Son yıllarda çocuk yaşta suça karışan bireylerin sayısındaki artış, toplumun en önemli sorunlarından biri haline gelirken, uzmanlar bu durumun altında yatan psikolojik ve sosyal nedenlere dikkat çekiyor. Uzman Psikolog Sevgi Satılmış, çocukların suç davranışlarına yönelmesinde aile ortamı, sevgi eksikliği, sosyal medya etkisi ve çevresel faktörlerin büyük rol oynadığını belirtti. Çocukların gelişimsel olarak hâlâ büyüme ve öğrenme sürecinde olduğunu ifade eden Satılmış, bu dönemde en önemli etkenin aile olduğunu vurguladı. Satılmış, “Biz bu yaştaki bireyleri hâlâ çocuk olarak değerlendiriyoruz. Çünkü gelişim süreçleri devam ediyor. Bu nedenle çocuğun yetiştiği aile ortamı, onun davranışlarının şekillenmesinde en önemli unsurdur. Çocuk kendini eksik, değersiz ya da yetersiz hissettiği bir ortamda büyüyorsa bu duygularını farklı şekillerde dışa vurabiliyor” dedi.
AİLE ORTAMI BELİRLEYİCİ ROL OYNUYOR
Çocukların davranışlarını etkileyen birçok unsur bulunduğunu dile getiren Satılmış, özellikle aile içindeki iletişimin ve çocuğa verilen değerin çok önemli olduğunu söyledi. Satılmış, “Bir çocuk kendini değerli hissetmediği bir ortamda büyüdüğünde farklı yollarla kendini ifade etmeye çalışabilir. Yetersiz beslenme, düzensiz uyku, ekonomik zorluklar ve yaşam standartlarının düşüklüğü de çocukların psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilir. Bunun yanında yaşadıkları çevre koşulları da çocukların davranışlarını doğrudan etkileyen faktörler arasında yer alır” ifadelerini kullandı.
Ailelerin çocuklarını yetiştirirken gösterdiği tutumun da büyük önem taşıdığını vurgulayan Satılmış, şiddetin normalleştirilmesinin çocuklar üzerinde ciddi etkiler yaratabildiğini söyledi.
SOSYAL MEDYA VE DİZİLER ŞİDDETİ NORMALLEŞTİRİYOR
Günümüzde çocukların televizyon, internet ve sosyal medya ile çok erken yaşlarda tanıştığını belirten Satılmış, bu platformlarda yer alan şiddet içeriklerinin çocukların davranışlarını etkileyebildiğini ifade etti.
Satılmış, “Çocuklar televizyon dizilerinde, filmlerde veya sosyal medyada gördükleri davranışları bazen normal kabul edebiliyor. ‘Eğer yanlış olsaydı bu kadar yaygın olmazdı’ gibi bir düşünce oluşabiliyor. Bu da çocukların şiddeti sıradan bir davranış olarak görmesine neden olabiliyor” dedi.
Bazı çocukların kendilerini korumak amacıyla kesici alet veya silah taşımanın normal olduğunu düşünebildiğini belirten Satılmış, bu durumun özellikle akran etkisi ve medya içerikleriyle daha da yaygınlaşabildiğini söyledi.
ÇOCUKLAR TAKİP EDİLMELİ
Ailelerin çocuklarını yalnızca maddi anlamda desteklemesinin yeterli olmadığını vurgulayan Satılmış, çocukların sosyal çevresinin de yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti. Satılmış, “Çocuğun eline harçlık verip okula göndermek tek başına yeterli değil. Onun kimlerle arkadaşlık yaptığı, nerelere gittiği, sosyal medyada neler izlediği gibi konuların da aile tarafından bilinmesi gerekiyor. Elbette bunu baskı kurarak değil, sağlıklı bir iletişimle yapmak çok önemli” dedi.
Ailelerin çocuklarıyla güvene dayalı bir ilişki kurmasının gerektiğini belirten Satılmış, çocukların yaşadıkları sorunları rahatlıkla paylaşabilecekleri bir ortamın oluşturulmasının önemine dikkat çekti. Uzman Psikolog Sevgi Satılmış “Çocuklar yaşadıkları bir problem karşısında ilk olarak anne ve babalarına güvenebilmelidir. Eğer çocuk anne babasının kendisini yargılayacağını veya kızacağını düşünüyorsa sorunlarını saklamaya başlar. Bu da farklı problemlerin ortaya çıkmasına yol açabilir” diye konuştu.
SEVGİ EKSİKLİĞİ RİSK FAKTÖRÜ
Çocukların sağlıklı bir gelişim süreci yaşayabilmesi için sevgi ve ilginin vazgeçilmez olduğunu dile getiren Satılmış, sevgi eksikliğinin çocukların davranışlarında önemli bir risk faktörü oluşturduğunu belirtti. Satılmış, “Sevgi görmeyen çocuklar bazen dikkat çekmek için farklı davranışlar sergileyebilir. Kendini kanıtlama çabası içine girebilir veya yanlış arkadaş çevrelerine yönelebilir. Bazen aileden gelen tepkiyi bile bir ilgi göstergesi olarak görebilirler” dedi.
TÜRKAN YILDIZ KAYA
