6 Şubat 2023’te meydana gelen depremler Malatya’da binlerce binanın yıkılmasına ve ağır hasar almasına yol açtı. Birçok mahallede oturulabilir bina sayısı hızla azalırken, ayakta kalan sağlam konutlara ise yoğun bir talep oldu. Bu durum, kiralık daire fiyatlarının bir anda birkaç kat artmasına neden oldu. Depremin üzerinden yaklaşık 2,5 yıl geçmesine rağmen Malatya’da kiralık ev bulmak hala oldukça güç. Olanlar ise fahiş fiyatlarla kiraya veriliyor.
KONUT ARZI AZ, TALEP ÇOK
Malatya’da yaşanan kira krizinin temel sebeplerinden biri de depremin ardından yıkılan ve ağır hasar gören binaların yerine henüz yeterli sayıda konut inşa edilmemiş olması. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TOKİ tarafından yürütülen toplu konut projelerinin büyük kısmı hâlâ yapım aşamasında. Bu nedenle özellikle şehir merkezine yakın bölgelerde kiralık ev arzı son derece sınırlı. Mevcut sınırlı sayıdaki sağlam daireler ise yüksek fiyatlarla kiraya veriliyor.
VATANDAŞLAR ÇARESİZ
Malatya’da kiralık konut arayan vatandaşlar ise büyük bir çaresizlik içinde. Pek çok kiracı, yüksek fiyatlar nedeniyle şehir merkezinden uzak köylere ya da çevre ilçelere taşınmak zorunda kaldı. Bazı aileler ise birden fazla hane olarak aynı evde yaşamak zorunda kalıyor. Kiracıların en büyük şikayeti ise fırsatçılık yapan bazı ev sahiplerinin, konut azlığını fırsata çevirerek fahiş fiyatlarla ev kiralamaya çalışması.
Deprem sonrası Malatya’ya farklı illerden gelen ve görev yapan memurlar da kiralık ev bulmakta zorluk çekiyor. Bu nedenle kamu çalışanlarının önemli bir kısmı, iş yerlerine uzak bölgelerde ya da konteyner kentlerde barınmak zorunda kalıyor.
KİRA ARTIŞ ORANI YÜZDE 43,23
Öte yandan TÜİK tarafından açıklanan Temmuz ayı kira artış oranı işyerleri ve konutlar için yüzde 43,23 oldu. Yasal sınır gereği 1 Temmuz 2024 itibariyle konut kiralarında uygulanan yüzde 25 zam sınırı sona ererken, artık TÜFE’nin 12 aylık ortalamasına göre kira artışı yapılacak. Bu oran iş yerleri için de geçerli olacak. Malatya’da ise halihazırda kontrolsüz artan kiralar, bu oranla birlikte daha da yükselebilir.
EMLAKÇILAR UYARIYOR
Malatya’daki emlakçılar, deprem sonrası yaşanan konut arzı sıkıntısına dikkat çekerek, önümüzdeki dönemde daha ciddi bir barınma krizinin yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle yeni konut projelerinin hızla tamamlanmaması halinde, kiralık ev bulmanın çok daha güçleşeceği ve mevcut kiraların daha da artacağı ifade ediliyor.
ÇÖZÜM BEKLİYORLAR
Depremin üzerinden geçen zamanın ardından Malatyalılar, barınma sorununa acil çözüm bulunmasını talep ediyor. TOKİ konutlarının hızla tamamlanması, yeni konut projelerinin başlatılması ve kiralık ev fiyatlarına dair düzenlemeler yapılması yönünde beklentiler artarken, vatandaşlar bir yandan da fahiş fiyat artışlarına karşı denetimlerin artırılmasını istiyor. Malatya’daki kira krizi, yalnızca barınma hakkı açısından değil, şehrin ekonomik ve sosyal dengeleri açısından da ciddi bir sorun olmaya devam ediyor.
Muhabir: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ
