Malatya Şire Pazarı esnafı kayısı fiyatlarını değerlendirerek önemli açıklamalarda bulundu.
“ÇOK FAZLA BİR KAYISI GELMİYOR”
Bu kapsamda Malatya ilinde Nisan ayında yaşanan zirai don sonrası kayısı fiyatlarını ve piyasayı değerlendiren esnaf Mahmut Karakuş, “300-350 TL bandında dönüyor kayısı fiyatları. Yoğunluk yok. Çok fazla bir kayısı gelmiyor. Milletin durumu iyi değil. Devletimizin çiftçiye verdiği destekle düzelir inşallah çiftçinin durumu. Zirai don sonrası ağaçların durumu şuan çok şükür iyi. İnşallah seneye meyvesi iyi olur. Piyasanın hareketliliği kayısı fiyatlarının hareketliliğini belirler. Alım olursa yükselir alım olmazsa bu şekilde devam eder. Kayısı çekirdeklerinin fiyatı da kabuklu 35-40 TL civarında içi de 200 TL bandında devam ediyor. Alım yok. Para yok, ürün yok, iş yok. Sıkıntı çok. Allah yardım etsin. Bir afet olmuş. Pandemi olmuş el olmuş, deprem olmuş el olmuş, şimdi de kayısı yandı. Bu da deprem gibi ölü yok ama mal kaybı çok. Allah yardım etsin, Allah hükümete de kuvvet versin ki yardım edebilsin. Her taraf gitmiş. Birçok il, 36 tane il etkilendi bundan bir Malatya değil her taraf yanmış. Devlet hangi birine baksın devlet Allah yardım etsin.
“KAYISI YOK EN BÜYÜK SORUNUMUZ BU”
Konuyla ilgili konuşan esnaf Atilla Ersoy ise, “Şu anda kayısı fiyatları 300-450 TL’ye kadar çıkıyor. Gün kurusu 600-650 TL bandında seyrediyor. Allah'tan umut kesilmez o yüzden seneye de umutluyuz. Umut kesersek o zaman imanımızı bırakalım. Kayısı yok şu anda. En büyük sorunumuz, sıkıntımız da bu bizim. Çoğu dükkânlar kapalı bunun sebebi kayısı yok, iş yok. Normalde buralar ana baba günü olurdu, araba geçemezdi buradan. Yani sokakta hiç yer bulamazdınız. Şimdi herkes oturmuş kapısının önünde, muhabbet ediyor. Başka bir şey yaptığımız yok. Çok fazla düşüş olacağını tahmin etmiyorum fiyatlarda” diye konuştu.
Kayısı fiyatlarını değerlendiren esnaf İlhan Yiğitcan da, “Kayısı fiyatları şuanda 300-350 TL arasında, 2,3,4 numara olan kayısı fiyatları, 1 numara ise 370-380 TL, Jumbo olan ve daha kaliteli olan kayısı fiyatları da 400-450 TL arasında. Güneş kurusu da 500-600 TL diğerleri de 400-450 TL civarlarında devam eder” şeklinde konuştu.
“YURT DIŞINDAKİ PİYASAMIZ ÖLÜYOR”
Akabinde esnaf İlhan Yiğitcan Şire Pazarı’nda kapalı olan bazı dükkânların kapalı olma sebebi ve dışarıdan kayısı alımına yönelik yapığı değerlendirmede, şu sözlere yer verdi: “Şu anda piyasanın oturmasını bekliyor çoğu insan, sezonun sonu normalde de. Bayramın da etkisi var. Ama kayısının olmaması da tabii buna etken. Yeni sezon bekleniyor, bayramdan sonra inşallah fiyatlar oturur, çalışırız inşallah Allah nasip ederse. Geçen senenin ürünü var. Onunla devam edeceğiz. Normalde bu zamanlarda böyle oluyor Şire Pazarı. Ama bu sene farklı bir sene. Sabahları genellikle insanlar 10’a kadar burada olur. Ondan sonra çoğu gidiyor, bahçesi olan bahçeye gidiyor. İşi olan işe gidiyor. Zirai donun tabi ki çok etkisi var. Stok yapan çok azdı. Bu sene kayısı çok gözüküyordu onun için stokçuluğa yönelen yoktu. Ama devir var, satılmayan mal var. Bizim problemimiz esasında rekoltemiz, satışımız düştü. 110-120 bin tondan, geçen sene 60 bin ton gitti. Gittikçe de düşüyor bu rekolte. Satışta sorun var. Yurt dışında satışta sorun var. Ülke dışından kayısı getirimi Malatya’ya zararı olur. Serbest bölgeye bir şey diyemez kimse ama serbest bölgeden içeri sokulursa Malatya'yı çok büyük zararı olur. 2014’te oldu. Piyasa kaybediyoruz biz. 2014’te orada biz mesela Tacikistan, Özbekistan'da alıştırdık. Malatyalı ihracatçılar, alıştırdık, onlar piyasaya girdiler. Şimdi satışımız düşüyor şu anda. Eğer Malatya kayısının yerinin korunmasını istiyorsak yurt dışından gelen malların Türkiye içerisine sokulmaması lazım. Bize, Malatya'ya çok büyük zararı var onun. Serbest bölgeye ihracatçı getirebilir orada Tacik malını, Özbek malını Malatya kayısısı diye gönderirse bize çok büyük zararı var. Yani yurt dışından gelecek kayısı ürünlerinin İran olsun, Tacikistan olsun, Özbekistan olsun, Afganistan'dan olsun gelen ürünlerin kesinlikle Türkiye'ye girmemesi lazım. Şu anda İstanbul'da, pazarda İran malı, Tacik malı, Özbek malı satılıyor diyorlar. O Malatya kayısısı için hem yurt içinde, hem yurt dışında çok büyük bir zarar. Onların kesinlikle Türkiye içerisine sokulmaması lazım. Umutsuz insan olmaz. Gelecek yıla karşıda sonraki yıllara karşı da umudumuz devam edecek. İnşallah seneye de kayısı tutar. Alan da o veren de o. Yöneticilerimizin bu hususlarda duyarlı olmasını istiyoruz. Özellikle yurt dışındaki kayısıların içeriye sokulmaması ve Malatya kayısı diye satılmaması lazım. Malatya'ya çok büyük bir zarar. 2014’te yaşadık, bizim yurt dışındaki piyasamız ölüyor. Yurt içi bir şekilde hallolur. Ama yurt dışındaki pazar kaybımız çok yüksek. Bunların yüzünden bu yüzden yani.”
“BU AYLAR ZATEN SEZONUN EN ÖLÜ ZAMANLARIDIR”
Şire pazarı esnafı Mehmet Emin Çakan ise şu cümlelere yer verdi: “Iskarta 80-100 TL arası, elek altı mallar 250-300 arası, 4 numaralar 320-330 civarlarında Jumbo mallar hariç islim gün kurusu fark ediyor. Jumbo sarılar, islimlikler 450-500 arası, Jumbo gün kurusu da 600-650 civarında seyrediyor. İhracatçı biraz endişeli. Fiyatların ne olacağına yönelik kesin belli bir şey yok. Üretici tabii ki 9.,10. Ayı bekliyor. Fiyatların oturması için, elinde mal var. İlerde ne olur bilemiyoruz. Arz talep meselesidir. Avrupa'dan eğer talep olursa illaki köylünün herhalde istediği fiyat uygulanır. Sezon vesilesiyle kepenkler kapalı. Bu sene ağaçlar baya darbe yedi toparlanırsa iyi olur ama herhalde dumura çiçeğe biraz zayıf düşer. Bu aylar zaten sezonun en ölü zamanlarıdır. 9.,10. ayda illa ki farklılıklar olur. Dışarıdan kayısı getirme meselesine yönelik devletimiz sağ olsun baya tedbir alıyor gelmemesi için ama tabii biz burada ufak esnaf olarak bilemiyoruz. İyi takip edilmesi lazım. Malatya'nın ürünü ayakaltı etmemeleri için devletten bu beklentimiz var. Yeni bir Şire Pazarı yaptılar ağırlıklı olarak garibanların hepsi burada ekmeklerini yiyorlar orası biraz uzak. Oraya gidip gelmek sıkıntılı yani çalışan elemanlar için.”
Muhabir: HANİFE SARI