Malatya’nın çukurovası olarak bilinen ve verimli topraklarıyla dikkat çeken Yazıhan ilçesinde üreticiler sulama krizi ile karşı karşıya. Sulama birliğinin kota uygulamasının tarımı olumsuz etkilediğini belirten çiftçiler, suyun verimli kullanımına rağmen giderek artan maliyetlerle mücadele ediyor. Yazıhan Ziraat Odası Başkanı Yunus Kılınç ve üreticiler sulama kotasının kaldırılmasını ve su kullanımında şeffaflık talep ediyor.
Kılınç, 2021 yılında sulamada kart sistemine geçilmesiyle birlikte su tasarrufu sağlandığını belirterek, “2020 yılında Boztepe Recai Kutan Barajımız tam doluydu ve o su bize yetmedi. 2021 yılında su seviyesi yüzde 40’tı. Ancak bu su bizim için yeterli oldu. Bu da demek oluyor ki, yüzde 60 oranında bir tasarruf sağladık. Ama sulama birlikleri, bu tasarrufu ranta çevirmeye başladılar" şeklinde konuştu.
Yunus Kılınç, sulama sistemlerinin daha verimli kullanılması adına çiftçilerin büyük maliyetler üstlendiğini vurguladı. Damlama sistemlerine her dekar için bin 500 TL harcadıklarını ancak sulama birliğinin kota uygulamaları nedeniyle bu yatırımlarının karşılığını alamadıklarını söyledi.
“SULAMA KOTASI ÇİFTÇİYİ BİTİRİYOR”
Yazıhan’da tarımın sürdürülebilirliğini tehdit eden en büyük faktörlerden birisi, sulama birliklerinin uyguladığı kota sistemidir. Kılınç, kotanın kaldırılması gerektiğini savunuyor ve üreticilerin geleceği için büyük bir tehdit olduğunu belirtiyor. Çiftçiler, yonca ve pancar gibi ürünlerde 10 günde bir sulama yapılmadığında verim kaybı yaşandığını, kayısı gibi meyve ağaçlarının ise 15 günde bir sulanması gerektiğini söylüyor. Ancak sulama birliği, bu ürünler için gerekli suyu temin etmekte zorluklar yaratıyor.
Kılınç, dekar başına bin 200 metreküp suya ihtiyaç duyduklarını ancak sulama birliğinin sadece buğday ve ayçiçeği için belirlediği kota miktarını verdiklerini belirtti. Kılınç, "Bize 600 metreküp su verildiğinde, fiyatlar iki katına çıkıyor. Üreticinin sırtına büyük bir yük bindiriliyor" ifadelerini kullandı.
“ÇİFTÇİLER TARLAYI TERK EDİYOR”
Sulama yapamadığından tarlasındaki pancarların kuruduğunu, ayçiçeklerinin susuzluktan dolayı eğildiğini belirten çiftçi Müslüm Barut, "Sulama birliğine gidiyorum ama muhatap bulamıyorum. Ne kadar su aldığımı, ne kadar harcadığımı bilmiyorum. Bu duruma artık daha fazla katlanamayacağız" dedi.
Yazıhan Ziraat Odası Başkanı Yunus Kılınç da, tarımı bırakmaya zorlanan çiftçilerin tarlalarını terk etmeye başladığını ve sulama birliğinin şeffaf bir şekilde denetlenmesi gerektiğini savundu. "Çiftçilerin sulama parasını ödeyemedikleri için tarlalarını terk etmeleri, tarımın geleceği adına büyük bir kayıp olacaktır" diyen Kılınç, sorunların derhal çözülmesini talep etti.
Sulama birliği uygulamalarının çiftçilerin yaşadığı bu sıkıntıları derinleştirdiğini belirten Kılınç, sulama birliğinin denetlenmesi gerektiğini söyledi. Kılınç "Sulama birliğinin ne kadar su sağladığını ve bunun ne kadarına ödeme yapıldığını net bir şekilde bilmemiz gerekiyor. Çiftçilerin bu konuda hakkını alması için bir denetim şart" ifadelerini kullandı.
TARIMIN GELECEĞİ TEHLİKEDE
Yazıhan’da yaşanan sulama krizi, bölgedeki tarım sektörünü zor durumda bırakmakla kalmıyor, aynı zamanda üreticilerin geçim kaynaklarını da tehdit ediyor. Sulama birliklerinin kota uygulamaları ve yetersiz su kaynakları, çiftçilerin tarlasını ekmesine ve üretim yapmasına engel oluyor. Üreticiler, sulama kotasının kaldırılmasını ve su kullanımının daha şeffaf hale getirilmesini talep ediyor. Yazıhan’daki çiftçiler için tarım, sadece geçim kaynağı değil, aynı zamanda bölgenin kalkınması için de kritik bir öneme sahip. Ancak bu kriz devam ederse, Yazıhan’ın verimli topraklarında ekilen her ürün, gelecekteki nesillere birer hatıra olarak kalabilir.
Muhabir: SİNEM HATUN DAVUT-MEHMET TEVFİK CİBİCELİ