7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerin ardından Malatya’nın inşa ve ihya süreci devam ederken, Emekli Jeoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Önal, Malatya’nın en önemli sorunlarını gündeme getirdi. Şehrin ye yapısına ve sıvılaşmaya dikkat çeken Önal, önemli açıklamalarda bulundu.
Konuşmasına Yer bilimci olduğuna dikkat çekerek başlayan Önal, Bostanbaşı’nda 2 siteden örnek vererek açıklamasına devam etti.
“DAİREMİN BÜTÜN DUVARLARI YIKILDI”
“Prestij Konutları Bostanbaşı’nın girişinde solda yer alıyor” diyen Önal, şunları kaydetti:
"Bu konutların zemini ZC çıkmış. Bu zemin etüdünü yapan meslektaşımla konuştum. Kendisi ZC zeminine göre ben 1+7 kat tünel kalıp önermiştim. Müteahhit de aynen böyle yapmış, prestij konutları depremleri az hasarla atlattı. Ayrıca yine Bostanbaşı’nda Şehiristan Siteleri var. buranın etüdünü de aynı meslektaşım yapmış. Onu da 1+7 kat tünel kalıp olarak önermiş. Şehiristan Konutları’nda da öğrendiğim kadarıyla sadece bir blok orta hasarlı, diğerleri ise depremi hafif hasarla atlatmış. Burada yüzlerce aile evlerinde rahat oturuyor. Prestij konutlarının karşısındaysa benimde dairemin olduğu Arma Hayat Sitesi var. Arma Hayat Sitesi’nin de zemini ZC olarak saptandı. Bu sitenin 5 blokundan birisi ağır hasarlı diğer 4 bloku orta hasarlı olarak tespit edildi. Bu sitenin 4. Katında benim dairem vardı. Dairemin bütün duvarları yıkıldı. Bir inşaat mühendisi götürdüm ve ‘sadece evin içinin masrafı 1,5 milyon tutar’ dedi. Yaklaşık 500-600 bin TL de güçlendirmeyle 2 milyon civarında bir masraf ön görülüyor. Ben dairemi şimdiden 2 milyona satıyorum ve kimse almıyor. Prestij Konutlarının zeminiyle Arma Hayat Sitesi’nin zemini ZC ve aynı. ZC çıkan zeminde Bostanbaşı’nda 1+7 kat tünel kalıpla yapılan binalara hiçbir şey olmuyor, Arma Hayat Sitesi’nde 12-13 katlı bloklar yıkılıyor veya orta hasarlı oluyor.”
“SIVILAŞMAYI PÜTÜRGE DEPREMİNDE GÖRDÜM”
Malatya’daki yapılaşmanın bir kısmının sıvılaşmayla yıkıldığına dikkat çeken Önal, “Büyükşehir Belediyesi bir karar aldı. Bütün Malatya genelinde 6+1 kata yerinde dönüşüm izni verildi. Şimdi ben soruyorum, aynı zemin, aynı belediyenin aldığı karara göre yerinde dönüşüm için 6+1 kat yapacaksınız diyor, 12-13 katlı binalara güçlendirme izni veriliyor. Ben Japonya’daki güçlendirmeyi dinledim. Bir güçlendirme yapılırken önce zemin iyileştirilir. Malatya’da şu anda güçlendirme yapılan hiçbir binada zemin güçlendirilmiyor. Ayrıca Bostanbaşı’nda meslektaşlarım bana mesaj attılar. Bostanbaşı’ndaki binaların pek çoğunda 7 ila 12 santimetre kayma var. Kayma sıvılaşmadan kaynaklanır. Malatya’nın pek çok yerinde merkezindeki su seviyesi 3 metre. Sanayi Bölgesi’nde 3 metre, Bostanbaşı’nda 4 metre. Bu kadar suyun yüzeye yakın, alüvyon tortullarının olduğu bir yerde zemin iyileştirilmeden güçlendirme yapamazsınız. Deformasyonun yüzde 65 olmasının nedeni zemindir. Öte yandan sadece Bostanbaşı değil, Yüzakı, Fahri Kayahan, Malatya merkezindeki pek çok mahallenin zemini ortala ZC’nin altı ve daha kötü. Üstelik Malatya’mızın ova kısmı alüvyon tortullarından oluşuyor. Sıvılaşmayla ilgili yayınım da var. Sıvılaşmayı ben Pütürge depreminde de gözümle gördüm. Bundan dolayı Malatya’daki yapılaşmaların bir kısmı sıvılaşmayla yıkıldı” ifadelerini kullandı.
Muhabir: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ