Hekimhan Ziraat Odası Başkanı Hacı Parmaksız Coğrafi işaret belgesine sahip Hekimhan Cevizine yönelik Duruş Meyda’ya özel bir takım açıklamalarda bulundu.

“HEKİMHAN CEVİZİ MARKA OLARAK ZEDELENDİ”

Açıklamasında Hekimhan cevizinin geleceğine yönelik konuşan Başkan Hacı Parmaksız,

“ Maalesef Hekimhan’da ceviz bitti ve ağaçlarımız kurudu. Yani yüksek kesimdeki ağaçlarımız kurudu. Çiftçilerimiz bahçelerinden ceviz ağaçlarını söktüler. Birkaç tane kapama bahçemiz vardı, onları da söktüler. Yaklaşık şu anda iki tane belli kapama bahçemiz kaldı. Hekimhan cevizi bizim için önemli ve Hekimhan’ın tescilli bir ürünü. Yüzde 63 yağ oranı, yüzde 42 aromasıyla dünyada eşi benzeri olmayan bir ürüne sahibiz. Fakat şu anda, 12 Nisan'da yaşanan don felaketinden dolayı ağaçlarımız kurudu. Özellikle yaşlı ağaçlarımız kurudu ve yaprak açamadı, artık 2 yılda kendini toplayamaz. Yani 2026'da da ceviz ağaçlarımız ürün vermez. O yüzden üreticilerimiz mağdur durumda.  Çiftçilerimizin kapama bahçeleri yok, ceviz ağaçları bizim sadece su kenarlarında ve kayısı bahçesi kenarlarına dikilen bir ağaç türü. Ama her bahçesi olanın da, en kötü ihtimalle 25-30 ceviz ağacı vardır. Ceviz meşakkatli bir iş olduğu için, bizim cevizimiz bir numara oluyor, ama yurt dışından getiriyorlar cevizi, bizim cevizlerimizi değerini düşürüyorlar. Yani fiyatı indirdikleri için bizim cevizler bu sefer değersizleşiyor. Çiftçilerimiz o yüzden meşakkatli işten vazgeçiyor. Şu anda olanı da söküyorlar. Çiftçiler ceviz ağacı yerine kayısı ağacı dikmeye devam ediyor. 2024 yılında cevizimizin rekoltesi 1944 ton. Bu, tüm Hekimhan için geçerli. Ama bunun bir kısmı, Orcik gıdası için, cevizlerimiz yaş olarak gidiyor. Yaş cevizlerimiz genellikle Antep'e, Elazığ'a, Malatya’ya ve daha değişik illere gidiyor. Geriye kalan da iç piyasada tüketiliyor. Biz cevizi ihraç etmiyoruz. Yani biz genelde büyük şehirlerdeki cevizi bilen kurumlara gönderiyoruz, ya da Malatya'da Şire Pazarı'na götürüp orada satışını gerçekleştiriyoruz. 2025 ve 2026 Hekimhan cevizi için rekoltesi sıfır. Çünkü ağaçlarımızı kurudu ve kuruyan ceviz ağaçları tekrardan canlanmıyor. Hekimhan cevizi marka olarak zedelendi. Çünkü şu anda meyve yok. Yani Hekimhan cevizini iki yıl daha yiyemeyeceğiz. Yani ileri dönük olarak bizim işimiz zaten üstü açık bir fabrika. Ne olacağını bizde bilemiyoruz. Çünkü her sene bir şeyle karşılaşıyoruz, ya dolu vuruyor ya da don muhakkak bir şeyle karşılaşıyoruz”

ifadelerine yer verdi.

“DEVLETİN, BİR AN ÖNCE YERALTI SULARININ ÇEKİLMESİNE ENGEL OLMASI GEREKİYOR”

Ceviz yetiştirmenin zor olduğuna vurgu yaparak sözlerine devam eden Başkan Hacı Parmaksız son olarak şunları kaydetti:

“Çiftçimiz ceviz ekimi kolay kolay yapmaz. Çünkü ceviz çok meşakkatli bir iş. Ceviz ağacı 3-5 senede meyve veren bir ağaç değil. Nereden baksan 15 yıl beklemen lazım ki normal bir meyve versin. Ceviz ağacı 400-500 yıl yaşayan bir ağaç türü. Ceviz ağacı yaşıyor ama suyla yaşıyor. Su olmazsa ceviz yaşamaz. Kayısı gibi değil. Cevizin büyümesi ve meyve vermesi için su, gerekli. Yağmur ve kar yağmadığı için su sıkıntısı yaşıyoruz; bu durum küresel ısınmadan kaynaklanıyor. Ceviz de su ağacı olduğu için maalesef Hekimhan cevizi artık yavaş yavaş bitme noktasına gider. Küresel ısınmadan dolayı bizim akarsularımız ve çeşmelerimiz kurudu. Ama şunu devletin iyi hesap etmesi lazım. Devlet yetkililerinin bu yeraltı sularına insanlar çok fazla sondaj vuruyor. Buna engel olmaları gerekiyor. Yarın o da biterse, obruklar başlayacak. Obruklar başlayınca çökme başlayacak. Bu da daha kötü bir sonuca gidecek. Sivas'ta şu anda obruklar başladı. Yeraltı suları çekile çekile boşalıyor. Yani devletin, bir an önce el atıp yeraltı sularının çekilmesine engel olması gerekiyor.30.09.2025 tarihi itibariyle çiftçilerin borç ödeme süreçleri başladı. Bankalar, geciken ödemelere oldukça yüksek faiz uyguluyorlar. Zirai don ödemeleri vatandaşa bir cebinden verilip, diğer cebinden alınacak. Ziraat Bankası ile Tarım Kredi Kooperatifi'ne olan borçları şu anda yüksek faizle çalışıyor.  Vekiller bu çiftçinin karşısına ne şekilde gelecekler, bilmiyorum. Biz o kadar mücadele ettik. Yani Ziraat Odaları, Tarım İl Müdürlüğü, tabi o dönem vekiller de aynı mücadeleyi yaptı ama zamanında ödeme yapılmadığı için insanlar şu anda mağdur oldu, daha da mağdur olacak.”

MUHABİR: HANİFE SARI