Türkiye'de yaklaşık 10 bine yakın kişinin mücadele ettiği Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) hastalığı, motor sinir hücrelerini hedef alarak zamanla kasların güçsüzleşmesine ve yaşamı tehdit eden solunum sorunlarına yol açıyor. Kesin tedavisi henüz bulunmayan hastalıkta erken tanı ve multidisipliner takip büyük önem taşırken, Malatya Turgut Özal Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalından Doktor Öğretim Üyesi Yusuf Ziya Demir, ALS hastalığı hakkında önemli bilgiler verdi.

ALS hastalığı nedir, belirtileri nelerdir, tanısı ve tedavisi nasıl yapılır konularını açıklayan Nöroloji Anabilim Dalından Doktor Öğretim Üyesi Yusuf Ziya Demir, ALS hastalığının bir diğer adıyla motor nöron hastalığı olduğunu söyledi.

“40 YAŞINDAN ÖNCE ORTAYA ÇIKMASI NADİR BİR DURUMDUR”

“Aslında motor nöron hastalıklarının en sık görülen formu olduğu için direkt bu isimle de anılmaktadır” diyen Dr. Demir,

“ALS hastalığı genellikle 50-60'lı yaşlarda görülmekte olup, genetik bir yatkınlık yoksa 40 yaşından önce ortaya çıkması nadir bir durumdur. Hastalık, motor nöronlarımızda gelişen hasar ve bu hücrelerin ölümüyle başlar; buna bağlı olarak da kas erimeleri ve güçsüzlük ortaya çıkar. Genellikle her 100 bin kişide 4-5 kişide görülen bu hastalık, mevcut projeksiyonlara göre Türkiye'de yaklaşık 5 bin ile 10 bin arasında hastanın olduğunu gösterir”

dedi.

“KASLARDA ZAYIFLAMA, ERİME VE BUNA BAĞLI GELİŞEN GÜÇSÜZLÜKTÜR”

​Hastalığın temel belirtilerini ve tanısının nasıl konulduğunu anlatan Dr. Demir,

“Hastalığın temel belirtileri, motor nöronlardaki kayıplardan sonra bu nöronların uyardığı kaslarda zayıflama, erime ve buna bağlı gelişen güçsüzlüktür. Bu güçsüzlük ilk olarak istemli kaslarda başlayıp, daha sonra istemsiz olarak çalışan yutma ve solunum kaslarına da yayılır. Solunum ve yutma kasları etkilendiğinde ise yutma güçlüğü, ses kısıklığı ve solunum yetmezliği gibi ciddi belirtiler baş gösterir. Hastalığın tanısı; kas güçsüzlüğü, kas erimeleri, yutma güçlüğü, ses kısıklığı ya da solunum yetmezliği gibi uygun klinik bulguların varlığında EMG (Elektromiyografi) eşliğinde konulur EMG işlemi hastanemizde, yani Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ‘iğne EMG’ şeklinde güvenle uygulanır. Ayrıca bu cihazımızla diğer motor nöron ve nörolojik hastalıkların testleri de yapılabiliyor”

diye konuştu.

“İLERLEYİCİ BİR HASTALIK OLDUĞU BİLİNİYOR”

​Tedavilerin hastalığı yavaşlatmaya yönelik olduğunu söyleyen Dr. Demir,

“Mevcut bilimsel bilgiler ışığında hastalığın kesin bir tedavisi bulunmamaktadır ve ilerleyici bir hastalık olduğu biliniyor. Günümüzdeki tedaviler, hastalığın sürecini yavaşlatmaya yöneliktir. Tedavide FDA tarafından onaylanmış olan Riluzol ve Edaravon adlı iki molekül mevcuttur. Belirttiğimiz gibi, bunlar sadece hastalık sürecini yavaşlatan ilaçlardır; hastalığı tamamen ortadan kaldıran bir ilaç henüz bulunmuyor. Hastalığın ilerleyen evrelerinde yutma güçlüğü ya da solunum yetmezliğine yönelik olarak yardımcı cihazlara ihtiyaç duyulur. Bu aşamada multidisipliner bir yaklaşımla Göğüs Hastalıkları veya Kulak Burun Boğaz (KBB) gibi diğer branşlardan da destek alarak hastalarımızı yönlendirmekteyiz”

açıklamasında bulundu.

​“BUNLAR TEK BAŞINA ALS HASTALIĞININ BİR BELİRTİSİ DEĞİL”

​Her kas seğirmesinin ALS hastalığı olmadığını kaydeden Dr. Demir sözlerini şöyle sonlandırdı:

“Hastalığın seyrinde görülebilen kas seğirmelerine ayrı bir parantez açmak istiyorum. Seğirmeler sağlıklı insanlarda da sıklıkla görülebilir. Kas güçsüzlüğü ve kas erimesi eşlik etmeyen seğirmeleri biz ‘iyi huylu seğirmeler’ (benign fassikülasyon) olarak değerlendiriyoruz. Bunlar tek başına ALS hastalığının bir belirtisi değildir. Özellikle genç yaştaki insanlarda seğirme şikâyeti yaşadıklarında internetten araştırma yapmakta ve ALS'de de seğirme görüldüğünü okuyunca büyük bir işeye kapılmaktadır. Kas güçsüzlüğü veya erimesi olmayan seğirmelerin hastalık belirtisi olmadığını tekrar vurgulamak isterim. Bu nedenle vatandaşlarımızın gereksiz yere endişelenmemeleri adına, internetteki bilgi kirliliğine itibar etmek yerine bir nöroloji ekibine başvurmalarını öneriyoruz.”

HÜSEYİN KOCAMAN