Fergana Vadisi’nde üretilen kayısılar ve iklim değişikliğinin Malatya kayısısına etkisi hakkında konuşan Malatya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Özcan, Malatyalı üreticilerin alternatif ürünlere yönelmesi gerektiğini kaydederek önemli açıklamalarda bulundu.
Malatya kayısısının kalitesinin tartışılamayacağına vurgu yapan Ramazan Özcan, bu kalitenin korunması için gerekli çalışmaları yapmaya devam ettiklerini kaydetti.
“BUNU HİÇ GÜNDEME GETİRMİYORUZ”
Fergana Vadisi’nde üretilen kayısının, Malatya’dan Rusya’ya olan kayısı ihracatını sekteye uğrattığını söyleyen Özcan, “Fergana Vadisi'ne komşu olan ülkeler var. Burada da bizim en önemli alıcılarımızın başında Rusya geliyor. Biz geçmiş yıllarda Rusya'ya yaklaşık 20 bin ton ihracat yapıyorduk ve şu an bu rakamlarımız 2-3 bin tonlara kadar gerilemiş durumda. Rusya bizim için çok kıymetli bir pazar, çok önemli. Kayısı da ihracat hayatına başladığından bu yana geriye dönüp baktığımızda Rusya, Amerika'dan daha çok tüketim gerçekleştiren bir ülkeydi. Ama hem ekonomik krizin ülkede yarattığı zorluklar hem de Fergana Vadisi'nde üretilen ürünlerdeki fiyat uygunluğu böyle bir krize doğru götürdü. Ama yine tekrar ediyoruz biz kalite olarak Fergana Vadisi’yle yarışır durumda değiliz. Malatya kayısının kalitesi tartışılmaz. Bunu dünya da tartışmıyor, bizim tartışmamıza hiç gerek yok. Bunu hiç gündeme getirmiyoruz. Malatya kayısısının kaliteyle ilgili kesinlikle bir problemi yok ama tabii ki üretime dikkat edeceğiz. Mutlaka hastalıklarla mücadelede, vaktinde ilaçlamalar yapılacak. Üretici periyodik olarak her anlamda bilgilendirilecek. Son zamanlarda iklim değişikliğinin yarattığı hastalıklardan korunmak üzere yeni tedbirler alınacak” şeklinde konuştu.
“GEREKLİ TEDBİRLERİ ALMAYA ÇALIŞIYORUZ”
İklim değişikliğinin önemine dikkat çeken Özcan, “Kayısı da bir taraftan aflatoksin ile mücadele ediliyor özellikle incirde gerçekleşen bir sıkıntı. Okratoksin yüzde 1 bile denk geldiğimiz halde tedbir almamız gerektiğini de ifade ettiğimiz bir zorluk var. Kükürt ile mücadelede de mutlaka tedbir almak zorundayız. İthalatçı, tüketicinin kendi damak tadına uygun Malatya kayısısını arzu ettiği her anlamda iyileştirme yapmak zorundayız. Bunlarla ilgili de paydaşlarla gerekli tedbirleri almaya çalışıyoruz. Kayısı, başlı başına bizim için ana aktör. Kayısının alternatifi olmaz ama üreticinin, hasat edeceği ikinci bir üretim yapması gerektiğini her fırsatta söylüyorum. İklim hangi alana doğru yoğunlaşırsa biz de iklime uygun kayısının dışında da sebze, meyve ve yeni tarım ürünlerini mutlaka şehre kazandırmak zorundayız. İklim değişikliğinin yarattığı etkiler ve sonrasında yarattığı krizlerin hepimiz farkındayız. İklim, Malatya’da son zamanlarda çok ciddi problemler yaratıyor. Bundan önce iklim noktasında karşılaştığımız sadece ilkbahar geç donlarıydı. Şimdi artık ilkbahar erken yağmurlarıyla karşılaşıyoruz ve bu sağanak yağmurlar çok uzun süreli devam edebiliyor. Dolayısıyla burada özellikle çiçeklenme dönemi dediğimiz meyve bağlamaya geçeceğimiz dönemlerde artık yağmurdan daha çok etkileniyor. Kışın yumuşak geçtiği dönemlerde artık ağaçta bir uykusuzluk problemi, stres problemini tartışıyoruz. Akademisyenler bu konularda çok önemli çalışmalar yapıyor. Biz onlara da ayrı ayrı her birine teşekkür ediyoruz. Mutlaka ki bununla ilgili tedbir almak zorundayız. Özellikle bununla mücadelede yeni ilaçlar tespit etmek gerekiyor. Ama burada en önemli şey şu iklim değişikliği devam edecek” ifadelerine yer verdi.
“ÜRETİCİYİ KORUMA ALTINA ALMASI LAZIM”
Son olarak TARSİM’in mevcut yönetmeliğini değişin iklim şartlarına göre güncellemesi gerektiğini kaydeden Özcan, “Bu yıl biz kasım ayında kar yağışı aldık. Bu bütün akademik verilerimizi bir anda altüst etti. Son 5 yılda kasım ayında kar yağışı almamışız. TARSİM mevcuttaki yönetmeliklerini değişen iklim şartlarına göre kesinlikle güncellemek zorunda. Ağaçtaki verimsizliğin sebeplerine göre TARSİM'in üreticiyi koruyacak yeni bir güncellenmiş yönetmelik ve yasayla özellikle ürününü sigorta yaptıran üreticiyi bu anlamda koruma altına alması lazım. Çünkü geride bıraktığımız iklimle o günkü şartlardaki TARSİM yönetmeliği bir uyum sağlıyordu. Çiçek döneminde, meyve bağlama, çağla döneminde üretici, ilkbahar geç donlarına karşı bir sigorta yaptırıyordu ama son 2-3 yıla bakıldığında üretici bu anlamda sigorta yaptırmasına rağmen mahsulü de olmamasına rağmen TARSİM'den herhangi bir ödenek alamıyor. Fizyolojik sebepler gerekçesiyle de sigorta orada bir işlem görmüyor. Kayısının alternatifi olamaz ama üretici alternatif olarak farklı ürünlere yönelebilir. Malatya'da artık çilek yetişiyor. Geçen yıl kapya biber, kuru soğan üretimi yapıldı. Dolayısıyla bir üretici sadece kayısı hasadı yapmaktan çıkıp bir başka ürünü de mevsimsel olarak yetiştirip ondan ekonomik gelir elde etmesi gerektiğini de her fırsatta söylüyoruz” açıklamasında bulundu.
muhabir: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ