Türkiye'de yaşlı nüfusun artmasıyla birlikte Alzheimer hastalığı da daha sık görülmeye başladı. Özellikle 65 yaş ve üzerindeki kişilerde görülen hastalığın hem hasta hem de yakınları için önemli bir sağlık sorunu haline gelmeye devam ediyor. Yapılan değerlendirmelere göre, Türkiye'de yaklaşık 300 ila 350 bin kişinin Alzheimer hastalığıyla yaşamını sürdürdüğü tahmin edilirken, 65 yaş üzerindeki her 8 kişiden birinde bu hastalığın görüldüğü belirtiliyor.
Alzheimer, yalnızca unutkanlıkla sınırlı olmayan ilerleyici bir beyin hastalığı olarak tanımlanıyor. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte hafızada ciddi kayıplar yaşanırken, insanların düşünme, karar verme, konuşma ve günlük yaşam becerilerinde de önemli bozulmalar meydana geliyor. Uzmanlar, hastalığın kişiyi hem fiziksel hem de psikolojik açıdan yıprattığını, zamanla bireyin bağımsız yaşamını sürdüremez hale gelebildiğini ifade ediyor.
HER DEMANS HASTASI ALZHEİMER DEĞİL
Araştırmalar, yaşın ilerlemesinin Alzheimer için en önemli risk faktörlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor. Bilimsel verilere göre 65 ile 85 yaş arasındaki bireylerde hastalığın görülme sıklığı her 5 yılda yaklaşık 2 kat artıyor. Bu nedenle ileri yaş grubundaki bireylerin düzenli sağlık kontrollerinden geçmesi ve erken belirtilerin dikkate alınması büyük önem taşıyor. Toplumda Alzheimer ile demans kavramları çoğu zaman birbirine karıştırılıyor. Ancak uzmanlar, her demans hastasının Alzheimer olmadığına dikkat çekiyor. Demans, hafıza ve zihinsel işlevlerde görülen genel bir bozulmayı ifade ederken, Alzheimer ise demansa yol açan en yaygın hastalıklardan biri olarak gösteriliyor. Halk arasında “bunama” olarak bilinen demans, farklı nedenlere bağlı olarak gelişebilirken Alzheimer bunların en sık görülen türü olarak öne çıkıyor.
ALZHEİMER 3 EVREDE DEĞERLENDİRİLİYOR
Uzmanlara göre Alzheimer hastalığı başlangıç, orta ve ileri olmak üzere 3 evrede değerlendiriliyor. İlk evrede hastalar yeni öğrendikleri bilgileri hatırlamakta güçlük çekiyor. İsimleri unutma, bulunduğu yeri karıştırma, günlük işlerini planlayamama, konuşurken doğru kelimeleri bulamama, karar verme becerisinde azalma ve kaygı düzeyinde artış bu dönemin en belirgin belirtileri arasında yer alıyor.
HASTALAR AİLELERİNİ DAHİ TANIYAMIYOR
Hastalığın orta evresinde ise hafıza kaybı daha belirgin hale geliyor. Gün, ay ve zaman kavramlarını karıştırmaya başlayan hastalar, zamanla aile bireylerini ve yakın çevresini tanımakta da zorlanabiliyor. Aynı olayları sürekli tekrar etme, basit hesaplamaları yapamama, kişisel bakım ihtiyaçlarında başkalarının desteğine ihtiyaç duyma, şüpheci davranışların artması ve uyku düzeninin bozulması da bu evrede sıkça karşılaşılan belirtiler arasında bulunuyor. İleri evrede ise hastalık kişinin yaşamını tamamen etkisi altına alıyor. Hafızanın büyük ölçüde kaybedildiği bu dönemde hastalar. Ailelerini dahi tanımayabiliyor. Yemek yeme, giyinme, kişisel temizlik ve diğer temel ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan kişilerin tamamen bakıma muhtaç hale geliyor. Bunun yanında iletişim kurmada yaşanan ciddi güçlükler, kilo kaybı ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi sağlık sorunları da hastalığın ilerleyen dönemlerinde görülebiliyor.
Bu hastalıkta hastalar geçmişte yaşadıkları olayları ayrıntılarıyla hatırlayabilirken, kısa süre önce yaşanan gelişmeleri unutabiliyor. Bu nedenle ev adresini ya da bulunduğu yeri unutarak kaybolan Alzheimer hastalarına zaman zaman rastlanır. Ailelerin bu konuda dikkatli olması, hastalarını yalnız bırakmaması ve güvenlik önlemlerini artırması öneriliyor.
KESİN TEDAVİSİ BULUNMUYOR
Alzheimer hastalığını tamamen ortadan kaldıran kesin bir tedavi yöntemi bulunmuyor. Ancak uzman kontrolünde uygulanan ilaç tedavileriyle hastalığın ilerleme hızının yavaşlatılabildiği belirtiliyor. Bunun yanında zihni aktif tutacak aktivitelerin de tedavi sürecine katkı sağladığı ifade ediliyor. Düzenli kitap okumak, bulmaca çözmek, hafızayı güçlendiren oyunlar oynamak ve beyin egzersizleri yapmak, bilişsel fonksiyonların korunmasına yardımcı olurken hastalığın ilerleyişini yavaşlatabilecek önemli destekleyici uygulamalar arasında gösteriliyor.
MUTLU SARIGÜL