Deprem sonrası Malatya’nın yerinde dönüşüm umutlarının simgesi olan Çırmıktı Çarşısı, bilgi kirliliği, dar çıkar baskıları ve toplumsal mutabakatın sağlanamaması nedeniyle askıya alındı; Malatya , tarihî kimliğini ayağa kaldıracak büyük bir vizyon projesini kaybetti.

Çırmıktı Çarşısı meselesinin basit bir kentsel dönüşüm projesi olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Geçit, sürecin Malatya’da çok daha derin, çok katmanlı ve siyasal sonuçlar doğuran bir noktaya evrildiğini söyledi.
“Depremden sonra Malatya’da en temel sorulardan biri şuydu: Yerinde dönüşüm mü yapacağız, yoksa insanları rezerv alanlara mı göndereceğiz? Çırmıktı Çarşısı bu sorunun tam merkezinde yer aldı” diyen Geçit, Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er ile birlikte bu süreci klasik bir yık-yap anlayışıyla değil, kentin kimliğini ayağa kaldıracak bir vizyonla ele aldıklarını ifade etti.
“AMACIMIZ RUHSUZ BETONLAR DEĞİL, TARİHİ BİR ÇARŞIYDI”
Geçit açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Biz Çırmıktı’yı beton bloklarla doldurulmuş ruhsuz bir ticaret alanı olarak değil, Yeşilyurt evlerini andıran, tek ve iki katlı, yatay mimariye sahip, esnafın yerinde kalacağı, Malatya’nın belleğini yaşatacak bir tarihi çarşı olarak planladık. Amacımız kimseyi yerinden etmeden, herkesin hak sahibi olduğu bir dönüşüm modeliydi.”
“200 METREKARENİN ALTINDAKİ PARSELLER BÜYÜK RİSK OLUŞTURUYORDU”
Ancak sürecin bu noktadan sonra teknik olmaktan çıktığını ve siyasi–toplumsal bir kırılmaya dönüştüğünü belirten Geçit, Çırmıktı ve Gündüzbey bölgelerinde yaşanan mülkiyet sorunlarına dikkat çekti.
Geçit,
“Bu bölgelerde parsellerin yarıya yakını 200 metrekarenin altındaydı. Mevzuata göre imar verilmesi neredeyse imkânsızdı. Buna rağmen ‘herkes kazansın, kimse İkizce’ye gitmek zorunda kalmasın’ diye büyük bir risk aldık. Yaklaşık 43 milyarlık bir kaynak ayırdık. Uluslararası ödül alabilecek nitelikte bir proje hazırladık ve Bakanlık desteğini de aldık”
dedi.

“BİLGİ KİRLİLİĞİ SÜRECİ SİYASİ PROTESTOYA DÖNÜŞTÜRDÜ”
Ancak sahada farklı bir sürecin işlediğini dile getiren Geçit, bilgi kirliliğinin süreci tıkadığını ifade ederek,
“Bazı gruplar projeyi ya anlamadan ya da bilinçli şekilde çarpıtarak ‘mülklerimiz elimizden alınacak’, ‘hak kaybı yaşanacak’, ‘çarşı tamamen yıkılacak’ gibi söylemler yaydı. Teknik gerçekler değil, korkular konuşulmaya başlandı. İşte bu noktada Çırmıktı meselesi bir şehircilik projesi olmaktan çıkıp siyasi bir protesto alanına dönüştü”
sözlerine yer verdi.
“‘SAMİ ER İSTİFA’ SLOGANLARI HALKIN TAMAMINI YANSITMIYORDU”
Kışla Caddesi ve çevresinde yaşanan olaylara da değinen İlhan Geçit, kamuoyunda sıkça dile getirilen “Sami Er istifa” sloganlarının gerçeği yansıtmadığını vurguladı.
Başkan İlhan Geçit,
“Kışla Caddesi’ni boşaltamadık. Orada bağıranlar oldu, ‘Sami Er istifa’ diyenler oldu. Ama bu Malatya halkının tamamının sesi değildi. Belirli menfaat gruplarının oluşturduğu bir baskıydı. O gün bağıranların büyük bir kısmı bugün Saray Mahallesi projesini sessizce izliyor”
sözlerini kaydetti.
“ZORLA DEĞİL, RIZA İLE DÖNÜŞÜM”
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er’in sürece yaklaşımının da altını çizen Geçit, zorla dönüşüm anlayışını hiçbir zaman benimsemediklerini söyleyerek,
“Sami Başkanımızla ortak duruşumuz çok netti. Vatandaş istemiyorsa, ne kadar güzel olursa olsun, o projeyi zorla yapamazsınız. Biz ‘zorla dönüşüm’ değil, ‘rıza ile dönüşüm’ dedik. Gerginliği tırmandıracak hiçbir adım atmadık”
dedi.
“MALATYA BÜYÜK BİR VİZYON PROJESİNİ KAYBETTİ”
Ancak toplumsal mutabakatın sağlanamaması nedeniyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2024 yılında projeyi iptal etmek zorunda kaldığını belirten Geçit, Malatya’nın büyük bir fırsatı kaçırdığını ifade etti.
Geçit,
“Bu şehir belki de son yılların en büyük vizyon projelerinden birini kaybetti. Çırmıktı, Malatya’nın yeniden doğuşunun simgesi olabilirdi. Ama bu dosya kapanmadı, sadece ertelendi”
dedi.
“BU BİR BAŞARISIZLIK DEĞİL, DEĞİŞİM SANCISIYDI”
“Sami Er istifa” sloganlarının bugün daha net okunabildiğini söyleyen Geçit, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu sloganlar bir başarısızlığın değil, değişimin yarattığı korkunun ve sancının dışavurumuydu. Bugün Saray Mahallesi başta olmak üzere Malatya’nın birçok noktasında ortak akılla çok güzel işler yapılıyor.”
“ÇIRMIKTI MESELESİ MALATYA’NIN GELECEĞİDİR”
Açıklamasının sonunda Çırmıktı Çarşısı’nın Yeşilyurt Belediyesi’nin gündeminden düşmediğini vurgulayan İlhan Geçit,
“Ortak akıl oluştuğunda, bilgi kirliliği ortadan kalktığında ve vatandaş ‘evet’ dediğinde biz yine Çırmıktı’da olacağız. Çünkü bu mesele bir çarşı meselesi değil, Malatya’nın geleceğidir”
ifadelerini kullandı.
Muhabir: SİNEM HATUN DAVUT
