Malatya’nın, Arapgir İlçesi, Çakırsu ve Konducak mahallelerinde bulunan 2010 yılı Malatya İli Kültür Envanteri çalışmalarında tespit edilen Saray Mezrası Tümülüsü I-II-III, 2863 Sayılı Kanun'un 6'ncı maddesi kapsamında özellikler taşıdığından Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce I. derece arkeolojik sit olarak tescil edildi.
TÜMÜLÜSLER I. DERECE ARKEOLOJİK SİT OLARAK TESCİL EDİLDİ
Konuyla ilgili 17 Eylül 2025 Tarihli ve 33020 Sayılı Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’nün Resmî Gazete kararında şu ifadelere yer verildi:
“ Malatya ili, Arapgir İlçesi, Çakırsu ve Konducak Mahalleleri 2010 yılı Malatya İli Kültür Envanteri çalışmalarında tespit edilen Saray Mezrası Tümülüsü I-II-III'ün tescilinin ve Güneş Enerji Santrali projesinin değerlendirilmesi isteminin içeren Malatya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü nün 19.06.2025 tarihli ve 6894143 sayılı yazısı ve ekleri ile Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü uzmanlarının 04.07.2025 tarihli ve 3549269 sayılı inceleme raporu ile tescile esas ilgili ve etkilenen kurum ve kuruluşların görüşünü içeren Arapgir Belediye Başkanlığı'nın 08.07.2025 tarihli ve 6482 sayılı yazısı, Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 16.07.2025 tarihli ve 292779 sayılı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün 17.07.2025 tarihli ve 2025343992 sayılı, Malatya Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü nün 08.07.2025 tarihli ve 20035930 sayılı, Malatya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü nün 11.07.2025 tarihli ve 12974888 sayılı, Elazığ Orman Bölge Müdürlüğü'nün 15.08.2025 tarihli ve 16615126 sayılı yazıları ile okundu, dosyasındaki bilgi ve belgeler ile öneri sit haritaları incelendi. Yapılan görüşme sonucunda Malatya lli, Arapgir İlçesi, Çakırsu Mahallesi, mülkiyeti Maliye Hazinesine ait, tarla vasıflı, 110 ada, 15 parselin bir bölümünde tespit edilen Saray Mezrası Tümülüsü l'in, Çakırsu Mahallesi, mülkiyeti Kamu Orta Malına ait, mera vasıflı, 108 ada, 1 parselin bir bölümünde tespit edilen Saray Mezrası Tümülüsü II'nin ve Konducak Mahallesi, özel mülkiyete ait, tarla ve meşelik vasıflı, 101 ada, 56 parselin bir bölümü ile tapulama harici alanda tespit edilen Saray Mezrası Tümülüsü III'ün 2863 Sayılı Kanun'un 6'ncı maddesi kapsamında özellikler taşıdığından I. derece arkeolojik sit olarak tescil edilmesine; sit sınırlarının karar eki haritada gösterildiği şekliyle belirlenmesine, sit fişinin onaylanmasına; Saray Mezrası Tümülüsü I-II-III I. derece arkeolojik sit geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları olarak aşağıdaki hükümlerin belirlenmesine; 1-Korumaya yönelik bilimsel çalışmalar dışında aynen korunacak sit alanlarıdır. 2-Kesinlikle hiçbir yapılaşmaya izin verilmez, imar planlarında aynen korunacak sit alanı olarak belirlenir, bilimsel amaçlı kazıların dışında hiçbir kazı yapılamaz. 3-Resmi ve özel kuruluşlarca zorunlu durumlarda yapılacak alt yapı uygulamaları; müze müdürlüğünün ve varsa kazı başkanının görüşüyle kurulumuzda değerlendirilir. 4-Toprağın sürülmesine dayanan tarımsal faaliyetlerin kesinlikle yapılamaz, yeni tarımsal alanlar açılmaz, yalnızca sınırlı mevsimlik tarımsal faaliyetler ve kurulumuzca uygun görülmesi halinde seracılığa devam edilebilir. 5-Ağaçlandırmaya gidilemez, yalnızca mevcut ağaçlardan ürün alınabilir, mevcut ağaçların kesim işlemleri hariç zemine müdahelede bulunulmadan bakımları yapılabilir. 6-Taş, toprak, kum vb. alınamaz, kireç, taş, tuğla, mermer, kum, maden vb. ocaklar açılamaz, toprak, curuf, çöp, sanayi atığı ve benzeri malzeme dökülmesine izin verilemez. 7-Bu alanlar içerisinde yer alan ören yerlerinde gezi yolu düzenlemesi, meydan tanzimi, açık otopark, WC, bilet gişesi, bekçi kulübesi gibi üniteler Kurulumuzda izin alınarak yapılabilir. 8-Parselde kültür varlığının mahiyetine tesir etmeyecek Kurulumuzdan izin almak koşuluyla birleştirme (tevhit) ve ayırma (ifraz) yapılabilir. İlgili Tapu Müdürlüğünce, 2863 Sayılı Kanun'un 7'nci maddesi ile 13.03.2012 tarihli ve 28232 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespit ve Tescili Hakkındaki Yönetmelik gereğince Çakırsu Mahallesi, 110 ada, 15 parselde "Bir bölümü Saray Mezrası Tümülüsü I I. derece arkeolojik sit alanında kalmaktadır." şeklinde; Çakırsu Mahallesi, 108 ada, 1 parselde "Bir bölümü Saray Mezrası Tümülüsü II I. derece arkeolojik sit alanında kalmaktadır." şeklinde; Konducak Mahallesi, 101 ada, 56 parselde "Bir bölümü Saray Mezrası Tümülüsü III I. derece arkeolojik sit alanında kalmaktadır." şeklinde kültür varlığı şerhi işlemi yapılarak tapu kayıt örneklerinin Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne iletilmesine; Saray Mezrası Tümülüsleri III' ün bir bölümünün tapulanma harici alanda bulunduğu ve tapulanma harici alanda kültür varlığı şerhi yapılamadığından 13.03.2012 tarihli ve 28232 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespit ve Tescili Hakkındaki Yönetmeliğin" tescil İşlemlerine ilişkin 8. maddesinin (d ve e) bentleri gereğince bu alanda yapılacak yeni bir sınırlandırma ve parsel ihdasında Kurulumuzdan izin alınması gerektiğine; Saray Mezrası Tümülüsleri I-II-III' de meydana gelen kaçak kazılara ilişkin Malatya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün 19.06.2025 tarihli ve 6894143 sayılı yazısı ile suç duyurusunda bulunulduğundan yeniden suç duyurusunda bulunulmasına gerek olmadığına, suç duyurusunun seyri ve sonucundan Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne bilgi verilmesine; kaçak kazı çukurlarının can ve mal güvenliği açısından tehlike oluşturması ve kaçak kazılara teşvik etmesi nedeniyle ilgili mahkemenin/savcılığın görüşü alınarak ilgili idarenin imkanlarıyla Malatya Müze Müdürlüğü uzmanları denetiminde kapatılmasına; Saray Mezrası Tümülüsü III'ün bir bölümünün bulunduğu Konducak Mahallesi, 101 ada, 56 parselde yapılması planlanan GES projesinde; sit alanının proje alanı dışında tutulmasına, yapılacak işlemlerde sit alanına herhangi bir inşai ve fiziki müdahalede bulunulmamasına karar verildi.”
HANİFE SARI
