23 Eylül 2022 tarihli Resmi Gazete'de, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtların kolaylaştırılması amacıyla “Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” yayımlanarak yürürlüğe girmiş, Malatya Tarım İl Müdürlüğü tarafından ise çiftçilere, ziraat odalarına gidip belge için ücret ödemelerine gerek olmadığına dair bir açıklama yapılmıştı. Ancak o günden bugüne kadar geçen sürede, ziraat odalarından üyeliklerini sildiren birçok çiftçi için büyük bir tehlike ortaya çıktı. Bu tehlikeyi, Malatya Sonmanşet gazetesine konuşan Ziraat Odaları İl Koordinasyon Başkanı Yunus Kılınç, önemli açıklamalarda bulundu.

Geçtiğimiz yıllarda Tarım ve Orman Bakanlığının e-devlet üzerinden Çiftçi Kayıt Sitemini (ÇKS) yapmak için üreticilere bir kolaylık tanıdığını hatırlatan Kılıç, 2 yıldan bu yana çiftçilerin ÇKS’lerini bu sistemden yapıldığını söyledi.

“BİZ BİR MESLEK ODASIYIZ”

ÇKS kayıtları yapılırken bir karışıklık oluştuğunu ifade eden Kılıç, “Bu konu yanlış anlaşıldı. Bazı İl ve İlçe Tarım müdürlüklerinden yanlış açıklamalar oldu. Çiftçilere ‘Ziraat odalarına gitmenize ce ücret ödemenize gerek yok’ gibi açıklamalar yapıldı. Biz bir meslek odasıyız. Nasıl ticaret ve sanayi odaları, borsaları tek kanunla yönetiliyorsa bizlerde de aynı. Kanunen meslek odası belgesi almayan bir kişi devletin hiçbir hibesinden, desteğinden faydalanamaz. Fakat ÇKS’de bir açıklık ortaya çıkınca üreticiler ziraat odalarına gidilmeyecek diye düşündü. Çiftçiler e-devlet üzerinden ÇKS’sini yaptı ve bir karışıklık ortaya çıktı. Üretici ziraat odalarına kayıt olduğu zaman bunun BAĞ-KUR’u başlar. SGK, BAĞ-KUR girişi zorunludur. Üreticiler ziraat odalarından üyeliğini sildiler. Üyeliğini silen üreticiler ÇKS desteğinden faydalanmaya devam ettiler. Bu arada hem SGK’ya olan sorumluluklarını yerine getiremediler hem de ziraat odalarından meslek odası belgesi almadan kanun dışı hareket ederek destek aldılar” diye konuştu.

“ÇÜNKÜ ÇİFTÇİLER BUNU TAADDÜT EDİYOR”

E-devlet üzerinde yapılan başvurudaki maddeleri açıklayan Kılıç, “Çiftçilerimizin e-devlet üzerinden yaptığı başvuruda şu maddeler var: Birincisi ziraat odası üyesi olduğumu taaddüt ediyorum. İkincisi beyanlarımdan herhangi birisinin yanlış çıkması halinde 5 yıl tarımsal destek almamayı kabul ediyorum. Bu maddeleri işaretliyorlar. Dolayısıyla üreticiler bunları yaparken bilmeden ‘Ziraat odası üyesi olduğumu onaylıyorum’ diye taaddüt ediyor, ama ziraat odaları üyeliğinden çıktığı için beyanı yanlış olduğundan dolayı üreticilerimizin aldıkları destekleri tekrar iade etmesi gerekiyor. Ayrıca yanlış beyandan dolayı 5 yıl tarımsal desteklerden ceza durumuna düşeceği için, bu desteklerden faydalanamayacak. Çünkü çiftçiler bunu taaddüt ediyor” dedi.

“TAPU VE SGK’YLA ENTEGREYİZ”

Çelişkilerin üst üste geldiğini dile getiren Kılıç, “Biz de bu durumu Tarım ve Orman Bakanlığına defalarca ilettik. ‘E-devlet üzerinden başvuru yapılması çok kolay, güzel bir çalışma ama burada eksiklikler var’ dedik. Bu eksiklikler ise, ziraat odaları meslek odalarıdır, bunlarda belge almak zorunluluğu var, bu üreticilerin BAĞ-KUR girişleri mecburidir. Üreticiler ne zaman tarım yapmayı bırakırlarsa o zaman ziraat odasından üyeliğini sonlandırır ve BAĞ-KUR sigortasından da düşer. Bu tür eksiklilerden dolayı bu sorun Arapsaçına dönüştü. En son Tarım ve Orman Bakanlığıyla ‘ÇKS’ konusunda anlaştık. Tarım ve Orman Bakanlığı ÇKS başvurularını ziraat odalarına devretmeye başladı. Bu yıl Aydın, Edirne, Bartın gibi illerde ÇKS başvuruları ziraat odalarından yapılıyor. Bu pilot iller bu konuda başarılı oldu. Mesela ilçe tarımda müdürlüğünde ÇKS yaptığını zaman belge 20 günde alınırken, ziraat odalarında bu işlem aynı günde tamamlanıyor ve ertesi gün çiftçilere ÇKS belgesi veriliyor. Bu nedenle biz ziraat odaları olarak bunun altyapısını hazırlayıp gelecek yıl ÇKS siteminin tamamı ziraat odalarına geçireceğiz. Bunu Sayın Cumhurbaşkanımız 14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü’nde Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya talimat verdi. Ziraat Odaları Bilgi İletişim Sistemi (ZOBİS) hazır. Bu sitem üzerinden biz herhangi bir çiftçinin hangi tapular var görebileceğiz. Tapu ve SGK’yla entegreyiz. Üreticimiz bize üye oldu andan itibaren hem SGK girişini, hem de isterse çıkışını yapıyoruz. Çiftçinin üzerinden hem SGK hem de tapu yükünü alıyoruz. Bu kurumlardaki yoğunluğu azaltıyoruz. ZOBİS sitemini bu yıl e-devlete de entegre yaptık” ifadelerine yer verdi.

“ŞİKÂYET OLMADIĞI MÜDDETÇE BİR SORUN OLMAZ”

Ziraat odaları olarak çiftçilere uyarıda bulunan Kılıç, şunları kaydetti:

“Ziraat odaları olarak sizi uyarıyoruz. ÇKS başvuruları için 31 Aralık son gün. Bu günden sonra sistem kapanır ve hiçbir çiftçimiz ÇKS başvurusu yaptıramaz. Bundan dolayı bu ayın sonuna kadar tüm üreticilerimizin mutlaka Çiftçi Kayıt Sistemlerine girip kayıtlarını güncellemelerini istiyoruz. Bu yılki tarımsal destekler üretim planlamasıyla birlikte yüzde 300 arttı. Çiftçilerimiz ÇKS’lerini mutlaka yapılmalı ve ziraat odalarındaki aidatlarını yatırıp, üye güncellemelerini yapmaları zorunludur. Aksi halde yanlı, yalan beyan verdikleri için ve özellikle ziraat odalarına üyeliği olmayan çiftçiler geriye yönelik faizleriyle birlikte aldıkları destek paralarını ödemeleri gerekecektir ve SGK’dan da 2 asgari ücret cezai işlem uygulanacaktır. 2 yıl önce yapılan açıklamayla ziraat odalarından üyeliklerini sildiren çiftçilerin vebali uygulamada olan bu sistemi yanlış anlayıp ‘Ziraat odalarına gitmeseniz de olur’ diyenlerin boynuna. Çünkü Tarım ve Orman Bakanlığı böyle bir şey yapmadı. Biz ziraat odaları olarak biz bu olumsuzluğu irdelesek üreticilerimizin birçoğu hakkında cezai işlem uygulanacak. Çiftçiler aldığı paraları iade edeceği gibi 5 yıl da tarımsal desteklerden faydalanmayacak. Çiftçilerimizi uyarıyoruz, yanlış beyanda bulunmasınlar. Ziraat odalarından üyeliklerini silen çiftçilerimiz için geç kalınmış değil. Bu ay içerisinde üyeliklerini silmiş olsalar bile üyeliklerini yapıp, ÇKS’lerini oluştururlarsa bir şikâyet olmadığı müddetçe bir sorun olmaz.”

 

muhabir: TAHİR ÖZÇELİK