Hekimhan’da binlerce dönüm araziye yayılan ceviz bahçeleri, artan maliyetler ve ithal ürün baskısı nedeniyle zor günlerden geçiyor. Yaklaşık 50 bin dekar alanda üretim yapılan ilçede çiftçiler, emeklerinin karşılığını alamadıklarını belirtirken bazı üreticilerin ceviz ağaçlarını sökmeye başladığı ileri sürüldü. Kendine özgü aroması ve kalitesiyle öne çıkan Hekimhan cevizinin geleceği için gözler yetkililerin atacağı adımlara çevrilirken Hekimhan cevizinde başlanan hasat ve ceviz üreticilerinin içinde bulunduğu duruma Malatya Sonmanşet gazetesine anlatan Hekimhan Ziraat Odası Başkanı Hacı Parmaksız önemli açıklamalarda bulundu.

Şu anda Hekimhan’da yaklaşık 50 bin dekar alanda ceviz üretiminin yapıldığını ifade eden Hekimhan Ziraat Odası Başkanı Hacı Parmaksız, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı bu alanlarda yaklaşık 500 bin ceviz ağacının bulunduğunu tahmin ettiklerini söyledi.

“GEÇEN YIL ÜRÜN ALAMAMIŞTIK”

Ceviz rekoltesinin henüz netleşmediğini ve hasadın devam ettiğini belirten Parmaksız, “Ağaçların durumuna bakacak olursak; bir kısmında meyve var, bir kısmında yok, bir kısmında ise rekolte çok güzel. Yani ortalama verim bölgelere göre farklılık gösteriyor. Tam hasat döneminin başında olduğumuz için henüz kesin miktarımız belli değil ancak ilerleyen gün ve haftalarda durum netleşecektir. Ağaç başına ortalama 20-30 kilo civarında ceviz almayı hedefliyoruz. Bu hesapla bu yıl ortalama 120 bin ton civarında bir rekolte bekliyoruz. Geçen yıl zirai don nedeniyle ne yazık ki ürün alamamıştık” diye konuştu.

Şu anda piyasada cevizin kilosunun 300 TL'den satıldığını dile getiren Parmaksız, bir teneke cevizin yaklaşık 7 kilo geldiğini ve bu yıl bir teneke cevizin 2 bin-2 bin 100 TL civarında alıcı bulduğunu ifade etti.

“AYNI KALİTEYE ULAŞMAK MÜMKÜN DEĞİL”

Hekimhan cevizinin öne çıkan özelliklerini de anlatan Parmaksız, “Hekimhan cevizi, yüzde 63 yağ oranı ve yüzde 48 aroma değeriyle dünyada birincidir. Türkiye’deki veya dünyadaki hiçbir cevizin yağ oranı ve aroması Hekimhan ceviziyle kıyaslanamaz; tadına bakıldığında bu fark hemen anlaşılır. Ayrıca ‘keten gömlek’ olarak tabir edilen son derece ince kabuklu bir yapıya sahiptir. Ancak iklimsel faktörler çok önemli. Hekimhan cevizi buranın rakımına ve iklimine özgüdür. Kozdere’den veya Saz’dan fidanı alıp başka bir bölgeye diktiğinizde aynı kalitede ürün elde edemezsiniz; yapısı değişir. Ancak yüksek ve iklimi benzeyen yerlerde aşılama yöntemiyle benzer sonuçlar alınabilir fakat Malatya ikliminin dışında aynı kaliteye ulaşmak mümkün değil” söylemlerine yer verdi.

“Ne yazık ki Ukrayna, İran gibi ülkelerden ve farklı coğrafyalardan iç piyasaya yoğun bir şekilde ceviz getiriliyor” diyen Parmaksız, Hekimhan cevizini ve Malatya ekonomisini tehdit eden problemi anlattı.

“FİDAN TRANSFERLERİ DE AYRI BİR SORUN”

Yurtdışından gelen cevizlerin Hekimhan cevizinin kalitesini düşürdüğünü ileri süren Parmaksız, “Bu durum hem iç piyasamızı hem de cevizimizin kalitesini ve değerini düşürüyor. Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığının bu konuya derhal el atması gerekmektedir. Aksi takdirde üreticimizin emeği zayi olacak. Çiftçimiz zaten yüksek girdi maliyetleriyle mücadele ediyor. İlaç, mazot, gübre ve işçilik fiyatları hat safhaya ulaşmış durumda. Ülkemizde zaten tarımsal işçilikte ciddi sıkıntılar yaşanırken ve girdi maliyetleri bu kadar yüksekken dışarıdan ürün getirilmesi, üretim yapan çiftçimizin ekmeğiyle oynamaktır. Bunun yanı sıra fidan transferleri de ayrı bir sorun. Bizim kayısı fidanlarımızı ülke dışına çıkardılar ve şu an Malatya kayısısıyla rekabet eder hale geldiler. Bunları yapan kişiler de bürokrasi de yanlış yapıyor; Malatya'ya yazık ediliyor” ifadelerine yer verdi.

“YETKİLİLERİ SON DERECE DUYARLI OLMAYA DAVET EDİYORUM”

Dışarıdan ürün getirilmemesi için yetkililere çağrıda bulunan Parmaksız sözlerini şöyle sonlandırdı:

“Ceviz ticareti yapan ihracatçılara ve yetkili kurumlara çağrıda bulunuyorum: Dışarıdan ürün getirilmesin. Memleketimiz zaten 6 Şubat depremiyle büyük bir yıkım yaşadı. Bu şartlar altında dışarıdan ürün getirilerek Malatya çiftçisinin ürettiği ürünün değeri düşürülüyor. Üretici zor zar ayakta durmaya çalışırken emeğinin karşılığını alamayınca bu sefer ağaçlarını sökmeye başlıyor. Nitekim Hekimhan'da sırf bu zararlar ve belirsizlikler yüzünden bahçesini söken üreticilerimiz oldu; engel olamadık. Ceviz ağaçlarımızın sökülmemesi, Hekimhan’ın ve çiftçimizin gelirinin elden gitmemesi için yetkilileri son derece duyarlı ve dikkatli olmaya, gereken tedbirleri ve denetimleri acilen almaya davet ediyorum.”

MUTLU SARIGÜL