6 Şubat depremlerinden sonra başta Malatyalılar olmak üzere şehir dışından Malatya’ya çalışmak için gelen insanlar kiralık ev ararken bu evlerin depreme ne kadar dayanıklı olduğunu bilmiyor. BU konuda bir öneri sunan Psikolog Hikmet Yıldız, bina kimliklerinin oluşturulması gerektiğini kaydetti.

Malatyalıların zor bir süreçten geçtiğine vurgu yapan Hikmet Yıldız, deprem öncesi bir pandemi dönemi olduğunu ve pandeminin hemen ardından deprem ile vatandaşların büyük bir travma yaşadıklarının altını çizdi. 

“ARTIK DUYARSIZLAŞMAYA BAŞLADIK”

Travma hakkında bilgi veren psikolog Hikmet Yıldız, “Travma çocuklukta yenilen 2 tokatın sonucunda oluşan bir şey değil ya da köpeğin üzerinize atlaması sonucu oluşan bir şey değil. Travma işlevselliği bozan bir şeydir. Biz travmaları; fiziksel travmalar, psikolojik travmalar, sosyal travmalar ve kültürel travmalar olmak üzere farklı şekillerde işliyoruz. Psikolojik travmaları da kendi arasında farklı şekillerde görebiliyoruz, akut travma, kronik travma, kompleks travma, toplumsal travma, ikincil travma, tıbbi travmalar olmak üzere birçok travma çeşidi vardır.  Hepimiz bir pandemi yaşadık, taziyesiz cenazeler vardı. Taziyelere gidemedik, taziye veremedik. Yakınlarını kaybeden insanlar, yakınlarının yanında olamadılar. Kimse ellerinden tutamadı, tek başlarına ya entübe edilmiş şekilde ya da bir yatakta tek başlarına yanlarında kimse olmadan bu dünyayı terk ettiler. Bu büyük bir travmaydı ve biz her gün televizyonlardan ölen insanların sayılarını gördük. Bunlar her gün karşımıza çıktı. Bu süreç uzun sürence artık duyarsızlaşmaya başladık. Artık ölenlere karşı herhangi bir şey hissetmemeye başladık. Empati duygumuzu kaybettik. Sosyal ilişkilerimiz gittikçe zayıfladı. Bir süre sonra artık insanlarla iletişim kurmamaya başladık. Çocuklarımız eğitimin anlamsızlığından bahsetmeye başladı. Evde babanın otoriter yapısı ortan kalktı ve eşler birbirini daha iyi tanıdı. Çok iyi tanıyanlar bağlılıklarını güçlendirdi, çok iyi tanımayanlarda kısa süre sonra boşandı. Bunların hepsi travma. Biz bu pandemi dönemini geçtikten sonra tam kendimize gelirken birbirimizle yavaş yavaş bir iletişim içerisine girmeye başlarken birden bire başımıza 2 büyük afet geldi. Bu 2 büyük afet bizleri derinden yaraladı. Pandemi döneminde evlerimizden çıkmazken depremde evlere giremez olduk. Konuşmalar ve televizyonlar üzerinden bütün o deprem sahnelerini izlemek bizim travmamızı katbekat artırdı” şeklinde konuştu.

“BUNU BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ YAPABİLİR”

Malatya’da hafıza mekanlarının oluşturulması gerektiğini söyleyen Yıldız, “2 yılın sonunda travma sonrası stres bozuklukları arttı. Depresyon ve kaygı bozuklukları oldukça fazla miktarda. Çocuklar tek başına yatamaz hale geldi. Daha çok annelerinin yanında yatmaya başladılar. Bu gibi travmaların tedavi edilmesi için stres yönetimi ve duygusal denge eğitimlerinin verilmesi gerekiyor. Hafıza mekanlarının oluşturulması gerekiyor. Bunu büyükşehir belediyesi yapabilir. Bu hafıza mekanlarında anıtsal yapılar olmalı, depremde hayatını kaybedenlerin isimleri anıtsal yapılar içerisinde dijital ekran aracılığı ile paylaşılabilir. Görsel ve işitsel içerikler olmalı. Kişisel hikayelerin anlatıldığı videolar olabilir. İnsanların deprem ile ilgili anılarını travma yaratmadan taze tutmak gerekiyor. Heykeltraşlarımız ve ressamlarımız psikologlar eşliğinde sosyologlarla birlikte deprem ile ilgili çalışmalar yapabilirler. Eğitici ve bilgilendirici odalar olmalı. Orada rehberlik edecek bir psikolog olmalı” ifadelerini kullandı.

“İÇİ RAHAT BİR ŞEKİLDE OTURABİLECEKTİR”

Son olarak hafıza mekanlarının yanı sıra bina kimliklerinin oluşturulması gerektiğine dikkati çeken Yıldız,  “Her binanın bir kimliği olmalı. Bu kimlikte o binada kullanılan betonun kalitesi, ne kadar demir kullandığı, hangi inşaat şirketi tarafından yapıldığı, kimlerin denetlediği buraya yazıldıktan sonra altına da ‘Bu bina belediyemizin güvencesi altındadır, rahatlıkla girebilirsiniz’ yazılabilir böylece başka şehirlerden Malatya’ya gelen insanlar içi rahat bir şekilde o binalarda oturabilecektir” açıklamasında bulundu.

 

muhabir: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ