Malatya Valisi Seddar Yavuz; şehir yöneticileri, ilgili kurum yetkilileri ile Eski Malatya bölgesinde yer alan tarihi Kırk Kardeşler Mezarlığı’nda saha incelemelerinde bulundu. İpek Yolu üzerinde konumlanan Malatya’nın Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecinde son derece kritik bir durak olduğunu belirtildi. Kadim kentin bünyesinde barındırdığı tarihi mirasın korunması gerektiğine vurgu yapıldı.
Alanın 13. ve 15. yüzyıllara ait Selçuklu eserlerinin yanı sıra 14. yüzyıl Memlük dönemine ait nitelikli mezar taşlarını barındırdığı kaydedildi. İki adet kümbet ile çerçeveli, kapaklı ve lahit tipi kabirlerin bulunduğu alandaki bitkisel ve geometrik motifli taşların, dönemin süsleme sanatı ve taş işçiliğinin eşsiz örnekleri olduğu ifade edildi. Uzmanların değerlendirmelerine göre alanın, Bitlis Ahlat’taki Selçuklu Meydan Mezarlığı ile çağdaş bir nitelik taşıdığı ve tarihi açıdan büyük bir değer arz ettiği belirtildi.
Valilik, Büyükşehir Belediyesi, Battalgazi Belediyesi, Müze Müdürlüğü ve Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle yürütülecek projenin; Arslantepe Höyüğü, Ulu Cami, kervansaray ve medreselerle bütünleştirilerek Eski Malatya’yı uluslararası bir kültür turizmi merkezine dönüştürmesi hedefleniyor.
"ÖNCE TÜRK-İSLAM ESERLERİNİ AYAĞA KALDIRACAĞIZ"
Eski Malatya’daki tarihi yapıların rölövelerinin hazırlanarak restorasyonlarının tamamlanacağını ifade eden Malatya Valisi Seddar Yavuz, "Sayın Büyükşehir Belediye Başkanım, ilimizin çok kıymetli yöneticileri, değerli basın mensupları; öncelikle hepinizi sevgiyle, saygıyla, hürmetle selamlıyorum. Hepinizin bildiği gibi Malatya’mız, İpek Yolu üzerinde bulunan, birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, Anadolu’nun Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında önemli bir durak olmuş çok değerli bir şehir. Nitekim içinde bulunduğumuz Eski Malatya diye tabir ettiğimiz alan; özellikle Selçukluların önemli eserler bıraktığı, ecdadımızın önemli isimlerinin metfun olduğu çok kıymetli bir mezarlıkta şu anda bulunuyoruz” dedi.
"112 DÖNÜMLÜK DEVASA BİR ALAN"
Mezarlığın tarihi niteliklerine ve genişliğine değinen Vali Yavuz, "Kırk Kardeşler Mezarlığı, özellikle hem Malatya’mızın hem Anadolu’nun İslamlaşması ve Türkleşmesindeki rolünü ortaya çıkaracak, geçmişte birtakım faaliyetler, kazı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Ancak bu alan oldukça büyük bir alandır ve yaklaşık 112 dönüm burada mezarlık bulunuyor. Özellikle şunu ifade etmem gerekir ki; 13. ve 15. yüzyıllara ait mezarlar ve 14. yüzyılda Memlük dönemine ait mezar taşları, iki kümbeti ve özellikle çerçeveli... kapaklı, başlı ve lahit tipindeki mezarlar ile bitkisel ve geometrik motifli mezar taşları, dönemin taş işçiliği ve süsleme sanatında önemli örneklerinden oluşturmaktadır. Yine bize arkeologların ifade ettiği kadarıyla; bu mezarlık aynı zamanda Bitlis Ahlat’taki Selçuklu Meydan Mezarlığı ile de çağdaş olduğunu ifade ediyorlar. Dolayısıyla bu yönüyle de çok kıymetli bir alan olduğunu söylemem gerekir. Yine hepinizin bildiği gibi Seyyid Battal Gazi’nin de yine Malatya’mızda önemli faaliyetleri olmuştur. Ona atfen de bu mezarlık Kırk Kardeşler Mezarlığı olarak da ifade edilmektedir” ifadelerini kullandı.
"TÜM KURUMLARIMIZLA İŞ BİRLİĞİ İÇİNDEYİZ"
Kültür mirasının ihyasında çok sayıda kurumun ortak hareket ettiğini belirten Yavuz, "Valiliğimiz, Büyükşehir Belediyemiz, özellikle yine Müze Müdürlüğümüz, bunun yanında Kültür ve Turizm Bakanlığımızın onayı ile buradaki mezar taşlarının tekrar hayata geçirilmesi, ortaya çıkarılması, eğer zarar görenler varsa bunların tamir edilerek güzel bir şekilde ortaya çıkarılmasını amaçlıyoruz. Diğer taraftan Eski Malatya’da bulunan medreseler dahil olmak üzere, bunların rölövelerini çıkartmak suretiyle önümüzdeki yıllar içerisinde de bunların restorasyonlarını gerçekleştirerek Eski Malatya’yı; bugün Anadolu’da Selçukluların önemli izleri bulunan şehirlerin daha üzerinde eserler olduğunu ortaya çıkararak önemli bir tarihi turizm destinasyonu haline getirmeyi hedefliyoruz” şeklinde konuştu.
"KÜLTÜR VE TARİH TURİZMİ KAZANACAK"
Bölgedeki projelerin tamamlanmasıyla Malatya'nın turizmde büyük bir ivme yakalayacağını vurgulayan Yavuz, "Bunları gerçekleştirince inanıyorum ki; Arslantepe’siyle, Eski Malatya’sıyla, Ulu Cami’yle, Kervansaray’ıyla, medresesiyle, Kırk Kardeş Mezarlığı'yla ve diğer tarihi ve kültürel varlıklarıyla şehrimiz, özellikle kültür turizmi, tarih turizmi anlamında önemli bir değer kazanacaktır. Ben bu vesileyle Kültür ve Turizm Bakanlığımıza, Büyükşehir Belediyemize, Battalgazi Belediyemize, burada çalışan çok kıymetli hocalarımıza ve kazıyı yapacak arkeolog arkadaşlarımıza çok teşekkür ediyorum. Siz değerli basın mensuplarının tarihimize, kültürümüze ve medeniyetimize olan ilgisinden büyük memnuniyet duyduğumu ifade ediyorum. Sizlere de teşekkür ediyorum. Önce Türk-İslam eserlerini ayağa kaldıracağız. Kaynağımız, imkânlarımız varsa da elbette diğer eserleri de ayağa kaldıracağız ama önce biz, önce Türk-İslam medeniyeti diyoruz. İşte bunun da ilk adımını hep beraber burada atıyoruz. Kazı faaliyetlerinin hayırlı olmasını diliyorum, hepinize çok teşekkür ediyorum” sözlerini kullandı.
"ANADOLU’NUN TAPUSU MEZARLARIMIZDIR"
Basın mensuplarının kazı sürecinin ne kadar süreceğine yönelik sorularını yanıtlayan Vali Yavuz, "Uzun süreli bir iş. Kazı çalışmaları biliyorsunuz... Geçmişte de yapılan mezar taşları var, mezar taşları şu anda yandaki depoda. Ve özellikle şunu söylemek istiyorum: Yani işte 'Türkler taş işçiliğini bilmez' falan diye anlatıyorlar; Ahlat’taki mezar taşlarını gördüğünüzde Türklerin gayet iyi taş işçiliği ve sanatkârı olduğunu görürsünüz. Yine buradaki mezar taşlarını gördüğünüzde de mezar taşını işlemesi, yani taş işlemeciliği konusunda üstün bir meziyetleri olduğunu ifade etmem gerekir. Dolayısıyla her zaman arkeolojik kazılar uzun süren kazılardır. Ama hedefimiz burayı, ecdadımıza hürmet ve saygı anlamında —en önemli kısmı bu— çünkü Anadolu’nun tapusu mezarlarımızdır. O yüzden Anadolu’nun tapusu olan mezarlarımıza sahip çıkacağız. Onları her zaman rahmet, minnet ve şükranla yâd edeceğiz ve mezarı başlarında Fatihalarla, salavatlarla ecdadımızı anacağız” diyerek sözlerini tamamladı.
ROJBİN ASTEKİN
