İnşa edildiği dönemde içinde hayat bulguları olan ancak günümüze ne yazık ki, ulaşamayan bir çok önemli geleneksel ev olmasına karşın bazı evler de adeta yıllara meydan okuyarak günümüze kadar ulaşabilmiş vaziyette.
ZEMİN KATTA MUTFAK, KİLER, DEPO MEKÂNLARI YER ALMAKTA
Zamana direnen Malatya’nın geleneksel evlerinden biri de Saray Mahallesi Sinema Caddesi’nde bulunan Beşkonaklar 19 Nolu 5. Konak. İhtişamıyla görenlerini mest eden zemin ve birinci kat olarak iki kattan oluşan konak, taş temel üzeri kerpiç hımış duvar örgüdür. İç sofalı plan özelliği göstermektedir. Sokağa cephesi olup bahçesi bulunmaktadır. Konağa batı cephede yer alan çift kanatlı ahşap kapıdan aralık mekânına giriş sağlanmaktadır. Bu aralık bahçeye geçişe kadar devam eder. Zemin kat ve üst kat pencereleri ön cephede aynı özellikler göstermektedir. Kantamarlı/ devriyeli pencere özelliğine uymaktadır. Ana giriş kapısının üzerinde aydınlatma ve havalandırma amaçlı demir korkuluklu oval biçimde penceresi vardır. Ön cephe pencere düzenlemeleri cumba penceresi hariç, zemin kat ve üst katta aynı boyutlardadır. Sokağa bakan cephesinde oda boyu konsol çıkma yer almaktadır. Aralığın zemini taş döşelidir. Aralık mekânında girişten sonra sağ ve sol tarafta kış damı bulunmaktadır. Bu odalarda ahşap dolap ve davlumbazlı ocak yer almaktadır. Ayrıca duvarda niş de mevcuttur. Zemin kat odaları pencere düzenlemesi ile de aralık bölümüne açılmaktadır. Zemin katında aynı zamanda mutfak, kiler, depo mekânları da bulunmaktadır. Üst kata aralığın sonundan sol taraftan ahşap bir merdiven ile çıkılmaktadır. Bu ahşap merdiven ile üst katın iç sofasına ulaşılmaktadır. Odalar bu sofaya açılmaktadır. Kapı üstünde aydınlatma ve havalandırma amaçlı yapılmış oval şekildeki pencerede demir işçilik görülmektedir. Dolap kapaklarında ve ocaklarda bulunan külah şeklinde davlumbazlarda ahşap süslemeler görülür. Çatı altı saçaklarında ve aralığın devamında bahçeye ulaşılan bölümde ters tepelik şeklinde oyma ahşap süslemeler de görülür. Konağın arka cephesine bakan balkonunda ki ahşap oyma döşemeler yapıya farklı bir özellik katmaktadır. Yapı restorasyon geçirmiştir. Üst örtü önceleri düz toprak dam iken daha sonradan kırma çatı ile örtülmüştür. 19. yüzyıl sonlarına tarihlendirilmektedir.
Muhabir: HANİFE SARI
