Malatya’da geçmişe dair önemli ipuçlarını bünyesinde barındıran ve 19. yüzyıla tarihlenen birçok geleneksel ev mevcut. Hem görüntüleriyle hem de geçmişe ışık tutmasıyla dikkat çeken bu evlerden biri de Niyazi Mısri Caddesi üzerinde bulunan Karakaş Konağı.
Karakaş Konağı zemin ve birinci kat olarak iki kattan oluşan ev ahşap hatıllı taş temel üzerine yığma kerpiç malzeme ile inşa edilmiştir. Yapının her iki katında diş sofalı plan özelliği görülmektedir. Sokağa cephesi olan konak bir avlu içerisinde yer almaktadır. Yapıya giriş kuzey cepheden çift kanatlı ahşap avlu kapısından sağlanmaktadır. Avluda ekmek pişirilen tandır kalıntısı batı cephede oda boyu konsol çıkma yer almaktadır. Zemin katta giriş aksının iki yanında döşeme 36 cm yükseltilerek yarı açık oturma mekânları, eyvanlar oluşturulmuştur.
90 cm kalınlığındaki birinci kat duvarları ve buraya sıralanmış küçük pencereleri ile Malatya evlerinin tüm özelliklerini taşıyan bir örnektir. Zemin kat batı yönündeki mekânlar hızna, kiler ve kış damıdır. Taşlığın diğer kısa kenarından ise turşuluk depo, kiler bölümüne geçilir. Taşlıktan, ahşap tek kollu bir merdivenle ulaşılan üst kat dikdörtgen kütlenin orta bölümü zemin katın plan şemasını tekrarlar. Karakaş Konağı dört cephede farklı biçim özellikleri sunar. Kuzey/giriş cephesi, ortada yarı açık yanlarda dolu/masif birimlerden oluşur. Doluluk ve boşluk oranlarıyla yapının en dikkat çeken cephesidir. Karakaş Konağında süsleme özellikleri olarak yapı içerisinde ve dışında ahşaptan yapılmış süsleme özellikleri göze çarpmaktadır. Bu ahşap süslemelere örnek olarak kapılardaki ahşaptan desenler, pencere ve balkon korkuluklarında ahşaptan oyma tekniğinde yapılmış desenler, davlumbazlarda, ahşap direklerde, çatı altı saçaklarında ve odalarda tavan altı köşelerinde ahşaptan oyma süslemeler görülmektedir. Bunun yanı sıra Karakaş Konağında, odalardaki ocakların zemininde bezemeli ocak taşları ve zemin kattaki tavan döşeme kirişleri arasında, kök boya ile yapılmış renkli bezemeler göze çarpmaktadır. Üst örtü önceleri düz toprak dam iken daha sonradan kırma çatı ile örtülmüştür. 19. yüzyıl sonlarına tarihlendirilmektedir.
