Çeşme kültürü geçmişten günümüze uzanan yolda varlığını halen devam ettirmekte. Öyle ki günümüzde eski gelenekten esinlenerek yapılan çeşme yapıları da mevcut. Peki günümüz çeşmelere ilham kaynağı olan, eşsiz görüntüleriyle dikkatleri üzerinde toplayan ve çeşmeden akan suyla bazılarının faydasının hala devam ettiği Malatya çeşmelerinin özellikleri neler?
Konuyla ilgili Malatya Kültür Envanteri kitabında bazı çeşmeler hakkında önemli bilgiler yer almakta. Bu bilgilere göre Malatya’da bulunan başlıca çeşmeler ve özellikleri şöyle:
HEKİMHAN – TAŞPINAR ÇEŞMESİ
“Hekimhan İlçesi, Fatih Mahallesindeki çeşmenin yüksekliği, 250 cm., genişliği 210 cm. ve derinliği 75 cm. olup dikdörtgen prizma biçimindedir. Dikdörtgen prizmanın kısa kenarlarındaki ayakların önü tek bir blok taş ile kapatılarak tekne oluşturulmuştur. Ayaklarla oluşturulan platform üzerine çeşme yapısı oturtulmuş, cephede ve kenarlarda dışa taşkın düzgün bir silme ile sonuçlandırılmıştır. Çeşme aynası sivri kemer biçiminde olup ana gövdeden derindedir. Kemerin üzerinde yer alan kitabede dört satır Osmanlıca yazı bulunmaktadır ve H. 1218 tarihi okunmaktadır. Kitabenin devşirme olduğu düşünülmektedir. Çeşme yapısında kullanılan malzeme düzgün kalker kesme taştır. Çeşme aynasında basit bir musluk ve su borusu bulunmaktadır. Yakın zamanda beton kullanılarak gövde sağlamlaştırılmıştır. Taş derzlerinde beton izleri belirgindir.”
ARAPGİR -OSMAN PAŞA ÇEŞMESİ
“Gümrükçü Osman Paşa Camii ile Osman Paşa Hamamı arasında ve her iki anıtı birleştiren yolun sağ tarafında meyilli bir arazi üzerine inşa edilmiştir. 2,05 x 1,65m. boyutunda dikdörtgen bir plan üzerine düzgün kesilmiş kesme taştan inşa edilmiştir. Çeşme halen kullanılmaktadır. Taştan oyularak yapılmış su oluğu çeşmeye ayrıca bir özellik kazandırır. Mimari Çağı: Osmanlı dönemidir.”
Muhabir: HANİFE SARI
