Malatya’nın kadim ilçelerinden biri olarak karşımıza çıkan Akçadağ ilçesi bulunduğu konum itibariyle ve bölgede geçen tarihi yol güzergahları itibariyle ilgi çekmeye devam ediyor.

AKÇADAĞ DOĞUDAN BATIYA VE GÜNEYDEN KUZEYE GİDEN YOLLARIN KAVŞAĞI DURUMUNDA

Genel anlamda yollar; güzergahları üzerinde yerleşim alanları bulunması ve buradaki ticaretin canlılığını tespit edebilmek açısından önemlidir. Bu yönüyle Akçadağ, doğudan batıya ve güneyden kuzeye giden yolların kavşağı durumundadır. Tarihi kayıtlardan ve alan incelemelerinden bu yolların zamana göre Hitit, Roma, Bizans Selçuklu, Osmanlı Devleti dönemlerinde kullanıldığı anlaşılmaktadır. Ancak bazı yolların zaman içerisinde ihtiyaçlara göre güzergahlarının değiştiği, özellikle güvenlik sebebiyle bazı güzergahların önem kazandığı ve bazı yolların önemini yitirdiği görülmektedir.

Arga; tarihi kayıtlarda "Malatya'dan Kayseri'ye giden yol üzerinde bir konaklama yeri olarak gösterilmektedir. Yol üzerinde Malatya'dan sonra birinci merhaledir. Malatya'dan (Eski Malatya-Battalgazi) gelen yol Şahnahan, Karahan, Sultan Hanı (Yağmurlu) güzergahıyla Arga'ya varır. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde ise Beyler Deresi'ni aşıp, Elemendik, Sultansuyu Haras üzerinden Arga'ya varırdı. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde Tavşantepe'den (Adıyaman-Kayseri yol ayrımı) yol ikiye ayrılır, Adıyaman yönüne gidilecekse bugünkü Doğanşehir yolu takip edilirdi. Elbistan veya Kayseri yönüne gidilecekse Arga tarafına giden yol takip edilirdi. Kanuni dönemine kadar ise Malatya'dan Arga'ya gelen yol Beksenbere, Polat, Doğanşehir ve Sürgü üzerinden Adıyaman yönüne giderdi.

AKÇADAĞ’DAN ÇEŞİTLİ YÖNLERE AYRILAN YOLLAR

Arga'dan (Akçadağ ilçe merkezi) çeşitli yönlere ayrılan yollar şunlardır: Kayseri yolu olarak; Arga, Develi, Sarıhacı, Doğanlarçay, Hartut-Kozalak, Levent, Kolköy, Esenbey, Kötükale, Balaban, Darende üzerinden. Bu yol üzerinde Sarıhacı, Zakirhacı (Kayadibi) ve Kalolar hanları.

Kayseri güzergahı; Arga, Develi, Karahan Geçidi, Kepez, Kozluca, Darıca, Ulupınar, Balaban, Darende üzerinden devam eder. Bu yol üzerinde Sarıhacı Hanı (Kelomuşlar Hanı), Karahan ve Bekiruşağı'nda han bulunmaktaydı.

Adıyaman güzergahı; Arga, Beksenbere, Polat, Doğanşehir, Sürgü üzerinden devam eder.

Elbistan güzergahı; ana yol olarak Arga, Develi, Karahan Geçidi, Kepez, Bekiruşağı, Harunuşağı, Topallı üzerinden (Saçmalı, Sarıhacı, Karahan, Bekiruşağı ve Harunuşağı'nda (Kurttepe) hanları.) Diğer bir gidiş yolu ise Kepez'den sonra Kayseri yoluna devamla Kozluca, Darıca'dan Sevdilli üzerinden idi. Bu iki yoldan başka Arga, Beksenbere, Polat ile Doğanşehir arasında Çavuşlu üzerinden Elbistan'a geçen bir dağ yolu da mevcuttu. Moltke de bu yolu kullanmıştı.

Bu yollardan başka Hekimhan-Sivas yoluna çıkan Arga, Örükçü, Keklikpınarı, Kadıibrahim, Çivril, Ansır (Ağınsur), Fethiye (Hasanbadrık-Yazıhan) üzerinden Hekimhan, oradan Sivas'a giden bir yol da bulunmaktaydı. (Devam edecek) 

MUHABİR: HANİFE SARI