Dönemin vazgeçilmez temizlik malzemesinden birisi olan çalı süpürgesi, teknolojiye rağmen zamana ayak uydurmaya çalışıyor. Son yıllarda tohumu ekilmese de tek tük Malatya’nın hırdavatçılarında karşılaşılan bu süpürge, gelişen çağa da yavaş yavaş yenik düşeceğe benziyor. Uzun yıllardan bu yana süpürgecilik yapan Muzaffer Yıldırım isimli satıcı, bu süpürgelere olan talebin giderek azaldığına dikkat çekti.
Süpürgeciliğin ailesinden nesilden nesile geçen bir meslek olduğunu belirten Yıldırım, bu mesleği baba ve dedesinden öğrendiğini söyledi.
“KÖKLÜ BİR GEÇMİŞE SAHİP”
“Çocukluğumdan beri çalı süpürgesi yapımının her aşamasına şahit oldum” diyen Yıldırım, “Zamanında okuma imkânım olmadı ve ailemle birlikte bu mesleği sürdürmeye karar verdim. Bugün hâlâ çalı süpürgesi yapmaya devam ediyorum, ancak benden sonra bu işi sürdürecek birisinin olmaması içimde bir burukluk oluşturuyor. Çalı süpürgesi, Türkiye’nin hemen her köşesinde olduğu gibi Malatya’da da oldukça yaygın ve köklü bir geçmişe sahip. Eskiden her evin bir köşesinde mutlaka bir çalı süpürgesi bulunurdu. Hangi eve giderseniz gidin, özellikle 50 yaşın üzerindeki insanların evlerinde bu süpürgeyi görmeniz mümkündür. Genellikle balkonda ya da avluda bir köşeye bırakılmış şekilde bulunur. Şimdilerde teknolojinin hızla ilerlemesiyle birlikte modern elektrik süpürgeleri her eve girmiş olsa da, çalı süpürgesinin yeri hâlâ çok farklıdır” diye konuştu.
“YOLLARIN TEMİZLİĞİNDE RAKİPSİZDİR”
Çalı süpürgesinin sadece hırdavatçılarda bulunduğunu söyleyen Yıldırım, şunları kaydetti:
“Çalı süpürgesinin yaptığı temizliği başka hiçbir şey yapamaz. Kapı önünü süpürürsünüz, balkonu temizlersiniz, bahçedeki yaprakları toplarsınız; kısacası onunla yapılan işler, modern makineler yapamaz. Çalı süpürgesi, özellikle yolların temizliğinde rakipsizdir. Ancak maalesef, gelişen teknoloji ve değişen yaşam şartları, her şeyde olduğu gibi çalı süpürgesini de olumsuz yönde etkiledi. Eskiden bu işin her aşaması büyük bir emekle yapılırdı. Süpürge otları özenle seçilir, kurutulur ve ardından ustalıkla bağlanarak süpürgeler hazırlanırdı. Bugün ise bu süpürgelerin hazır halde gelmesi çok üzücü. Eskisi gibi süpürge otu tohumunu ekip yetiştiren de yok, bu işten geçimini sağlayanlar da. Çalı süpürgeleri artık eskisi kadar yaygın değil; sadece bazı hırdavatçılarda bulunabiliyor. Eskiden bir mahalle kültürü içinde süpürge yapımı büyük bir sosyal etkinlik gibiydi. Komşular bir araya gelir, süpürge yapımına yardım eder, sohbet edilirdi. Bugün bu gelenekler birer birer kayboldu. Özellikle deprem bölgesi Malatya’da artık bu süpürgeleri de bulmak çok zor. Sadece hırdavatçılarda satılıyor.”
muhabir: HÜSEYİN KOCAMAN
