Malatya’nın bugün fethinin yıl dönümü olması dolayısıyla Malatya Sonmanşet gazetesine konuşan Malatya Kültür Yaşam Derneği Başkanı Atilla Kantarcı, önemli açıklamalarda bulundu.
“Güzel şehrimiz Malatya 18 Eylül 1101 tarihinde Danişmend Ahmet Gazi Gümüştekin tarafından fethedilerek Türk topraklarına katılmıştır” diyen Kantarcı, “Danişmend Ahmed Gazi’nin 1071-1178 yılları arasında hüküm süren Danişmend devletinin kurucusu ve Selçuklu hükümdarı Sultan Alparslan'ın güvendiği en önemli komutanlardan birisi olduğunu söyledi.
“DANİŞMEND AHMET GAZİ’NİN HEM SAVAŞÇI HEM BİLGE BİRİSİ”
Kantarcı, “Danişmend Ahmet Gazi’nin hem savaşçı hem bilge birisi olması nedeniyle tam bir alperen kişiliğiyle temayüz ettiğini de mevcut kaynaklardan öğrenmekteyiz. Sultan Alparslan’ın 1064 yılında gerçekleştirdiği Kafkasya seferi sırasında diğer Türkmen beyleriyle birlikte Sultan'ın emrine girerek öncülük görevini üstlenen Danişmend Gazi, kısa sürede bilgeliği, cesareti ve yiğitliğiyle dikkatleri üzerine çekerek Alparslan'ın en güvenilir emirleri arasında yer almıştır” dedi.
“BOHEMOND SAVAŞTA ESİR DÜŞTÜ”
Ahmet Gazi’nin 1098 senesinde büyük bir orduyla Malatya'nın üzerine yürüyerek şehri kuşattığını ifade eden Kantarcı, “Malazgirt Savaşı'nda da yer alan Danişmend Ahmed Gazi muharebede büyük kahramanlıklar göstermiş ve zaferin kazanılmasında büyük rol oynamıştır. Sultan Alparslan savaşa katılan komutanlarına Anadolu’da fetihler yapmasını istemiş ve ele geçirdikleri yerlerin kendilerine verileceğini bildirmişti. Bunun üzerine Bizanslılar'dan Sivas’ı alan Ahmed Gazi, Danişmend Hanedanı'nı kurdu. Ayrıca Amasya, Tokat, Niksar, Kayseri, Zamantı, Develi ve Çorum gibi pek çok bölgeyi fethetti. 1097 yılında Haçlılar'ın İznik'i işgal etmesi üzerine Sultan Kılıçarslan ile birlikte düşmana karşı Eskişehir’de büyük bir meydan muharebesine girdi ve savaştan büyük bir zaferle ayrıldı. Ahmet Gazi, 1098 senesinde büyük bir orduyla Malatya'nın üzerine yürüyerek şehri kuşattı. 3 yıl süren ablukanın ardından dayanamayacağını anlayan Malatya Valisi Gabriel, Antakya Prensi Bohemond’dan yardım istedi. Ordusunu toplayan Bahemond, Malatya üzerine yürüyüşe geçti. Fakat Haçlı ordusunun yaptıkları zulümleri gören Ermeniler durumu Ahmed Gazi'ye haber verdi. Yaşanan savaşta ağır bir yenilgi alan Bohemond savaşta esir düştü. Daha sonra Malatya üzerine yürüyerek burayı fethetti. Şehirde sefalet içinde yaşayan Hristiyanlara getirdiği yiyecek ve erzaklarla halkın gönlünü kazandı” ifadelerine yer verdi.
“ŞEHİR KUŞATILINCA BÜYÜK BİR KITLIK BAŞLADI”
Malatya’nın kuşatılmasının ardından şehirde büyük bir kıtlık yaşandığını söylene Kantarcı, şunları kaydetti:
“Bunun yanında birçok Hristiyan Müslüman oldu. Danişmend Gazi elinde esir bulunan Bohemond’u iki yüz altmış bin dinar altın karşılığında serbest bıraktı. Ancak bu durum Selçuklu hükümdarı Kılıçarslan’la aralarının bozulmasına yol açtı. Gabriel de Urfa kontu Bautounin’i Malatya’ya çağırarak himayesine girdi. 1101 yılında Anadolu’ya gelen Haçlı ordularını Anadolu Selçuklu ve Danişmendli kuvvetleri yok ettiler. Melik Danişmend Gazi, yeniden Malatya’yı kuşattı. Şehir kuşatılınca büyük bir kıtlık başladı. Gabriel ve Rumlar, Süryani ve Ermenilerden şüphelendikleri için, onlara zulüm ederek ve mallarına el koyarak birçoğunu da öldürdüler. Süryani halk Malatya Metropoliti Barsabuni’yi Gabriel’e gönderip, onu barışa yaklaştırmak istedi. Bunu kendisine karşı bir tertip zanneden Gabriel Bar Sabuni ile birlikte birçok ileri gelenleri öldürünce, askerler ve halk gazaba gelerek ihanete mecbur oldular. Şehrin kapılarını Danişmendlilere açarak askerlerin şehre girmesini sağladılar. Melik Danişment Gazi askerlerin şevkini arttırmak amacıyla, şehrin zenginliklerinden kendilerine pay verileceğini söyledi. Şehir alınınca ganimetler dağıtıldı. Bununla beraber kimseye dokunmayarak, halkın evlerine ve işlerine dönmelerini sağladı. Bundan başka ülkesinden buğday, öküz gibi zirai ihtiyaç maddeleri getirterek halka dağıttırdı. Zindanlarda bulunan insanları hürriyetine kavuşturdu. Gabriel ve ailesi, onun zulmüne uğrayan yerli Hıristiyanlar tarafından işkence ile öldürüldü. Malatya, Danişmend Gazi Ahmet zamanında bir saadet ve bolluk ülkesi oldu. Kılıç Arslan tarafından kuşatılan ancak, Haçlıların İznik’i kuşatmaları haberi üzerine bırakılan Malatya, artık Danişmend Gazi’nin fethi ile (18 Eylül 1101) Türk beldesi olmuş, daha sonra da Selçuklular ve Danişmendliler idaresinde kalmıştır.”
“ANADOLU SELÇUKLULARI MALATYA’YI KUŞATTILAR”
Kantarcı, Anadolu Selçuklu Sultanı I. Kılıç Arslan’ın öteden beri almak istediği Malatya’nın Danişmendlilerin eline geçmesini iyi karşılamadığını belirterek, “Melik Danişmend Gazi, Niksar’da tutuklu Haçlı komutanlarını fidye karşılığında serbest bırakınca, Anadolu Selçukluları ile Danişmendlilerin arası açıldı. I. Kılıç Arslan 1103 yılında Danişmendliler üzerine yürüdü. Maraş yöresindeki savaşta I. Kılıç Arslan üstün geldi. Melik Danişmend Gazi’nin 1105 yılında ölümünden sonra Anadolu Selçukluları Malatya’yı kuşattılar. Kenti elinde tutan Melik Danişmend Gazi’nin oğlu Yağısıyan fazla dayanamayacağını anlayınca kenti Anadolu Selçuklularına teslim etti. Daha sonra 1516 yılında Osmanlı hakimiyetine giren şehrimizi o yıllardan bugüne düşman çizmesi çiğnemedi” açıklamasında bulundu.
MUHABİR: TAHİR ÖZÇELİK
