Kelime anlamı itibarıyla "haram kılınmış, yasaklanmış" anlamına gelen Muharrem, İslam öncesi Arap toplumunda da kutsal kabul edilen dört aydan biridir. Bu ayda savaşmanın haram olduğu, insanların barış ve huzur içinde yaşadığı dönemler yaşanırdı. İslam'ın gelişinden sonra da bu kutsiyet devam etmiş ve Muharrem, önemli dini olaylarla birlikte manevi anlamını daha da derinleştirmiştir.

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.v), Muharrem ayını "Allah’ın ayı" olarak nitelendirmiş ve bu ayda ibadetlerin artırılmasını, özellikle oruç tutulmasını tavsiye etmiştir. Nitekim sahih hadislerde, Ramazan ayından sonra en faziletli orucun Muharrem ayında tutulan oruç olduğu bildirilmiştir.

AŞURE GÜNÜ VE TARİHİ ÖNEMİ

Muharrem ayının onuncu günü olan Aşure Günü, İslam tarihinde birçok önemli olayın yaşandığı rivayet edilir. Hz. Nuh’un tufandan kurtuluşu, Hz. Musa’nın Firavun’un zulmünden İsrailoğulları’nı kurtarması gibi hadiselerin Aşure Günü gerçekleştiği İslam kaynaklarında aktarılır.

Ancak Aşure Günü’nün en hüzünlü ve anlamlı yanı ise Kerbela Olayıdır. Hicri 61 yılında, 10 Muharrem’de Hz. Hüseyin ve beraberindeki 70'ten fazla Ehl-i Beyt mensubunun Kerbela çölünde Yezid’in ordusu tarafından şehit edilmesi, İslam tarihinin en acı olaylarından biri olarak hafızalara kazınmıştır. Bu hadise, özellikle Şii Müslümanlar arasında yas ve matem günleriyle anılırken, Sünni Müslümanlar da Hz. Hüseyin ve Kerbela şehitlerini dualarla yâd eder.

YAPILMASI TAVSİYE EDİLEN İBADET VE UYGULAMALAR

Muharrem ayı, Müslümanlar için ibadet ve tefekkür ayıdır. Bu ayda yapılması tavsiye edilen bazı ibadet ve davranışlar şunlardır: Peygamber Efendimiz’in sünneti doğrultusunda, özellikle Aşure Günü ve öncesi ya da sonrası bir gün oruç tutulması tavsiye edilmiştir. Hadislerde, “Aşure gününde oruç tutunuz ve Yahudilere muhalefet ediniz; bir gün öncesi ya da bir gün sonrası ile beraber tutunuz.” buyurulmuştur. Muharrem ayı, Allah’a yönelmek, geçmiş yılın muhasebesini yapmak ve yeni hicri yıl için güzel dileklerde bulunmak için fırsattır. İhtiyaç sahiplerine yardım etmek, aşure pişirip dağıtmak ve toplumsal dayanışmayı güçlendirmek bu ayda önemlidir. Hz. Hüseyin ve Kerbela şehitleri için dualar okumak, onları rahmetle yâd etmek, özellikle Kerbela'nın hatırlattığı zulme ve haksızlığa karşı duyarlılık göstermek de bu ayın önemli manevi boyutları arasında yer alır.

TOPLUMSAL DAYANIŞMANIN GÜÇLENDİĞİ AY

Aşure Günü, Anadolu coğrafyasında toplumsal birlik ve beraberliği pekiştiren bir gün olagelmiştir. Farklı inanç ve kültürlerden insanların ortak bir paydada buluştuğu bu özel gün, binlerce yıllık bir geleneği yaşatır. Evlerde aşureler pişirilir, komşulara ve dostlara ikram edilir. Bu paylaşım, insanlar arasındaki sevgi ve kardeşlik bağlarını kuvvetlendirir. Muharrem ayı, sadece matem ve hüzün ayı değil; aynı zamanda barış, adalet, kardeşlik ve insanlık değerlerinin yeniden hatırlandığı ve yaşatıldığı bir dönemdir.

MUHABİR: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ