Okulların açılmasına kısa bir süre kala kırtasiye sektöründeki son durum, çarşı pazardaki hareketliliği ve velilerin yaşadığı bütçe sıkıntısını gözler önüne seriyor. Geçen yıla oranla fiyatlarda yüzde 20 ile yüzde 40 arasında bir artış yaşandığını belirten esnaflar, özellikle çanta ve temel kırtasiye ihtiyaçlarında maliyetlerin ciddi oranda yükseldiğini ifade ediyor. Alışveriş maratonunda 1. sınıfların çanta talebiyle başlayan hareketlilik henüz beklenen zirve noktasına ulaşmazken, esnaf kırtasiyeci Osman Çakan velilerin yüksek enflasyon karşısında markalı ürünlerden kaçınarak daha ekonomik ve orta fiyatlardaki alternatiflere yöneldiğini vurguluyor. Diğer yandan esnaf kırtasiyeci Celal Ayabakan ise zincir marketlerin uygun fiyatlı ancak düşük kaliteli ürünlerle piyasaya girmesinin kırtasiye esnafının işlerini olumsuz etkilediğini belirterek, aileleri çocukların sağlığı için lisanslı, markası bilinen ve güvenli ürün tercih etmeleri konusunda uyarıyor.

Piyasadaki bu tablo; bir tarafta bütçesini tutturmaya çalışan velilerin ekonomik arayışlarını, diğer tarafta ise haksız rekabet ve merdiven altı ürünlerle mücadele eden kırtasiyeci esnafının varlık savaşını ortaya koyuyor. Çantadan deftere kadar en temel kalemlerde dahi etiketlerin zorlaştığı bu sezonda, alışveriş tercihleri sadece cüzdanı değil çocuk sağlığını da yakından ilgilendiriyor. Sezonun genel durumuna, artan zam oranlarına ve zincir marketlerin kırtasiyeci esnafı üzerindeki baskısına dair sektör temsilcilerinin değerlendirmelerde bulundular.

“ÇANTA ALIŞVERİŞİ BAŞLADI AMA AŞIRI BİR YOĞUNLUK YOK”

Sektördeki sezon hareketliliğini ve dükkanlardaki müşteri yoğunluğunu değerlendiren esnaf kırtasiyeci Osman Çakan, okul alışverişlerinin henüz kademeli olarak ilerlediğini belirtti. Çakan, “Şu an dükkanlarımızda aşırı bir yoğunluk yok ama genel itibarıyla çanta alışverişleri fena gitmiyor. 1. sınıflar ilk olarak kademe kademe onlar başlayacak okula. Ondan dolayı şu an çanta alışverişi yapılıyor. Yoğunluk orta seviyede diyelim, daha büyük bir yoğunluk henüz başlamadı” dedi.

“EN ÇOK FİYAT ARTIŞI ÇANTADA, GENEL ZAM ORANI yüzde 20-yüzde 30 CİVARINDA”

Okul alışverişindeki fiyat artışlarına ve kalitesine göre değişen ürün maliyetlerine değinen esnaf Osman Çakan, “Geçen yıla göre kırtasiye ürünlerinde yine %20 ile %30 arası hemen hemen bir artış var. En çok hangi ürünlerde artış oldu derseniz, kesinlikle çanta diyebiliriz. Kırtasiyede de var tabii ki. Genel itibarıyla her şey dahil; çantası, defteri, suluğu vesaire yine 3.000 TL ile 7.000 TL arası diyebiliriz komple, her şey dahil. Veliler bütçelerini zorlamamak için daha ekonomik ürünlere yöneliyor, marka tercihlerinden kesinlikle kaçınıyorlar ve en uygununu alıyorlar. Zaten 3 ile 7 bin arası dedim ya; 3 bin lira olanlar uygun olanlar, daha iyileri 7 bine kadar çıkıyor” ifadelerini kullandı.

“TEK ÇOCUK İÇİN EN KÖTÜ 5-6 BİN LİRA BÜTÇE AYRILMALI”

Alışverişe çıkmadan önce ailelerin nasıl bir bütçe hazırlığı yapması gerektiğini açıklayan esnaf Osman Çakan, “Tek çocuk için en kötü 5-6 bin lira bütçe ayırmaları lazım okul başlamadan önce. Orta markalar iş görür. Ancak kaliteli marka istiyorsanız tabii fiyatlar yine 7 bin ile 10 bin TL arasına çıkıyor. Tabii ben bu rakamları söylerken çantasına kadar sayıyorum, her şey dahil. Sadece kırtasiye ürünleri vesaire değil” sözlerini söyledi.

“ZİNCİR MARKETLER YÜZÜNDEN KIRTASİYECİLER İŞ YAPAMIYOR”

Okul sezonunda kırtasiye esnafının yaşadığı durgunluğu ve piyasadaki rekabet koşullarını değerlendiren bir diğer esnaf kırtasiyeci Celal Ayabakan ise zincir market vurgusu yaptı. Ayabakan, “Okulların açılmasında kırtasiyelerde herhangi bir yoğunluk bulunmamaktadır. Çünkü bütün kırtasiyelerin önünü kesen zincirleme marketler, kırtasiyecilere göre fiyatlarından daha ucuzsattıklarından dolayı kırtasiyeciler iş yapmamaktadır. Piyasadaki fiyat farkına ve artışına bakarsak; şu anda kırtasiye ürünlerinde yüzde 30 ile yüzde 40'lardan bahsedebiliriz artış olarak” şeklinde konuştu.

“SADECE UCUZA BAKILMAMALI, LİSANSLI VE GÜVENİLİR ÜRÜNLER ALINMALI”

Pul, boya ve plastik içeren ürünlerde kalitenin ve çocuk sağlığının ön planda tutulması gerektiğini belirten esnaf Celal Ayabakan, ailelere şu uyarılarda bulundu: “Bir öğrencinin temel kırtasiye ihtiyaçlarını kaliteli veya kalitesiz ürün tercihine göre 1.000 liradan 5.000 liraya kadar karşılayabilmektedir. Veliler genelde ucuz ve kalitesiz ürünleri alıyorlar, onları da zincirleme marketlerden temin ediyorlar. Kırtasiyeciler kaliteli ürün bulundurmak zorundadırlar, öğrencilerin sağlığı açısından kaliteli ürün satmak zorundadırlar. Ama genelde zincirleme marketlerde, hırdavatçılarda daha ucuz ve daha kalitesiz ürünler bulunmaktadır. Alışverişe çıkmadan önce öğrencinin ilkokul mu, ortaokul mu olduğuna göre bütçe değişir. Kaliteli ürün almak istediklerinde bu fiyat 3 bin ile 7 bin lira arasında değişir. Bu yıl çocuğunu okula hazırlayacak velilere bir kırtasiyeci olarak önerim; lisanslı ve kaliteli ürün almaları, tercih etmeleridir. Markasının ne olduğunu bilmedikleri ürünleri kesinlikle almamalılar” diyerek sözlerini tamamladı.

ROJBİN ASTEKİN