Recai Kutan Barajı’nın hizmete girmesiyle birlikte Malatya’nın Yazıhan ilçesinde yetişen ürün deseni oldukça çeşitlendi. Bir pancar üretim alanı olan Yazıhan ilçesi, pancara verilen desteklerin az olması nedeniyle yerini çerezlik ayçiçeğine bıraktı. Böylelikle bir çerezlik ayçiçeği üretim üssü olma yolana giden Yazıhan’da ileriki dönemlerde yağlık ayçiçeğinin ekimi yapılıp yapılmayacağı ise merak konusu oldu.

Geçtiğimiz yıl DAP’tan alınan destekle bir ayçiçeği sıkma tesisi kuran Yazıhan Belediyesinin böyle bir hedefi olduğu bilinirken, Malatya Sonmanşet gazetesine konuşarak önemli açıklamalarda bulunan Malatya Ziraat Odaları İl Koordinasyon Başkanı ve aynı zamanda Yazıhan Ziraat Odası Başkanı Yunus Kılınç, kurulan bu tesisin atıl bir vaziyette olduğunu ileri sürdü.

“Boztepe Recai Kutan Barajı'nın yapılması, Yazıhan ilçemizin sulamaya kavuşmasıyla bitki deseninde çok değişik ürünler oluştu” diyen Kılınç, bunlar içerisinde çerezlik ayçiçeğinin çok önemli olduğunu söyledi.

“ÜRETİCİMİZ BUNDAN PARA KAZANDI”

Malatya-Yazıhan’da çerezlik ayçiçeği üretiminin 3 yıllık bir geçmişi olduğunu belirten Kılınç, “İlçemizde çerezlik ayçiçeğiyle beraber karpuz, kavun, domates, her türlü sebze yetiştiği gibi en çok pancar ve bunun yanı sıra kayısı, yem bitkisi yonca, silajlık mısır yetiştiriciliği önemli. Ürün desenimiz günbegün çoğalmaya başladı. Yazıhan ilçesi bunu daha genellersek Malatya çerezlik ayçiçeğiyle tanışalı 3 yıl gibi bir süre oldu. Daha önce böyle bir üretim Malatya'mızda yoktu. Çerezlik ayçiçeğinin ekimi denendiğinde Yazıhan ilçemizdeki çerezlik ayçiçeğinin hem kalibre büyüklüğü hem içinin dolgun olması dışarıda çerez işi yapan büyük firmaları Yazıhan’a çekti. Ürünümüz kaliteli olduğu için pazar buldu, üreticimiz de bundan para kazandı. Fakat geçen yıl pancar üreticimiz açıklanan fiyattan memnun olmadığı için malum olduğu üzere enflasyon rakamları, girdi maliyetlerimiz yüzde 100 artarken, pancara yüzde 22 gibi bir fiyat artışı verildiğinde çiftçimiz pancar ekimden vazgeçti, pancarın yerine çerezlik ayçiçeği ekimi yapmayı tercih etti” şeklinde konuştu.

“İNŞALLAH PAZAR SORUNU YAŞAMAYIZ”

Yazıhan’da yetişen çerezlik ayçiçeğinin çok kaliteli olduğunu kaydeden Kılınç, “Bu yıl ilçemizde yaklaşık 20 bin dekar alanda çerezlik ayçiçeğimiz mevcut. Ve bunu bazı mahallelerimizde erken ayçiçeği eken çiftçilerimizden bir kısmı ayçiçeklerini biçtiler. Yazıhan merkez ve çevre köyleri ise şu anda biçerdöverleri hazır bekliyor, birkaç güne kadar ayçiçeği hasadına başlayacaklar. Çerezlik ayçiçeğimiz de çok kaliteli. Bu yıl ürünümüz bol. Sanırım biçilen yerlerde dekar başına 250ila 400 kilogram arasında ürün elde edildi. İnşallah bunlar da pazar sorunu yaşamayız. Üreticimiz en azından bir taraftan zarar ederken bir taraftan da kara geçerse bu bizi memnun eder” açıklamasında bulundu.

“BİZDE YAĞLIK AYÇİÇEĞİ YOK”

Çerezlik ayçiçeğine destek olmadığını söyleyen Kılınç, “Şu anda çerezlik ayçiçeğine devlet tarafından destek yok, sadece yağlık ayçiçeğinde destek var. Bizde de yağlık ayçiçeği yok. Bizim ayçiçeklerimizin tamamı çerezlik. Yazıhan Belediyesi geçtiğimiz yıllarda Ayçiçek yağı üretmek için bir tesis kurdu. Bazı insanlar bir şeyler yaparken işin uzmanlarına danışmadan yapıyor. Malatya’mızda bir avuç yağlık ayçiçeği ekimi olmazken, Yazıhan’da Ayçiçek yağı sıkma tesisinin kurulması, devletin parasının harcanmasına biz ilk günden başlayarak karşı çıktık, ‘olmayacak bir şey’ dedik. Evet, devletimiz Ayçiçek yağına ihtiyaç olduğunu düşünüyor. ‘Bizim Ayçiçek yağına ihtiyacımız var. Biz bu parayı bu yolda kullanalım. Bir çiftçiye destek olsun’ diyor. Sağ olsun bizim siyasetçilerimiz de ‘yapalım görüntüsü’ olsun, çiftçi ‘bu siyasetçi çalışıyor’ desin, ‘ihale’ olsun hesabından başka kimsenin ‘çiftçiyi ya da devletin parası çarçur oldu’ diye düşündüğü yok. Şu anda Ayçiçek yağı tesisi Yazıhan Ovası’nda atıl vaziyette bekliyor ve bir avuç da yağlık ayçiçeği Malatya’da ekilmiyor, bunu da üzülerek ifade ediyorum” şeklinde konuştu.

“KİLİT TAŞI FABRİKASI DA ATIL VAZİYETTE”

“DAP'tan hibe para alındı” diyen sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu parada Ayçiçek yağı tesisine harcandı. Tabii daha önce de işte Kilit Taşı Fabrikası da var. Demode makinalarla bir Kilit Taş Fabrikası kuruldu. Maalesef o fabrika da bir kilit taşı dahi üretilmedi. O da şu anda atıl vaziyette. Kilit taşı alımının ondan daha ucuza mal oluyormuş. İşin ehli olmayınca insanlar bir şey yaparken bilenlere danışmayınca tabii ki böyle oluyor. Siz kalkar da Akdeniz’de üretilen bir narenciye için Malatya’ya limon sıkma fabrikası kurun, bunun anlamı var mı? Bunun yeri burası değil. Buna benzer Malatya’da yağlık ayçiçeğinin ekimi hiç yokken, siz kalkıyorsunuz masraf ediyorsunuz ve o da atıl vaziyete düşüyor. Bunun adına da hizmet, siyaset, insanları nasıl kandırabilirim’ diyorsun. Ve sonunda kimseyi kandıramıyorsun ve ancak kendini kandırmış oluyorsun. İleriki dönemlerde de Malatya’ya kesinlikle yağlık ayçiçeği ekilmez. Çünkü suluk alanda yağlık ayçiçeği ekimi olmaz. Çerezlik ayçiçeğinin kilosu 50 TL’ye satılırken, kilosu 10 TL’ye satılan yağlık ayçiçeğinin ekimini kimse yapmaz. Yağlık ayçiçeği, kırmızı toprak, susuz arazilere, bir yıl arpa-buğday ekimi yapılan ve nadasa bırakılan topraklara ekimi yapılır, biçilir ve maliyeti de az olur. Ama bizler sulu arazide ürün desenimiz fazlayken en düşük fiyatta satılan ürünü kesinlikle ekmeyiz. Ekilse de rantabl olmaz.”

AYÇİÇEK YAĞI MALATYA’DAN ALINACAKTI

Geçtiğimiz yıl seçimlerde yaptığımız bir röportajda Ayçiçek yağı üretimi ve tesisiyle ilgili önemli açıklamalarda bulunan Yazıhan eski Belediye Başkanı Nevzat Öztürk ise, “Biz bölgemizde belediyemizin öncülüğünde, Kadın Girişimciler Kooperatifine ait olmak üzere Ayçiçek fabrikası kuruyoruz. Günde 800 litre civarında Ayçiçek yağı üretimi yapacak makinelerimizi aldık, getirdik, inşaatımızı bitirdik, makineler yerleşiyor. Ayçiçek yağı fabrikası içerisine distilasyon (damıtma) makineleri kuruyoruz. Yağlık ayçiçeği üretimi konusunda 2024 yılında ciddi anlamda ekim yapılacağını tahmin ediyorum. 2024 yılından sonra Ayçiçek yağını Yazıhan’dan alınacağını şimdiden söyleyebilirim” açıklamasında bulunmuştu.

 

haber:TAHİR ÖZÇELİK