Birçok medeniyette ev sahipliği yapmış olan Malatya’da, bu doğrultuda birçok tarihi, kültürel, turistik, dini yapı da bir hayli fazla. Tasarımlarıyla, işlevleriyle, çarpıcı hikâyeleri ile dikkatleri üzerine toplayan bu yapılar, aynı zamanda Malatya’nın değerine de değer katmakta. Malatya’ya değer katan bu yapılardan biri de Venk Manastırı/Şapeli/Kilisesi.
Battalgazi İlçesi, Çamurlu Mahallesinde yer alan Venk Şapeli, şehre 2 km mesafede bulunmaktadır. İbadet edilen ana bina ayaktadır. Venk Şapeli’nin kuzey ve batı yönü tamamen yıkıktır. 12,5 x 6,90 m. ebadında dikdörtgen plana sahiptir. Giriş batı cephesindeki küçük kapıdan sağlanmakta, kapının tam karşısında apsis bulunmaktadır. Apsisin sağında ve solunda azizlerin mekânı yer alır. Buraya iki basamakla çıkılmaktadır. Venk Şapeli, 1540 m2 alana oturtulmuştur.
KİTABEYE GÖRE, KİRKORLUSAVORİÇ’E İZAFETEN YAPILMIŞ
Kapı üzerinde bulunan kitabeye göre, KirkorLusavoriç’e izafeten yapıldığı anlaşılmaktadır. Giriş kapısı üzerindeki 63 x 23 cm2lik, 4 satırlık kitabesinde ‘Aziz Kirkor’un kapısı 1670 yılının Mart ayının 18’inde, SimonGabiskos eli ile yapıldı’ denilmektedir.
BUGÜN SADECE İBADET EDİLEN KISIM AYAKTA
Bugün sadece ibadet edilen kısım ayaktadır.12,5 x 6,90 m. ebadında, dikdörtgen planlı olan bu mekânın ön yüzü yontulmuş taşlarla inşa edilmiştir. Venk Şapeli’nin duvarlarının her iki yüzü düzeltilmiş taşlarla, araları ise moloz taş ve harç doldurularak örülmüştür. İç duvarların yüzleri çok hafif bir sıva ile kapatılmıştır. Sahının üzeri tonozla kapatılmış, çatıyı teşkil eden taş malzeme kenetlendirilerek tek parça özelliği kazandırılmıştır. Doğu cephesinde 6 m. yükseklikte açılan küçük bir pencere ile içeriye ışığın girmesi sağlanmaktadır.
OSMANLI DÖNEMİ ESERİ OLARAK KARŞIMIZA ÇIKMAKTA
Osmanlı Dönemi eseri olan Venk Şapeli’nin Ermenice kitabesi binanın girişteki portal üzerinde bulunmaktadır. Kitabenin dört yanı haç motifi ile dekore edilmiştir.
NASIL GİDİLİR?
Venk Şapeli, D-300 karayolu üzerinde Elazığ istikametinde Malatya merkeze yaklaşık 10 km mesafede olup Venk Şapeli’ye özel araçlarla ulaşım sağlanabilmektedir.
Muhabir: HANİFE SARI