Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Dyt. Pınar Kural Enç, beslenme biliminin dengeli bir diyetin yalnızca pahalı ürünlerle değil; mevsiminde tüketim, uygun maliyetli ve besin yoğunluğu yüksek gıdalarla da sağlanabileceğini ortaya koyduğunu belirtti.
Sağlıklı beslenmenin temelinde besin yoğunluğu kavramının yer aldığını vurgulayan Dr. Dyt. Kural Enç,
“Bir gıdanın gerçek değeri, içerdiği vitamin, mineral, lif ve protein miktarıyla belirlenir. Kuru baklagiller, bulgur, yulaf, mevsim sebzeleri ve yumurta; düşük maliyetlerine rağmen oldukça yüksek besleyici değere sahiptir”
dedi.
EKONOMİK TABAK MODELİYLE DENGELİ BESLENME
Dünya Sağlık Örgütü tarafından da önerilen ekonomik tabak modeli, her bütçeye uygun dengeli bir beslenme yaklaşımı sunuyor. Modelde tabağın yarısını mevsim sebzeleri, diğer yarısını ise uygun maliyetli tahıllar ve ekonomik protein kaynakları oluşturuyor.
Dr. Dyt. Kural Enç,
“Mevsim sebzeleri lif ve antioksidan içerikleriyle tokluk süresini uzatırken; bulgur ve tam tahıllar enerji dengesini destekler. Kuru baklagiller, yumurta, yoğurt ve tavuk gibi protein kaynakları ise hem ekonomik hem de biyolojik değeri yüksek besinlerdir”
ifadelerini kullandı.
İSRAFI AZALTMAK SAĞLIĞI DA DESTEKLİYOR
Gıda israfının özellikle sebze ve meyvelerde yoğunlaştığına dikkat çeken Kural Enç, haftalık menü planlaması yapmanın, porsiyon kontrolü sağlamanın ve uygun saklama yöntemleri kullanmanın hem maliyeti düşürdüğünü hem de sağlıklı beslenmeyi kolaylaştırdığını belirtti.
PAHALI BESİNLERE EKONOMİK ALTERNATİFLER
Dr. Dyt. Pınar Kural Enç, pahalı gıdalar yerine benzer besin değerine sahip ekonomik alternatiflerin tercih edilebileceğini vurgulayarak şu örnekleri paylaştı:
Somon yerine sardalya veya uskumru tercih edilerek omega-3 alımı büyük ölçüde korunabiliyor; sardalya aynı zamanda kalsiyum açısından da zengin. Avokado yerine zeytinyağı ve mevsim yeşillikleri, tekli doymamış yağ asitleri ve lif açısından benzer fayda sağlıyor. Badem ve ceviz yerine ay çekirdeği veya kabak çekirdeği, E vitamini, magnezyum ve sağlıklı yağ alımını sürdürürken; kabak çekirdeği çinko açısından öne çıkıyor. Beyaz pirinç yerine bulgur, lif ve B vitamini içeriğini artırıyor. Kırmızı et yerine kuru baklagil ve yumurta kombinasyonu, aminoasit kalitesini yükselterek lif, folat ve demir alımını destekliyor. Ayrıca füme et ve işlenmiş ürünler yerine haşlanmış yumurta veya yoğurt gibi düşük sodyumlu ve yüksek biyolojik değere sahip protein kaynaklarının tercih edilmesinin hem sağlık hem de bütçe açısından daha avantajlı olduğu belirtildi.
Dr. Dyt. Kural Enç, sağlıklı beslenmenin bütçeyle sınırlı olmadığını vurgulayarak,
“Önemli olan yalnızca besinlerin fiyatı değil, besleyici değer–fiyat dengesidir. Bilinçli tercihlerle hem hane bütçesini korumak hem de toplum sağlığını desteklemek mümkündür”
mesajını verdi. (Bülten)
