Domates, C ve A vitamini başta olmak üzere potasyum, folik asit ve K vitamini açısından oldukça zengindir. Aynı zamanda güçlü bir antioksidan olan likopen maddesini bolca içerir. Likopen, serbest radikallerle savaşarak vücudu kansere karşı korur, yaşlanma sürecini yavaşlatır ve bağışıklık sistemini güçlendirir. Kalp-damar sağlığı üzerinde de olumlu etkileri bulunan domates, kolesterol seviyelerini düzenleyerek damar tıkanıklığını önlemeye yardımcı olur.
Yapılan araştırmalar, domatesin özellikle prostat, akciğer ve mide kanseri riskini azaltmada etkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca cilt sağlığı üzerinde de oldukça olumlu etkileri bulunan bu sebze, cildin elastikiyetini artırır ve güneş ışınlarının zararlı etkilerine karşı koruma sağlar.
ANCAK HERKES İÇİN MASUM DEĞİL
Her ne kadar domatesin faydaları öne çıksa da, bazı bireyler için dikkatle tüketilmesi gereken bir besindir. Özellikle reflü, gastrit ve ülser gibi mide rahatsızlıkları yaşayan kişiler domates tüketirken temkinli olmalıdır. Domatesin asidik yapısı mide asidini artırarak yanma, ekşime ve ağrı gibi semptomlara neden olabilir. Ayrıca histamin intoleransı olan bireylerde de domates tüketimi çeşitli olumsuzluklara yol açabilir. Bu bireylerde domates, baş ağrısı, ciltte kızarıklık, nefes darlığı gibi alerjik tepkilere neden olabilir. Nadir de olsa domatese karşı gelişen gıda alerjileri, ciddi reaksiyonlara kadar ilerleyebilir. Romatoid artrit gibi otoimmün hastalıkları olan kişilerde de domatesin iltihap artırıcı etkiler gösterebileceği bazı bilimsel kaynaklarda belirtilmektedir. Bu nedenle, bu tür rahatsızlıkları olan bireylerin domates tüketimini doktor kontrolünde sınırlandırmaları önerilir.
MEVSİMİNDE VE DENGELİ TÜKETİM ÖNEMLİ
Uzmanlar, domatesin mevsiminde, taze ve doğal haliyle tüketilmesini öneriyor. Mevsim dışında, özellikle hormonlu veya genetiğiyle oynanmış domateslerin tercih edilmesi besin değerini azaltabileceği gibi sağlığa zarar da verebilir. Ayrıca domatesin pişirilmiş hali (örneğin domates sosları veya salçalar) likopenin vücut tarafından daha kolay emilmesine olanak tanır. Bu nedenle sağlıklı bireyler için, hem çiğ hem pişmiş formda dengeli tüketim önerilmektedir.
Domates, doğru tüketildiğinde sağlık açısından birçok fayda sunan mucizevi bir sebze. Ancak her bireyin metabolizması farklı çalıştığı için, olası alerjik ya da sindirimsel hassasiyetler göz önünde bulundurulmalı. Özellikle kronik hastalığı olan bireylerin domates tüketimini doktor kontrolünde gerçekleştirmesi önem taşıyor.
Muhabir: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ