7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerin ardından neredeyse yok olan Malatya merkezinde yapılaşma çalışmaları devam ederken, ortaya çıkan çarşıda merkezine de tepkiler çığ gibi büyüyor. Malatya Çarşısı başta dükkânlar olmak üzere dar yolları, nedeniyle eleştirilerin odak noktası haline gelirken, Malatya Sonmanşet gazetesine konuşan İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu (İMKON) Genel Başkan Yardımcısı ve Malatya İnşaat Müteahhitleri Derneği (MİMDER) Başkanı Mehmet Bülbüloğlu, önemli açıklamalarda bulundu.

Deprem sonrası çarşı merkezinin neredeyse tamamen yıkıldığını hatırlatan MİMDER Başkanı Mehmet Bülbüloğlu, çarşı merkezin eski halinin karmaşık ve keşmekeş bir halde olduğunu anımsattı.

“YAPILAR ESKİYDİ”

Depremin aslında çarşı merkezi için bir fırsat sunduğunu dile getiren Bülbüloğlu, “Binalar iç içe, yollar dar ve yapılar eskiydi. Malatya'nın yeniden daha düzenli, inşa edilmesi yönünde deprem bize bir yerde bir fırsat sundu. Tabii ki biz maalesef yine bu fırsatı değerlendiremedik. Şu anda çarşı merkeziyle alakalı yeni yeni serzenişler çıkmaya başladı ama artık iş işten geçti bir yerde. Çünkü doğru planlama ve doğru projeyle bunun en başta yapılması gerekiyordu. Burada yerel aktörlerin, sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınarak projeler çizilse, kapalı kapılar ardında bu projeler oluşturulmasaydı bugün Malatya hakkında bunları biz konuşmuyor olurduk” şeklinde konuştu.

“BU İŞLERİN BU KADAR BASİT OLMAMASI GEREKİR”

Malatya inşa edilirken yapılan işlerin bu kadar basit olmaması gerektiğini belirten Bülbüloğlu, “Ben bir esnaf çocuğu ve bir Malatyalı, bir Malatya aşığı birisi olarak da şimdi baktığımda hakikaten içim acıyor. Bugün binaların birbirine olan mesafesi, binaların çarpık yapılaşması yani bir düzen, intizam olmaması, bomboş bir araziye yeniden neden bu şekilde bir plan yapılır anlaşılmış değil. Bugün geçtiğimiz günlerde sosyal medyada Maraş’ın çarşısıyla Malatya'nın çarşısı yan yana konulup, karşılaştırılmıştı. Yani birinde bu kadar düzenli yapılırken Malatya böyle çapraz, çarpık bir yapılaşmanın neden tercih edildiğini anlamak hakikaten çok zor. Hadi bu şekilde yapıldı. Şimdi dış cephesine bakıyoruz görselde gördüğümüz projeyle, yerinde uygulanan proje arasında dağlar kadar fark var. Yani bir okul, bir askeriye binası gibi dümdüz boya yapılmış, iş merkezli siluetinden uzak hakikaten Malatya halkının beğenmeyeceği, tasvip etmeyeceği, içine sinmeyeceği bir proje ve bir dış cephe görseli bir söz konusu. Yani geçtiğimiz günlerde bir dış cephede doğal taş kaplaması yapıldı, sonra yeniden söküldü. Malatya yeniden inşa edilirken bu işlerin bu kadar basit olmaması gerekir” diye konuştu.

“EMLAK KONUT YETKİLİLERİNE BUNLARI SÖYLEDİK”

Diyarbakır’ın Sur ilçesinin çarşısını örnek veren Bülbüloğlu, şunları ifade etti:

“Bu konuda hakikaten bizler de çok üzülüyoruz ve birkaç toplantıda özellikle son Kent Konseyi toplantısında Emlak Konut yetkilileriyle görüştük. Bunları dile getirdim. Bugün Diyarbakır’ın Sur ilçesindeki çarşıya hakikaten imrenerek bakıyoruz. O çarşı oranın kültürüne, yöresine özgün gayet güzel bir mimari tasarımda yapılmış ama Malatya’nın çarşısı neden bu şekilde yapıldı ve niye böyle yapılıyor hakikaten bu kadar işin içerisinde olmamıza rağmen anlayamıyoruz. Ama bir Malatya olarak ve bir esnaf çocuğu olarak Malatya çarşısının bu dış görselini kabul etmediğimi bir kez daha ifade etmek istiyorum. Bu çarşı merkezi projelerinin dış cephesiyle alakalı yeniden görsel çalışması yapılıp, bir iş merkezi ve çarşı hüviyetine bürünmesi gerektiğini söylüyorum. Dükkânlar çok dar. Geçen gün bir inceleme heyetiyle gezdik. Nasıl bu kadar küçük, küçük dükkânlar yapılır, hakikaten anlamak mümkün değil. Dediğim gibi Malatyalıdan, Malatyalı mimardan, Malatyalı mühendisten, Malatya sivil toplum örgütlerinden uzak bir zihniyetle bence zamanında bir proje yapılmış. Daha sonra gelen yerel aktörlerin ise belki bunu düzeltmek için zamanı yok, bunun için artık çok geç, başlangıçta hata yapıldı ve bu hata şimdi de devam ediyor.”

“BU HATALARIN YAPILMAMASI GEREKİYOR”

Malatya’nın bu şekilde yapılaşmasına razı olmadıklarını ve bunun takipçisi olacaklarını söyleyen Bülbüloğlu, “Umudumuz yeni yapılan yerlerin bu hatayla yapılmaması. Şikâyetlerimiz, söylemlerimiz, birilerini eleştirmek veya yermek için değil, en azından yeni yapılan yerlerde bu hataların yapılmaması gerekiyor. Yol yakınken inşaatlar yeni başlıyor veya ihaleler yeni yapılıyorken Malatya’mızın daha düzenli, intizamlı, geniş, ferah, yolları geniş, mimarisi düzgün, şehrin kültürüne ve yapısına uygun mimaride yapılmasını arzu ediyoruz. Bunun için de ‘Bizler göreve hazırız’ diyoruz. Bizlere danışabilirsiniz, sizlerle teknik kadromuzu paylaşabiliriz, yorum yaparız, birlikte fikir üretiriz, istenirse gerekirse uygulama yaparız ama bizler Malatya’nın bu şekilde yapılaşmasına razı değiliz, bu yapılaşmayı istemiyoruz. Bunun da takipçisi olacağız” ifadelerine yer verdi.

“BAŞLANGIÇTAKİ PROJE KISMINDA HATA VAR”

Bugün istedikleri Malatya çarşısına ulaşamadıklarını kaydeden Bülbüloğlu, “Başlangıçta projelendirme kısmında hata var. Yani yerel yüklenici de yapsa, diğer bir müteahhit de yapsa, yapılaşma yine aynı şekilde yapılacaktı. Müteahhitler var olan proje üzerinde işi yapacaklardı. Ben çok iyi hatırlıyorum. Geçen yıl projelendirme aşamasında çarşı merkezinin proje mimarı Hilmi Güner Beyefendi geldiği zaman bizler birkaç yorumda bulunduk ama bunun hiçbir karşılığı olmadı. Sadece bizim değil, bazı sivil toplum kuruluş temsilcilerinin Malatya'nın hafızası olan insanların, geçmişten gelen, bu şehre hizmet etmiş, bu şehirde doğmuş, büyümüş insanların söylediği sözlerin kıymet bulmadığını gördük ve gelinen noktada zaten o günkü yapılan toplantının bugüne yansıması. Sözlerimiz, tavsiyelerimiz, yorumlarımız o gün dikkate alınmadı. Projeyi herkes bildiği gibi yaptı veya bunlar belki bazı menfaatler doğrultusunda yapıldı. Ancak bugün gelinen noktada istediğimiz Malatya çarşısına maalesef ulaşamıyoruz” şeklinde konuştu.

 

muhabir: TAHİR ÖZÇELİK