Battalgazi ilçesi sınırlarının neredeyse her karış toprağı tarih kokuyor. Tarihi yapılarıyla isminden sıkça bahsettiren Battalgazi ilçesi, Zannatlar Müzesi, Zeynel Abidin Türbesi, Vaiz Ocağı Camii ve Türbesi, Venk Kilisesi, depremlerde yıkılan Teze Camii, Tahtalı Hamam Müzesi, Tahtalı Minare, yine depremlerde hasar alan Ulu Camii, Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı, Sütlü Minare, Şahabiyye-i Kübra ve Sugra Medresesi, Sancaktar Türbesi, Sevserek Han, Sıddı Zeynep Kümbeti, Namazgah, Kanlı Kümbet, Nefise Hatun Kümbeti, Poyraz Konağı, Karahan Camii, Kırk Kardeşler Şehitliği, Metin Sözen Sanatı Sokağı, Hırslı Baba Türbesi, Hötüm Dede Türbesi, Eski Malatya Surları, Halfetih Minaresi, Hasan Basri Türbesi, Beşkonaklar, Edir ve Bedir Türbesi, Emir Ömer Bey Mescidi, Arslantepe Höyüğü, Atatürk Evi Müzesi, Bahri Camii, Ahmet Duran Mescidi ve Türbesi, Ak Minare Camii, Ali Baba Türbesi gibi tarih eserleriyle tanınıyor.
Özellikle ismini duyduğumuzda tüylerimizi diken diken eden Kanlı Kümbet, diğer tarihi eserlerden ayrılıyor. Ürkütücü hikayesiyle dikkat çeken bu eser, “Asrın Felaketi”ne de göğüs gererek gizemliliğini korumaya devam edecek gibi görünüyor.
Bu eserin ne amaçla yapıldığı ve niçin kullanıldığı tam bilinmese de, Kanlı Kümbet’le ilgili anlatıla gelen hikayeler kümbetin “Kanlı” ismiyle uyuşuyor. Rivayete göre idamların yapıldığı ve idam edilen insanların mumyalandığı bir yer olarak anlatılan bu kümbetin 14’üncü yüzyılda yapıldığı tahmin ediliyor.
CELLATHANE OLARAK DA BİLİNİYOR
Kanlı Kümbet, Cellâthane olarak tanınan aslında kripta odası bulunan bir anıt mezardır. Battalgazi ilçesi Meydanbaşı mahallesinde bulunan Kanlı Kümbet, 1977 yılında hazırlanan tescil fişinde eserin yapım yılı Beylikler Dönemi (14. yy ile 15. yy) ve Osmanlı Devletinin eseri olduğu tahmin ediliyor. Herhangi bir kitabesi bulunmayan ve Mezarlığın içerisinde bulunan ve adından da anlaşılacağı gibi Kanlı Kümbet, kanlı olarak nitelendirildiğinden dolayı iyi olayların yaşandığı bir kümbet değildir. Yapıldığı tarihten itibaren idam olaylarının bu Kanlı Kümbet’te yapıldığı söylenmektedir.
“TEMEL KISMI VE MEZAR ÜZERİ KESME TAŞ İLE YAPILIDIR”
Yapı üslubuna bakılarak 15 yy’da yapıldığı tahmin edilen kümbet, kare bir plan taşır ve baldaken tarzında bir mezar anıtıdır. Mezar odası kare planlı, tonoz örtülü olup bu mekâna kuzeyden bir kapı ile girilmektedir. Ziyaret katı yine kare planlı olarak mezar odasının üzerine ‘’L’’ biçimli ve araları boş bırakılmış ayaklar ile bu ayakları birbirine bağlayan sivri kemerler üzerine yükselen bir kubbe ile örtülüdür. Temel kısmı ve mezar üzeri kesme taş ile yapılıdır. Hafif bombe verilen mezar üstü taşlar halen tarihi özelliğini muhafaza etmektedir. Altındaki bodrum katta ise birçoğumuzun bildiği mumyalama işlemi gerçekleşmiştir. Bu şekilde kubbeye kadar devam etmiş, kubbe ise tamamen tuğla örgüsüyle, revaklarla bir etek oluşturacak şekilde tamamlanmış güzel bir eser olmuştur.
Vakıflar Genel Müdürlüğünce 2007 yılında onarım, çevre düzenlemesi ile restorasyonu yapılan kümbet, tarihi yapıları sevenler için görülmesi gereken yerlerden bir tanesi.
haber: TAHİR ÖZÇELİK