya dönük olan çeşme siyah bazalt ve beyaz kesme taştan yapılmıştır. Kemerli ve kemer içi nişli çeşmenin yalağı da bazalttan oyulmuştur. Yalağın üzerindeki duvarda demir musluk, üst örgüsünün bir üstünde ise üzerinde altı sıra Arapça yazı bulunan beyaz taştan kitabesi bulunur. Kemerli nişin yan cepheleri bazalt ve beyaz taştan örgülü olup üst örtü tablası betondur. Beton ile tamirat geçirmiştir. Yükseklik: 190 cm, genişlik: 155 cm, H. 1309 (M. 1893) tarihli kitabesi 47 x 91 cm ölçülerindedir.

Muhabir: HANİFE SARI