En verimsiz topraklarda bile yetişebilen, kuraklığa karşı dayanıklı olan iğde, genel anlamda pek bilinmeyen bir meyve türü olarak karşımıza çıkmakta. Buna karşın iğdenin tıpkı kendi gibi bilinmeyen birçok faydası da bulunmakta. İşte o faydalar ile birlikte iğdenin bilinmeyen özellikleri şu şekilde: İğde zeytingiller ailesine ait bir meyve türü olarak bilinir. İğde meyvesi, küçük ve oval şekilde bulunur, en verimsiz topraklarda bile yetişebilir. Kuraklığa karşı dayanıklıdır. Rus zeytini olarak da bilinir. İğde, tatlı-ekşi yani kekremsi bir tada sahiptir, sarı- kahverengi renklerinde küçük ve oval bir meyvedir. İğde meyveleri olgunlaştıkça kabukları kolayca soyulabilir ve kabuğun altından yumuşak bir doku ortaya çıkar.
KULLANIM ALANLARI
Genellikle taze olarak bulunan iğde meyvesi, birçok şekilde tüketilebilir. Mesela iğde şurubu, reçel, marmelat olarak tüketilir. Taze olarak tüketmek isterseniz doğrudan yiyebilir veya salatalara ekleyebilirsiniz. Kurutulmuş iğdeyi ise atıştırmalık olarak tüketebilirsiniz. Aynı zamanda demleme yöntemiyle çayını da hazırlayabilirsiniz. Toz halindeki iğdeyi de smoothie'lere, yoğurtlara, çorbalara veya çeşitli tariflere ekleyebilirsiniz. İğde yaprakları ve meyvesi ile yapılan doğal kozmetik ürünler cilt sağlığı için kullanılabilir. Bu ürünler, cildi besler ve nemlendirirken yaşlanma belirtilerini geciktirmeye katkıda bulunur. İğde yağının aromaterapi ve masaj yağları olarak kullanılması da oldukça yaygındır. Bu şekilde kullanıldığında, rahatlatıcı ve iyileştirici etkiler sunar.
BESİN DEĞERİ
İğde meyvesi içerisinde birçok vitamin ve mineral barındıran, besin değeri de oldukça yüksek bir gıdadır. 100 gram iğde meyvesinde şu besin değerleri yer alır: Kalori: 66 kalori, Karbonhidrat: 15.4 gr, Protein: 0.9 gr, Yağ: 0.2 gr, Lif: 3.8 gr, Şeker: 10.7 gr, C vitamini: 35 mg (yaklaşık %39 günlük değer), K vitamini: 2.2 mcg (yaklaşık %3 günlük değer), Potasyum: 444 mg (yaklaşık %9 günlük değer), A vitamini: 380 IU (yaklaşık %8 günlük değer). Ayrıca, iğde meyvesi antioksidan ve antiinflamatuar bileşikler içerir ve sindirim sistemine faydalı olabilecek prebiyotik lifler barındırır.
FAYDALARI
İğde, vücudu serbest radikal hasarına karşı korur, iltihaplanmanın azalmasına katkıda bulunur, sindirimi kolaylaştırarak kabızlığı önler. Bağışıklık sistemini destekler, grip ve soğuk algınlığı gibi hastalıklara karşı koruma sağlar. Kolesterolü düşürerek kalp sağlığını korur. Kan şekerini düzenlemeye yardım eder. Karaciğer yağlanmasını azaltabilir. Böbrek taşı düşürmeye yardım eder. Kansere karşı koruyucu etkisi bulunan bileşenler içerir. A vitamini ve lutein içerdiğinden göz sağlığı için yararlıdır. Omega 7 içeriğinden dolayı saç ve tırnakları güçlendirebilir. Egzama hastalığının semptomlarını azaltmak için destekleyici etki gösterebilir. Ağız ve diş sağlığı için yararlıdır. Ağrılara iyi gelir. Kas gevşetici etki gösterip osteoartrit semptomlarının azaltılmasına da yardım edebilir. Mide asidi salgısını azaltarak mide rahatsızlıkları ve ülser için önleyici etki gösterebilir. İğde yaraları iyileştirebilir. Kansızlığa iyi gelir. Kan şekerini düzenler. Kan basıncını ve kolesterolü düşürür. Böbrek sağlığını destekler. Hücrelerin zarar görmesinin engellenmesine destek verir. İçerdiği antioksidanlar, cilt yaşlanmasını geciktirilmesine ve daha genç bir görünüm sağlanmasına da katkıda bulunur. İğde, enerji seviyelerini artmasına ve yorgunlukla mücadele etmeye destek verir. Metabolizmanın hızlanmasına katkı sağlayarak kilo verme sürecini destekler. Enfeksiyonlara karşı koruyucu olabilir. Kemik gelişimine katkı sağlar. Boy gelişimini destekler. İdrar kaçırma problemine iyi gelir. Akciğer enfeksiyonuna karşı faydalıdır.
İĞDE ÇEKİRDEĞİ TOZUNUN FAYDALARI
İğde tozu, mide ve bağırsak enfeksiyonunu önler, yaraların iyileşmesine yardım eder, ödem atıcı etkilere sahiptir. İğde çekirdeği tozu pıhtılaşan beyaz kan hücrelerinin miktarını azaltır, kan basıncı ve kolesterolü düşürmeye yardım ederek kalp hastalıklarının riskini azaltır. Ödem atmayı kolaylaştırır. Kalp ve diyabet gibi kronik hastalık riskini azaltır. Mide ve bağırsak sağlığını iyileştirir. Öksürüğü azaltır. Kabızlığı gidermeye yardım eder.
İĞDE ÇİÇEKLERİNİN FAYDASI
Folik asit (B9 vitamini) ve kobalamin (B12 vitamini) açısından zengin olan kurutulmuş iğde çiçekleri, kan hücrelerinin üretimi ve sinir sistemi fonksiyonları için destekleyicidir. Folik asit, hamilelik döneminde bebeğin sağlıklı gelişimini desteklerken, B12 vitamini enerji metabolizmasında önemli rol oynar. Ayrıca, A ve K vitaminleri de iğde çiçeklerinde bulunur. A vitamini göz sağlığı ve bağışıklık sistemi için önemlidir, K vitamini ise kan pıhtılaşmasını düzenler. Bitkinin çiçeklerinde ve diğer kısımlarında bulunan fenolik bileşikler, güçlü antioksidan özelliklere sahiptir. Çiçeklerinden elde edilen esansiyel yağ da birçok faydalı bileşen içerir. Bu yönüyle bağışıklık sistemine destek verir. Anetol, antimikrobiyal özellikleriyle bilinirken, skualen cilt sağlığını destekler ve yaşlanma karşıtı özelliklere sahiptir. Bu esansiyel yağlar hem aromaterapi hem de genel sağlık için destek olarak kullanılabilir.
İĞDENİN ZARARLARI
İğde fazla tüketilmesi durumunda kabızlık yapabilir. Bunun yanında kuru ve susuz bir meyve olan iğde yendikten sonra ağızda kuruluğa sebep olarak su ihtiyacı doğurabilir. 100 gram iğde meyvesinde 20 gram şeker bulunur. Doğal şeker içeriği nedeniyle kan şekeri seviyelerini etkileyebilir. Yüksek potasyum içeriği nedeniyle tansiyonu etkileyebilir. Düşük tansiyon problemi yaşayan kişiler, iğde tüketiminde dikkatli olmalıdır. Böbrek hastalığı olan kişiler iğde tüketiminde dikkatli olmalıdır. Bazı kişilerde de iğde alerjik bir etki gösterebilir.
Muhabir: HANİFE SARI
