Deprem sonrası yayımlanan genelge ve yönetmeliklere göre, yerleşim yerlerinde molozların yıkım sahasında ayrıştırılması kesin olarak yasak. Yıkım işlemlerinin ardından ortaya çıkan beton, demir ve diğer yapı malzemelerinin, yalnızca yetkilendirilmiş moloz döküm alanlarına taşındıktan sonra ayrıştırılması gerekiyor.
Ancak Fahri Kayahan Bulvarı’nda yapılan yıkım çalışmasında, ayrıştırma işlemlerinin doğrudan bina yıkım alanında gerçekleştirildiği görüldü. Herhangi bir fiziksel önlem alınmadan yapılan bu işlem sırasında ortaya çıkan yoğun toz, cadde boyunca yayılıyor.
TOZ KONTROLÜ YETERSİZ
Söz konusu yıkım sahasında sulamanın yetersiz olması ve çevreye yayılan tozun kontrolsüz şekilde sokaklara dağıldığı tespit edildi. Bu durum, özellikle yoğun yaya ve araç trafiğine sahip olan Fahri Kayahan Bulvarı’nda ciddi bir hava kirliliği oluşturuyor. Yapı ve yıkım atıklarında bulunabilecek asbest, silika ve ince partikül maddeler, insan sağlığı açısından büyük risk taşıyor. Bu tür tozların solunması, başta solunum yolu hastalıkları olmak üzere birçok kronik sağlık sorununa yol açabiliyor.
DENETİM EKSİKLİĞİ TARTIŞMA KONUSU
Yerinde ayrıştırmanın yasaklanmasına rağmen bu uygulamanın hâlâ sürüyor olması, denetim mekanizmalarının yetersizliği konusunu da gündeme getiriyor. Mevzuata göre, yıkım işlemleri belediyeler ve ilgili çevre birimleri tarafından denetlenmek zorunda. Ancak bazı bölgelerde bu denetimlerin etkili bir şekilde yürütülmediği görülüyor.
Yıkım ihaleleri çerçevesinde yüklenici firmaların; atık yönetim planına uyması, çevresel zararları önlemesi ve mevzuata uygun hareket etmesi gerekiyor. Bu kurallara uymayan firmalara cezai yaptırımlar uygulanması öngörülüyor. Ancak uygulamada bu yaptırımların ne derece etkili olduğu soru işareti yaratıyor.
HALK SAĞLIĞI TEHDİT ALTINDA
Çevresel etki ve halk sağlığı açısından büyük risk taşıyan bu durum, Malatya’da yaşayan binlerce insanı etkileyebilecek boyutta. Özellikle çocuklar, yaşlılar, solunum rahatsızlığı olan bireyler ve bu caddede günün büyük kısmını geçiren çalışanlar, doğrudan bu tozlara maruz kalıyor. Yıkım çalışmaları hızla devam ederken, mevzuatın ihlal edilmemesi, çevre sağlığının korunması ve denetimlerin artırılması için daha etkin adımların atılması gerektiği vurgulanıyor.
Muhabir: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ
