2011 yılında özelleştirme tehdidiyle karşı karşıya kalan ve tehlikeyi kamuoyunun desteğiyle atlatan Malatya Şeker Fabrikası, ekonomiye sunduğu katkıyla şehrin sembolü olmaya devam ediyor. Sadece Malatya’nın değil, bölge ekonomisine önemli katkı sağlayan Malatya Şeker Fabrikası, bu kez kritik bir krizle karşı karşıya. Maaş farkı nedeniyle emekli olmak isteyen Kalifiye işçilerin bu talepleri nedeniyle fabrikada deneyim açığı oluşması beklenirken, bu duruma önlem alınmaması halinde gelecek yıllarda fabrikanın üretiminin tamamen sekteye uğratacağı öngörülüyor. Durumun ciddiyetine dikkat çeken ve Malatya Sonmanşet gazetesine konuşan Şeker-İş Sendikası Malatya Şube Başkanı Nuri Murat, önemli açıklamalarda bulunarak yetkililere uyarıda bulundu.
3 ana başlıkta çalışma hayatıyla ilgili problemleri olduğunu dile getiren Nuri Murat, birincisinin gündemde hala yer bulan kamudaki emeklilik olayı olduğunu söyledi.
“İŞİ BİLENLER EMEKLİ OLACAK”
“2024 yılında emekli olan arkadaşlarımızın 2023 yılının enflasyon oranına göre maaşları hesaplanacak ve bu oranda yüzde 88 olacak” diyen Murat, “2024’değil de 2025’te emekli olanların da 2024’ün enflasyon oranına göre maaş bağlanacak. Yani burada yaklaşık bir yüzde 35 oranında bir para kaybı olacak. Yani şimdi ocak ayının 14’ünde kamuda çalıştığım için benim emekliliğim ocak ayının 14’ünde geçerli. Özel sektörde çalışanların ise emekliliklerinin son günü ise 31 Aralık, kamuda çalışanların emeklilik başvurularının son günü ise 14 Ocak. 14 Ocak’ta ben emekli olursam 50 bin TL maaş alacağım. Ama 15 Ocak’ta emekli olursam alacağım maaş 32 bin TL olacak. Bu durum da kamuda ciddi anlamda kamuda kalifiye, iş bilen insanların emekli olmasına neden olacak” diye konuştu.
“BU KONU ŞU ANDA TÜRKİYE’NİN EN BÜYÜK SORUNU”
Emekli olmak isteyenlerin en verimli çalışma çağında olduğuna dikkat çeken Murat, “Daha önümüzde 2 aylık bir zaman var. 2 aylık süreç içerisinde genelde bir değişiklik yapılırsa insanlar emekli olmaktan vazgeçer. Aksi halde bu insanların emekli olmasına engel olamayız. Biz sendikacı olarak da bildiklerimizi bu insanlarla paylaşmak zorundayız. Bildiğimiz doğruları da söylememiz gerekiyor. Çünkü biz bu insanların temsilcileriyiz. Şimdi şöyle bir gerçeklik var: Biz geçtiğimiz günlerde bu durumu bir milletvekilimizle paylaştık. Bu konu şu anda Türkiye’nin en büyük sorunu. Türkiye’deki istatistiklere göre en verimli çalışma çağı 45-50 yaşlardır ve emekli olacaklar da en verimli çalışma çağındalar. Bir de biz kendi sektörümüz üzerine konuşalım. Şekerin dışarıda bir eğitimi, bir okulu yok. Tabiri caizse buraya gelen işçi çırak olarak işe başlayacak, kalfa, daha sonra da usta olacak. Yani bu insanlar usta niteliğinde ana kadroyu oluşturan çekirdek kadro. Yani esas üretimi yapan insanlar. Şimdi biz dışarıdan bir eleman alırsak bu elemanın en az on yıl çalışması lazım ki şeker üretimi yapabilelim. Bizim şirkette bir tribüncü, bir elektrikçi 20 yıldan aşağı yetişmez” ifadelerini kullandı.
“DAHA ÖNCE HER YIL ELEMAN ALIMI YAPILIYORDU”
Malatya Şeker Fabrikasına 20 yıl eleman alınmadığını hatırlatan Murat, “Niye böyle bir boşluk doğdu? Eğer özelleştirme olmasaydı, bu şirketin başında böyle bir bela olmasaydı her yıl otomatikman eleman alımı yapılıyordu. Biz şimdiye kadar yeni elemanlar alıp yetiştirmiştik. Şirkete 20 yıl bir eleman alınmadı. Zaten buradaki en büyük sıkıntı bu. Elemanımız olsaydı ve emekli olmak isteyen arkadaşlarımız emekli olurlardı, biz de güle oynaya emekli olacak olan arkadaşlarımıza ‘işiniz rast gelsin’ derdik. Ama şimdi böyle bir şey diyemiyoruz. Şu anda herkes üzgün, herkes sıkıntılı, herkes bu konu mağdur. Bir de insanlar kendisine göre bir planlama yapmıştı. ‘En az 3-5 yıl daha çalışırız’ diyorlardı. Fakat bu karar çıkınca insanlar apar topar genç yaşta emekli olmak zorunda kalacaklar” şeklinde konuştu.
“DEĞİŞİKLİK YAPILIRSA BU SORUN ÇÖZÜLÜR”
Bu sorunun sadece şeker fabrikasında olmadığını diğer kurumlarda çalışan işçilerin de aynı durumda olduğunu söyleyen Murat, “Bu durumdan sadece şeker fabrikaları sıkıntıda değil. Bu durumdan savunma sanayi, Türk Hava Yolları, Çaykur, Devlet Demiryolları sıkıntıda. Yani bu bizim için ciddi anlamda büyük bir sıkıntı ve büyük bir sorun teşkil ediyor. Bir kez daha yetkililere buradan sesleniyoruz. Bu genelgede bir değişiklik yapılırsa bu sorun çözülür. Bu genelgenin amacı istihdam oluşturmak ve genç işsizlere iş bulmakmış. Bu çok doğru. Ama birçok kurum bu şekilde batar. Çünkü yeni aldığımız elemanı biz 10 yıldan önce yetiştiremiyoruz. Dışarıda okul olsa, eğitimi alınsa elemanı getirir, işin başına geçirirsin” dedi.
“BİZİM VERGİ YÜKÜMÜZ ÇOK AĞIR”
Yaptıkları toplu sözleşmenin tabiri caizse çöpe atıldığını belirten Murat, “İkinci problemimiz ise çalışma hayatıyla ilgili vergi adaletsizliği. Yani bizim şöyle bir sloganımız var: ‘Az alandan az, çok kazanandan çok alınsın.’ Yani gerçekten bizim vergi yükümüz çok ağır. 3’üncü sorunumuz ise toplu sözleşmeyi imzaladık. 2 ay sonra ülkede olağanüstü bir enflasyon sorunu oldu ve maaşlarımız eridi, gitti. Toplu sözleşmemiz tabiri caizse çöpe atıldı. İnsanlar 25-30 bin liraya çalışıyor. Ben o gün bir üst düzeyde bir yetkiliye de söyledim. Ankara, İstanbul gibi bir yerde 25-30 bin liraya çalışan bir insan nasıl ev geçindirecek, nasıl evlenip ev kuracak? Yani ev kirasının 20-25 bin olduğu bir ortamda 25-30 bin TL’ye insan çalıştırmak doğru değil. Bu da işin başka bir boyutu. Yani bu çalışma hayatıyla ilgili bu 3 sorunumuz bizi düşündürüyor” açıklamasına yer verdi.
“BÖYLE SIKINTIMIZ VAR”
Türkşeker yetkililerinin de bu durumdan dolayı endişeli olduğunu kaydeden Murat, şunları dile getirdi:
“Türkşeker yetkilileri de emeklilik işinden çok mağdurlar, oldukça rahatsızlar. Çünkü onlar da biliyor. Yani ben burada bir örnek vereyim. Benim bir baş elektrikçim var. Bu elektrikçi emekli olduğu zaman fabrikayı devreye alacak başka bir elektrikçi yok. Çünkü dediğim gibi bu insan 20 yılda zor yetişmiş, bu seviyeye gelmiş. Dolayısıyla yetkililer de bu durum nedeniyle çok sıkıntıda. Ama bu insanlara da biz bir şey diyemiyoruz. ‘Benim maaşımda 18 bin lira kaybım var. Ben nasıl bekleyeyim yani? Ben kaybımı 7 yılda zor telafi ediyorum. 7 yıl daha çalışmam lazım ki ben bu maaşı bulayım’ diyorlar. Böyle sıkıntımız var.”
“EMEKLİ OLACAK KADRO ÇOK ÖNEMLİ”
Murat, toplam 85 kalifiye elemanlarının emekli olacağını söyleyerek, “Malatya Şeker Fabrikasında 2 arkadaşımız bu yıl emekliliğini planlamıştı ama şu anda 85 kişiye yakın emekli dilekçesi verip de 14 Ocak'ı bekleyen arkadaşımız var. 307 çalışanımız var toplamda. Ama emekli olmayı bekleyen kadro çekirdek kadroyu oluşturuyor. Emekli olacak olan kadro çok önemli. Bu insanlar üretimin tepesindeki insanlar” dedi.
muhabir:HÜSEYİN KOCAMAN